Την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, με επίκεντρο τη χρήση της στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών για την προώθηση των συμφερόντων τους, εξετάζουν σε ανάλυσή τους οι New York Times, με αφορμή την ομιλία του Αμερικανού προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την Τρίτη (22/9).
Η αμερικανική εφημερίδα εστιάζει στις απειλές του Τραμπ κατά του Ιράν, στις δηλώσεις του για τη Βενεζουέλα και την Κούβα, καθώς και στην αμφισβήτηση του ρόλου των διεθνών οργανισμών, επισημαίνοντας την αντίθεση ανάμεσα στη ρητορική του και στις θεμελιώδεις αρχές του ΟΗΕ.
Όπως σημειώνουν οι New York Times, η ομιλία του Αμερικανού προέδρου αποτέλεσε μια ανοιχτή απόρριψη του πλαισίου πάνω στο οποίο ιδρύθηκαν τα Ηνωμένα Έθνη το 1945, με βασικό σκοπό την αποτροπή νέων πολέμων.
Απειλές κατά του Ιράν και ταυτόχρονη επανέναρξη των συνομιλιών
Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης, ο Τραμπ απείλησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να «εξαϋλώσουν» το Ιράν, την ώρα που η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη επιχειρούν να επανεκκινήσουν τις διπλωματικές επαφές για τον τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με την ανάλυση της αμερικανικής εφημερίδας, οι απειλές ενδέχεται να αποτελούν διαπραγματευτικό ελιγμό, καθώς λίγο αργότερα έγινε γνωστό ότι οι δύο πλευρές είχαν πραγματοποιήσει συνομιλίες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιδίωκε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν τη στρατιωτική τους ισχύ για την προστασία των συμφερόντων τους.
Οι New York Times επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη ρητορική έρχεται σε αντίθεση με την αρχή του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών που απαγορεύει την απειλή ή τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας των κρατών, με τις προβλεπόμενες από τον Χάρτη εξαιρέσεις.
Βενεζουέλα: «Τα λάφυρα ανήκουν στον νικητή»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δηλώσεις του Τραμπ για τη Βενεζουέλα και την αξιοποίηση των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στην αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο ως σημαντική επιτυχία, συνδέοντάς την με τις οικονομικές δυνατότητες που δημιουργούνται για τις ΗΠΑ.
«Τα λάφυρα ανήκουν στον νικητή», δήλωσε χαρακτηριστικά, σε μια τοποθέτηση που, σύμφωνα με τους New York Times, παραπέμπει στην παλαιότερη αμερικανική πρακτική της «διπλωματίας των κανονιοφόρων».
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα αποτέλεσε όχι μόνο στρατιωτική επιτυχία αλλά και μια εξαιρετικά σημαντική συμφωνία για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η εφημερίδα παρατηρεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ της τόσο για τη διασφάλιση πρόσβασης σε στρατηγικούς πόρους όσο και για την εξασφάλιση οικονομικών ωφελειών.
Κούβα και Γροιλανδία στο επίκεντρο
Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου δεν περιορίστηκαν στο Ιράν.
Αναφερόμενος στην Κούβα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η κυβέρνησή της θα καταρρεύσει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Αβάνα.
Παράλληλα, εξήρε τη συμφωνία που, όπως ανέφερε, πέτυχε η κυβέρνησή του σχετικά με τη Γροιλανδία.
Οι New York Times υπενθυμίζουν ότι νωρίτερα μέσα στο έτος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απειλήσει με πλήρη κατάληψη του νησιού, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και κρίση στις διατλαντικές σχέσεις.
Η αναφορά στη Γροιλανδία εντάσσεται, σύμφωνα με την εφημερίδα, στην ευρύτερη προσέγγιση του Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται πρόθυμος να χρησιμοποιήσει την ισχύ των ΗΠΑ για την προώθηση των στρατηγικών και οικονομικών επιδιώξεών τους.
Αντιδράσεις από Μακρόν και Λούλα – Αποδοκιμασία της εξωτερικής πολιτικής στις ΗΠΑ
Η ομιλία του Τραμπ πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησής του προκαλεί αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και μεταξύ παραδοσιακών συμμάχων της Ουάσιγκτον.
Από το ίδιο βήμα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε για την επιστροφή στον «νόμο της ζούγκλας» στις διεθνείς σχέσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, αναφέρθηκε επίσης στις απειλές κατά της δημοκρατίας και υπερασπίστηκε το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας στην αυτοδιάθεση, χωρίς να κατονομάσει τον Αμερικανό πρόεδρο.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δημοσκόπηση του CNN που δημοσιοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου έδειξε ότι το 71% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τους χειρισμούς του Τραμπ στην εξωτερική πολιτική, έναντι 29% που τους εγκρίνει.
Επίθεση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και αμφισβήτηση της κλιματικής κρίσης
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε επίθεση και κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για φερόμενα εγκλήματα στη Γάζα.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε το Δικαστήριο παράνομο οργανισμό και ζήτησε την παραίτηση των μελών του, επαναλαμβάνοντας την αντίθεσή του στη λειτουργία διεθνών θεσμών που αμφισβητούν τις ενέργειες της αμερικανικής κυβέρνησης.
Παράλληλα, επανέλαβε την αμφισβήτησή του για την κλιματική αλλαγή, ενώ απέρριψε την προοπτική δημιουργίας ενός διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για την τεχνητή νοημοσύνη.
Μάλιστα, ανακοίνωσε ότι επιθυμεί την αντικατάσταση του όρου «τεχνητή νοημοσύνη» με τον όρο «υπερνοημοσύνη» (superintelligence), προτείνοντας τη χρήση των αρχικών SI αντί του AI.
Η στρατιωτική και οικονομική ισχύς ως βασικό εργαλείο της αμερικανικής πολιτικής
Σύμφωνα με την ανάλυση των New York Times, η φετινή ομιλία του Τραμπ διαφοροποιήθηκε από προηγούμενες εμφανίσεις του στη Γενική Συνέλευση, καθώς επικεντρώθηκε περισσότερο στην υπεράσπιση των ενεργειών της κυβέρνησής του παρά στην κριτική προς άλλους ηγέτες.
Η εφημερίδα εκτιμά ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να παρουσιάσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις διεθνείς συμφωνίες της κυβέρνησής του ως επιτυχίες, παρά τις αντιδράσεις που έχουν προκαλέσει.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η αντίληψη ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να χρησιμοποιεί τη στρατιωτική και οικονομική της ισχύ για την επίτευξη των στόχων της, ακόμη και όταν αυτό συνεπάγεται αντιπαράθεση με παραδοσιακούς συμμάχους ή διεθνείς οργανισμούς.
Η ομιλία ανέδειξε, παράλληλα, την αντίθεση ανάμεσα στις αναφορές του Τραμπ στην ειρήνη και στη διαπραγματευτική επίλυση των συγκρούσεων και στις απειλές για περαιτέρω χρήση στρατιωτικής βίας.