Παρότι το ΝΑΤΟ δεν έχει εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, η σύγκρουση ανέδειξε κρίσιμες αδυναμίες στη δομή και τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Συμμαχίας, οι οποίες, σύμφωνα με στρατιωτικούς και αναλυτές, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τη Ρωσία σε ένα μελλοντικό σενάριο κλιμάκωσης.
«Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή δεν είναι απομονωμένα φαινόμενα. Μπορούμε να αντλήσουμε πολύτιμα διδάγματα, αν κοιτάξουμε προς τους πολέμους του αύριο», τόνισε ο Ντομινίκ Ταρντίφ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αναπροσαρμογής των στρατιωτικών σχεδιασμών.
Με φόντο τις εκτιμήσεις ότι η Μόσχα θα μπορούσε να απειλήσει κράτος-μέλος της Συμμαχίας έως το 2029, η ανάγκη ενίσχυσης της ετοιμότητας και της συνοχής καθίσταται επιτακτική. Μέσα από συνομιλίες με διπλωμάτες και ειδικούς, αναδεικνύονται πέντε βασικά κενά που ήρθαν στο προσκήνιο.
1. Εξάντληση πυρομαχικών
Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε με έντονο τρόπο τις ελλείψεις πυρομαχικών εντός του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ κατανάλωσαν περίπου το ήμισυ των αποθεμάτων τους σε κρίσιμους πυραύλους Patriot, ενώ ευρωπαϊκά αποθέματα, όπως οι πύραυλοι Aster και MICA, μειώθηκαν αισθητά μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Αμυντικές εταιρείες όπως η Rheinmetall και η MBDA έχουν ήδη προειδοποιήσει για αυξημένη ζήτηση και επερχόμενες ελλείψεις.
Ο Τζάστιν Μπρονκ εκτίμησε ότι, με τη Ρωσία να παράγει έως και 7.000 drones-καμικάζι τον μήνα, τα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων της Συμμαχίας θα μπορούσαν να εξαντληθούν μέσα σε «εβδομάδες». Παράλληλα, ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής στον Ινδο-Ειρηνικό θα αφήσει την Ευρώπη με ακόμη λιγότερα διαθέσιμα μέσα.
2. Η κατωτερότητα στον αέρα
Η εμπειρία από τη Μέση Ανατολή έδειξε ότι ακόμη και με αεροπορική υπεροχή, δεν εξασφαλίζεται η πλήρης εξουδετέρωση του αντιπάλου. Το Ιράν συνέχισε να εξαπολύει χιλιάδες πυραύλους και drones, παρά την πίεση που δεχόταν.
Ο Πίτερ Βέζεμαν υπογράμμισε ότι αυτό αποδεικνύει τα όρια της στρατηγικής που βασίζεται αποκλειστικά σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Ως εκ τούτου, το ΝΑΤΟ καλείται να επανεξετάσει την έννοια της αεροπορικής υπεροχής και να επενδύσει σε δυνατότητες βαθιών πληγμάτων (deep strike), ικανών να πλήττουν κρίσιμες υποδομές του αντιπάλου σε μεγάλο βάθος.
3. Αδύναμες ναυτικές δυνάμεις
Η περιορισμένη παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο ανέδειξε σοβαρές ελλείψεις στον ναυτικό τομέα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS «Dragon», το οποίο αποσύρθηκε λόγω τεχνικών προβλημάτων λίγο μετά την ανάπτυξή του.
Ο αρχηγός του βρετανικού ναυτικού, Γκουίν Τζένκινς, παραδέχθηκε ότι το Βασιλικό Ναυτικό δεν είναι πλήρως έτοιμο για πόλεμο, ενώ και άλλες χώρες αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα. Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνι, ανέφερε ότι λιγότερο από το μισό του στόλου της χώρας του είναι επιχειρησιακό.
Ο Εντ Αρνολντ σημείωσε ότι η έμφαση στις χερσαίες δυνάμεις μετά το 2022 είχε ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ναυτικής ετοιμότητας.
4. Διαρκής έλλειψη ενότητας
Η σύγκρουση ανέδειξε και το πρόβλημα της πολιτικής συνοχής στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Η Ευρώπη απέρριψε αιτήματα του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική υποστήριξη, γεγονός που επιδείνωσε τις σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Ο Εντ Αρνολντ προειδοποίησε ότι σε μελλοντική κρίση οι ΗΠΑ ενδέχεται να περιορίσουν τη συμμετοχή τους, ακόμη και σε περίπτωση ρωσικής εισβολής. Από την πλευρά του, ο Άντερς Φογκ Ράσμουσεν πρότεινε μια πιο «συναλλακτική» προσέγγιση από τις ευρωπαϊκές χώρες, συνδέοντας τη στήριξή τους σε κρίσιμα ζητήματα με σαφείς αμερικανικές δεσμεύσεις.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στη στρατηγική κατευνασμού που αποδίδεται στον νυν γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
5. Η ανάγκη αξιοποίησης της ουκρανικής εμπειρίας στα drones
Η σύγκρουση ανέδειξε και τη σημασία της τεχνογνωσίας της Ουκρανίας στον τομέα των drones. Μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη των επιχειρήσεων, Ουκρανοί ειδικοί μεταφέρθηκαν στη Μέση Ανατολή, αξιοποιώντας την εμπειρία τους στην αντιμετώπιση ιρανικών drones τύπου Shahed.
Το ΝΑΤΟ έχει ήδη ενισχύσει τη συνεργασία με την Ουκρανία μέσω κοινών εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων, όπως το UNITE-Brave NATO. Σύμφωνα με διπλωμάτες της Συμμαχίας, η δημιουργία μιας «ζώνης» αντιαεροπορικής άμυνας κατά των drones κοντά στα ρωσικά σύνορα θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο της αποτροπής.
«Η Ουκρανία λειτουργεί ήδη ως πάροχος ασφάλειας», ανέφερε χαρακτηριστικά διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενίσχυσε αυτή την εκτίμηση.
Πηγή: Politico - 5 ways the Iran war shows NATO is not ready to fight Russia