Σημαντική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, δημιουργία πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και εκτεταμένο εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων προβλέπει το νέο αμυντικό πρόγραμμα της Φοιτητικής Λίστας στη Σερβία. Το σχέδιο περιλαμβάνει σταδιακή αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού έως το 5% του ΑΕΠ, προμήθεια πυραυλικών συστημάτων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και μισθολογικές αυξήσεις 20% έως 30% για το στρατιωτικό προσωπικό.
Τις βασικές κατευθύνσεις του προγράμματος παρουσίασε στη σερβική δημόσια τηλεόραση RTS ο εκπρόσωπος της Φοιτητικής Λίστας για στρατιωτικά θέματα, Λούκα Πόνορατς.
Όπως διευκρίνισε, πρόκειται για ένα σχέδιο που εκπονήθηκε με τη συμμετοχή κορυφαίων Σέρβων εμπειρογνωμόνων, ενώ ο ρυθμός εφαρμογής του θα εξαρτηθεί από την πραγματική κατάσταση των δημόσιων οικονομικών που θα παραλάβει μια ενδεχόμενη νέα κυβέρνηση.
Σταδιακή αύξηση των στρατιωτικών δαπανών έως το 5% του ΑΕΠ
Κεντρική πρόβλεψη του προγράμματος αποτελεί η ενίσχυση της χρηματοδότησης των σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Σύμφωνα με τον Λούκα Πόνορατς, οι σημερινές αμυντικές δαπάνες, που κυμαίνονται μεταξύ 2% και 2,5% του ΑΕΠ, προβλέπεται να αυξηθούν αρχικά στο 3%, με μακροπρόθεσμο στόχο να φτάσουν το 5%.
Η Φοιτητική Λίστα συνδέει τη συγκεκριμένη επιλογή με τις στρατιωτικές και εξοπλιστικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η Σερβία χρειάζεται να προσαρμόσει τις αμυντικές της δυνατότητες στα νέα δεδομένα.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του συνδυασμού υπογράμμισε ότι η υλοποίηση των στόχων θα εξαρτηθεί από τα διαθέσιμα οικονομικά μέσα, χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη του 5%.
Αντιαεροπορικός «θόλος» τριών επιπέδων και πύραυλοι έως 300 χιλιομέτρων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον εκσυγχρονισμό των οπλικών συστημάτων και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων αεράμυνας της χώρας.
Το πρόγραμμα προβλέπει την ανάπτυξη ενός στρατηγικού αντιαεροπορικού «θόλου», αποτελούμενου από τρία επίπεδα προστασίας, μικρού, μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η απόκτηση πυραυλικών συστημάτων με βεληνεκές από 150 έως 300 χιλιόμετρα.
Στις εξοπλιστικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), η ενίσχυση των μέσων εναέριας επιτήρησης και η ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.
Ο Λούκα Πόνορατς περιέγραψε τις βασικές επιδιώξεις του σχεδίου, αναφέροντας:
«Αυτή η διαδικασία θα συμπεριλάβει διάφορα σκέλη. Για παράδειγμα, την απόκτηση πυραυλικών συστημάτων βεληνεκούς 150 έως 300 χιλιομέτρων. Φυσικά, το έργο της δημιουργίας ενός στρατηγικού “θόλου” αεράμυνας με τρία επίπεδα βεληνεκούς, μικρό, μεσαίο και μεγάλο».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η δημιουργία δικτυοκεντρικού συστήματος διοίκησης, επικοινωνιών, ελέγχου και ανταλλαγής πληροφοριών ασφαλείας, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των στρατιωτικών μονάδων και των διαθέσιμων οπλικών συστημάτων.
Αυξήσεις μισθών 20% έως 30% για το στρατιωτικό προσωπικό
Πέρα από τις εξοπλιστικές προμήθειες, το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρεμβάσεις στο μισθολογικό και υπηρεσιακό καθεστώς των στρατιωτικών.
Η Φοιτητική Λίστα προτείνει οριζόντιες αυξήσεις αποδοχών από 20% έως 30%, με παράλληλη αναμόρφωση του υφιστάμενου συστήματος αμοιβών.
Σύμφωνα με τον Πόνορατς, σήμερα παρατηρούνται σημαντικές μισθολογικές ανισορροπίες, καθώς χαμηλόβαθμα στελέχη των ειδικών δυνάμεων μπορεί να λαμβάνουν υψηλότερες συνολικές αποδοχές από στρατηγούς ή καθηγητές της Στρατιωτικής Ακαδημίας, εξαιτίας των πρόσθετων επιδομάτων.
Το σχέδιο προβλέπει την αντιμετώπιση αυτών των στρεβλώσεων και τη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων για τις αμοιβές και την επαγγελματική εξέλιξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη δημιουργία ενός προβλέψιμου συστήματος σταδιοδρομίας, ώστε τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων να γνωρίζουν τις δυνατότητες υπηρεσιακής ανέλιξης και τις προοπτικές τους.
Αναβάθμιση των στρατιωτικών ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και η ενίσχυση της εγχώριας στρατιωτικής έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης.
Ειδικότερα, προβλέπεται η αναβάθμιση του Στρατιωτικού Τεχνικού Ινστιτούτου (VTI), καθώς και του Τεχνολογικού Κέντρου Οπλικών Δοκιμών (TOC).
Οι δύο φορείς αναμένεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Φοιτητικής Λίστας, να αποκτήσουν ενισχυμένο ρόλο στην ανάπτυξη, αξιολόγηση και δοκιμή στρατιωτικών τεχνολογιών και οπλικών συστημάτων.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση εντάσσεται στον ευρύτερο στόχο οργανωτικής και τεχνολογικής αναβάθμισης των σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Έλεγχος των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών και διερεύνηση παρανομιών
Ξεχωριστή ενότητα του προγράμματος αφορά τη λειτουργία των στρατιωτικών υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών.
Η Φοιτητική Λίστα δεσμεύεται για την αυστηρή τήρηση του ισχύοντος νομικού πλαισίου από τις συγκεκριμένες υπηρεσίες, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητές τους πραγματοποιούνται αποκλειστικά εντός των προβλεπόμενων αρμοδιοτήτων τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η διερεύνηση ενδεχόμενων παράνομων ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν και η αναζήτηση ατομικών ευθυνών, όπου αυτές προκύπτουν.
Το συνολικό σχέδιο της Φοιτητικής Λίστας συνδυάζει, έτσι, την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και την προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων με αλλαγές στη μισθολογική πολιτική, τη στρατιωτική έρευνα, την επαγγελματική σταδιοδρομία και τη λειτουργία των υπηρεσιών ασφαλείας.
Η εφαρμογή των προτάσεων παραμένει συνδεδεμένη με τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στη Σερβία και τις δημοσιονομικές δυνατότητες που θα διαπιστωθούν κατά την ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών.