Νέα πρόταση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για συμφωνία εντός επτά ημερών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, κατέθεσε το Ιράν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Η Τεχεράνη θέτει ως βασικές προϋποθέσεις τον τερματισμό του αμερικανικού στρατιωτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και την άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου.
Σε αντάλλαγμα, το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να προχωρήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, της στρατηγικής θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Τη νέα διπλωματική πρωτοβουλία προώθησαν ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με βασική διαφοροποίηση σε σχέση με προηγούμενες προσπάθειες το ιδιαίτερα σύντομο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη συμφωνίας.
Σύμφωνα με την ιρανική πρόταση, μια ταχεία συμφωνία θα μπορούσε να έχει θετικό αντίκτυπο για τον Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η ανάρτηση Τραμπ για το «Στενό Τραμπ»
Η πρώτη δημόσια αντίδραση του Αμερικανού προέδρου ήρθε νωρίς το Σάββατο (26/9), όταν δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χάρτη των Στενών του Ορμούζ, αποκαλώντας τη θαλάσσια οδό «Στενό Τραμπ».
Την ίδια ώρα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν ότι ο Μασούντ Πεζεσκιάν επέστρεφε στο Ιράν μετά την παρουσία του στη Νέα Υόρκη.
Παρά τη νέα ιρανική πρωτοβουλία, ο Τραμπ δεν έδειξε να θεωρεί επείγουσα την επίτευξη συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι οι υφιστάμενες κυρώσεις συνεχίζουν να ασκούν ισχυρή πίεση στην ιρανική οικονομία.
Τι ζητά η Τεχεράνη από τις ΗΠΑ
Η πρόταση που παρουσίασε η ιρανική πλευρά περιλαμβάνει τρεις βασικές απαιτήσεις από την Ουάσιγκτον: τον τερματισμό του στρατιωτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και την άρση των κυρώσεων που πλήττουν τις εξαγωγές πετρελαίου.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία επί αυτών των όρων, η Τεχεράνη προτείνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, καθώς τα Στενά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως.
Πρώτες έμμεσες επαφές ΗΠΑ – Ιράν
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων μετά την κατάρρευση της προηγούμενης συμφωνίας τον Ιούνιο.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε θετικές τις επαφές, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διατήρησε σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι δεν βιάζεται να καταλήξει σε συμφωνία όσο οι αμερικανικές κυρώσεις εξακολουθούν να πιέζουν την ιρανική οικονομία.
Από την πλευρά του, ο Μασούντ Πεζεσκιάν, μιλώντας από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, δήλωσε ότι το Ιράν θα πολεμήσει «μέχρι την τελευταία του πνοή», διατηρώντας ωστόσο ανοικτό τον δρόμο της διπλωματίας και υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιδιώκει πολιτική λύση.
Η νέα πρόταση επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με τα Στενά του Ορμούζ, τις αμερικανικές κυρώσεις και τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών να βρίσκονται στο επίκεντρο του διπλωματικού παζαριού.