Πίσω από την ιδεολογική βιτρίνα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κρύβεται ένας πανίσχυρος και δαιδαλώδης μηχανισμός οικονομικών συμφερόντων, ο οποίος αποτελεί την πραγματική «ασπίδα» του καθεστώτος απέναντι στις εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις.
Σύμφωνα με αναλυτές και ρεπορτάζ της Wall Street Journal, το σύστημα εξουσίας στην Τεχεράνη έχει οικοδομήσει ένα ιδιότυπο κοινωνικό συμβόλαιο, ανταμείβοντας την απόλυτη αφοσίωση εκατομμυρίων υποστηρικτών με χρήματα, προνομιακές καριέρες και μονοπωλιακή πρόσβαση στην οικονομία.
Αυτό το δίκτυο καθιστά την επιβίωση του καθεστώτος ταυτόσημη με την προσωπική ευημερία των οπαδών του, δημιουργώντας ένα συμπαγές μέτωπο που ανθίσταται στην αλλαγή, παρά το γεγονός ότι η λαϊκή υποστήριξη προς την ηγεσία δεν ξεπερνά το 20%.
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το «στρατιωτικο-θρησκευτικό σύμπλεγμα» διαδραματίζουν οι Φρουροί της Επανάστασης και η παραστρατιωτική οργάνωση Μπασίτζ. Οι Φρουροί δεν αποτελούν απλώς μια ελίτ στρατιωτική δύναμη, αλλά μια γιγαντιαία οικονομική οντότητα που ελέγχει ζωτικούς τομείς, όπως το πετρέλαιο, οι κατασκευές και οι τηλεπικοινωνίες, διαχειριζόμενη έργα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τα μέλη αυτών των οργανώσεων απολαμβάνουν προκλητικά προνόμια: από χαμηλότοκα δάνεια για αγορά ακινήτων και πρόσβαση σε φθηνό ξένο συνάλλαγμα, μέχρι προτεραιότητα εισαγωγής στα κορυφαία πανεπιστήμια και ταχύτατη επαγγελματική ανέλιξη στον κρατικό μηχανισμό.
Η οικονομική αυτή εξάρτηση εξηγεί τη σφοδρότητα με την οποία οι υποστηρικτές του καθεστώτος καταστέλλουν κάθε φωνή διαμαρτυρίας. Για πολλούς από αυτούς, η πτώση της κυβέρνησης θα σήμαινε την άμεση απώλεια της περιουσίας και της κοινωνικής τους θέσης.
Όσο οι Φρουροί της Επανάστασης και τα θρησκευτικά ιδρύματα συνεχίζουν να ελέγχουν περισσότερο από το μισό του ΑΕΠ της χώρας, παραμένοντας στο απυρόβλητο των φόρων και των ελέγχων, τα περιθώρια για μια εσωτερική πολιτική ανατροπή παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένα, καθώς το σύστημα έχει μετατρέψει τη διατήρηση της εξουσίας σε ζήτημα βιοπορισμού για τη βάση του.