Περισσότεροι από 400.000 Ρώσοι στρατιώτες φέρονται να έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με διαρροή εκατομμυρίων πιστοποιητικών θανάτου από τη ρωσική κρατική στατιστική υπηρεσία Rosstat. Τα στοιχεία, που περιήλθαν στην κατοχή του Guardian μέσω ομάδων χάκερ, καταγράφουν 412.576 θανάτους που συνδέονται ρητά με στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να πλησιάζει τις 500.000. Οι αποκαλύψεις έρχονται λίγο πριν από τον νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών Ρωσίας και Ουκρανίας στο Αμπού Ντάμπι.
Η διαρροή προέρχεται από τις ομάδες χάκερ Cyber Partisans, που συνδέεται με τη λευκορωσική αντιπολίτευση, και Silent Crow από την Ουκρανία, οι οποίες ανακοίνωσαν την παραβίαση των συστημάτων την 1η Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα αρχεία περιλαμβάνουν περισσότερα από 11 εκατομμύρια πιστοποιητικά θανάτου, με πληροφορίες για την ηλικία, τον τόπο κατοικίας και την περιοχή όπου πέθανε κάθε καταγεγραμμένο πρόσωπο.
Από αυτά, 412.576 περιλαμβάνουν επίσημους κωδικούς αιτίας θανάτου ή γραπτές αναφορές που συνδέουν τους θανάτους με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Rosstat επιβεβαίωσε ότι δέχθηκε κυβερνοεπίθεση, αρνήθηκε ωστόσο ότι οι δράστες απέκτησαν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες.
Ο Guardian διευκρινίζει ότι δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτεί ανεξάρτητα η γνησιότητα του συνόλου των δεδομένων.
Εκτιμήσεις για έως και 500.000 νεκρούς Ρώσους στρατιώτες
Παρά τις επιφυλάξεις για την πλήρη επαλήθευση των αρχείων, οι αριθμοί εμφανίζουν γενική συμφωνία με άλλες εκτιμήσεις για τις ρωσικές απώλειες.
Τον Σεπτέμβριο, οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών υπολόγισαν ότι περίπου 500.000 Ρώσοι στρατιώτες είχαν σκοτωθεί από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής, τον Φεβρουάριο του 2022.
Παράλληλα, το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο Mediazona έχει ταυτοποιήσει ονομαστικά σχεδόν 286.000 νεκρούς στρατιωτικούς, αξιοποιώντας επίσημα έγγραφα, δημοσιευμένες νεκρολογίες και φωτογραφίες τάφων.
Το Mediazona εκτιμά επίσης ότι οι συνολικές απώλειες πλησιάζουν το μισό εκατομμύριο.
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαρροή δεδομένων που έχει υπάρξει σχετικά με τις ρωσικές απώλειες», δήλωσε ο αναλυτής Kluge, ο οποίος μελετά τις στατιστικές του πολέμου.
Ο ίδιος εξήγησε ότι τα στοιχεία πιθανότατα υποεκτιμούν τον πραγματικό αριθμό των νεκρών, καθώς υπάρχουν στρατιώτες που παραμένουν αγνοούμενοι ή δεν έχουν ταυτοποιηθεί.
Επιπλέον, μεταξύ του θανάτου ενός στρατιωτικού και της επίσημης καταχώρισής του μεσολαβεί συνήθως διάστημα περίπου έξι μηνών.
«Πιθανότατα, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε πιο κοντά στους 500.000 νεκρούς Ρώσους στρατιώτες παρά στους 400.000», υποστήριξε.
Οι φτωχότερες περιοχές της Ρωσίας πληρώνουν βαρύτερο τίμημα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική κατανομή των απωλειών, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι οι φτωχότερες και πιο απομακρυσμένες περιοχές της Ρωσίας έχουν πληγεί δυσανάλογα.
Στη Μπουριατία, την Τούβα και την περιφέρεια Ζαμπαϊκάλσκι, στην ανατολική Ρωσία, οι θάνατοι που συνδέονται με τον πόλεμο αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα τρίτο όλων των θανάτων ανδρών ηλικίας 18 έως 49 ετών, από την έναρξη της εισβολής έως τα μέσα του 2024.
Αντίθετα, στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν περίπου στο 10%.
Η διαφορά αναδεικνύει την άνιση κατανομή του ανθρώπινου κόστους μεταξύ των μεγάλων αστικών κέντρων και των οικονομικά ασθενέστερων περιφερειών της χώρας.
Περισσότεροι από 15.000 νεκροί τον μήνα στα τέλη του 2024 και το 2025
Τα δεδομένα καταγράφουν επίσης σημαντική αύξηση των θανάτων όσο παρατεινόταν η σύγκρουση, με ορισμένους από τους πιο αιματηρούς μήνες να σημειώνονται στα τέλη του 2024 και κατά τη διάρκεια του 2025.
Σύμφωνα με τον Kluge, σε αρκετούς μήνες οι απώλειες ξεπέρασαν τις 15.000, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερους από 500 νεκρούς ημερησίως.
«Αυτό είναι υψηλότερο από ό,τι πιστεύω ότι προέβλεπαν οι περισσότερες εκτιμήσεις. Μιλάμε για περισσότερους από 500 την ημέρα. Είναι σίγουρα σοκαριστικό», ανέφερε.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, οι ρωσικές απώλειες στην Ουκρανία υπερβαίνουν κατά περισσότερο από οκτώ φορές το σύνολο των στρατιωτικών θανάτων της Σοβιετικής Ένωσης και της Ρωσίας σε πολέμους από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έως το 2022.
Οι εκτιμώμενες απώλειες ξεπερνούν επίσης τον αριθμό των Αμερικανών στρατιωτικών που σκοτώθηκαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πώς επηρεάζουν οι απώλειες τη στάση του Πούτιν
Παρά το μέγεθος των απωλειών, δεν διαφαίνεται άμεση μεταβολή στις διαπραγματευτικές απαιτήσεις της Μόσχας.
Πρόσωπο που, σύμφωνα με τον Guardian, γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Βλαντίμιρ Πούτιν εκτίμησε ότι ο μεγάλος αριθμός νεκρών ενδέχεται να ενισχύει την απροθυμία του Ρώσου προέδρου να αποδεχθεί έναν συμβιβασμό.
«Ο Πούτιν αντιλαμβάνεται αυτούς τους αριθμούς και, για τον ίδιο, το να αποδεχθεί τώρα κάτι λιγότερο από όλα όσα επιδιώκει θα ισοδυναμούσε με προδοσία του ίδιου του εαυτού του και των ανθρώπων του», υποστήριξε η πηγή.
Η εκτίμηση αυτή διατυπώνεται ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί από την Ουκρανία την αποχώρηση των δυνάμεών της από τις περιοχές του Ντονμπάς που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο.
Νέες ειρηνευτικές συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι με αμερικανική διαμεσολάβηση
Οι αποκαλύψεις δημοσιοποιούνται ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης υψηλόβαθμων αντιπροσωπειών της Ρωσίας και της Ουκρανίας την Τρίτη στο Αμπού Ντάμπι.
Πρόκειται για τον πρώτο γύρο απευθείας ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, έπειτα από εννέα μήνες.
Ούτε ο Βλαντίμιρ Πούτιν ούτε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να συμμετάσχουν αυτοπροσώπως.
Στις διαβουλεύσεις προβλέπεται να λάβουν μέρος οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Σύμφωνα με ανάρτηση του Γουίτκοφ στην πλατφόρμα X, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις μεταπολεμικές ρυθμίσεις ασφαλείας, την αποκλιμάκωση και τα ανθρωπιστικά ζητήματα.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχίες ότι οι διαπραγματεύσεις μπορεί να επεκταθούν και σε ευρύτερα θέματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των ρωσικών απαιτήσεων για περιορισμό της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ κοντά στα σύνορα της Ρωσίας.
Παράλληλα, προέκυψε ασάφεια σχετικά με την ενδεχόμενη γαλλική συμμετοχή, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας δήλωσε ότι το Παρίσι θα εκπροσωπηθεί, ενώ το Κρεμλίνο στη συνέχεια διέψευσε τη συγκεκριμένη πληροφορία.
Οι νέες συνομιλίες πραγματοποιούνται χωρίς να έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ουσιαστική προσέγγιση στις βασικές διαφωνίες των δύο πλευρών, την ώρα που τα στοιχεία για τις ανθρώπινες απώλειες αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη αιματηρή διάσταση του πολέμου.