Σε φάση προχωρημένων διαβουλεύσεων βρίσκεται η πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός ευρύτερου πλαισίου αμυντικής συνεργασίας στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία.
Το αρχικό προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, το οποίο είχε συνταχθεί υπό αυστηρή μυστικότητα, διευρύνθηκε με την εμπλοκή της Αιγύπτου κατά την τετραμερή συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών στο Ριάντ, στο περιθώριο της Συνόδου του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας.
Η πρωτοβουλία αυτή αναδύεται εν μέσω αυξανόμενων περιφερειακών εντάσεων, επιθέσεων σε υποδομές του Περσικού Κόλπου και ενισχυμένου σκεπτικισμού ως προς την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών εγγυήσεων ασφαλείας.
Ο σχεδιαζόμενος συνασπισμός επιδιώκει να συνδυάσει τη χρηματοοικονομική ισχύ του Ριάντ, την αμυντική βιομηχανία της Άγκυρας, το πολυπληθές στράτευμα και την πυρηνική ισχύ του Ισλαμαμπάντ, καθώς και το στρατηγικό βάρος του Καΐρου.
Παρά την κινητικότητα, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις με κυριότερη τη στάση απέναντι στο Ιράν. Ενώ η Τεχεράνη στηρίζει θεωρητικά τη δημιουργία ενός αυτόνομου μουσουλμανικού συστήματος ασφαλείας χωρίς την εμπλοκή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, υπάρχει ανησυχία μήπως ο νέος σχηματισμός προσλάβει αντι-ιρανικό χαρακτήρα.
Ήδη το Πακιστάν, βάσει διμερούς συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία, έχει αναπτύξει χιλιάδες στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη JF-17 και συστήματα αεράμυνας στο σαουδαραβικό έδαφος, προειδοποιώντας για στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση επιθέσεων από το Ιράν ή τους Χούθι.
Αντίθετα, η Τουρκία και η Αίγυπτος προκρίνουν μια πιο διπλωματική προσέγγιση προς την Τεχεράνη, αναδεικνύοντας την έλλειψη ενιαίας στρατηγικής για την κύρια πηγή απειλής.
Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι ο νέος αμυντικός άξονας δεν στοχεύει στην άμεση αντικατάσταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, αλλά στη συμπλήρωσή της, επιτρέποντας παράλληλα στα μέλη του να κατανείμουν το αμυντικό βάρος και να ενισχύσουν την περιφερειακή τους αυτονομία.
Το αν η πρωτοβουλία αυτή θα εξελιχθεί σε έναν λειτουργικό οργανισμό συλλογικής ασφάλειας ή αν θα βαθύνει τις γεωπολιτικές διαιρέσεις στη Μέση Ανατολή θα εξαρτηθεί από το αν θα επικρατήσει μια συμπεριληπτική προσέγγιση ή αν θα μετατραπεί σε εργαλείο επιβολής περιφερειακής ηγεμονίας.