Ως μια «νέα στιγμή ευκαιρίας» για την επανεκκίνηση της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού περιγράφει τις πρόσφατες εξελίξεις ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στις Παρατηρήσεις του στην Έκθεση για την Αποστολή Καλών Υπηρεσιών στην Κύπρο. Όπως σημειώνει, οι άτυπες συναντήσεις σε διευρυμένο σχήμα εντός του 2025, σε συνδυασμό με τις επαφές του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον νέο Τουρκοκύπριο ηγέτη, έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για αναζωογόνηση του διαλόγου.
Ο κ. Γκουτέρες χαιρετίζει τη συνεχιζόμενη δέσμευση τόσο των δύο πλευρών όσο και των εγγυητριών δυνάμεων – Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου – παρά το γεγονός ότι η παρούσα περίοδος αποτελεί τη μακρύτερη φάση χωρίς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις στην ιστορία της ειρηνευτικής διαδικασίας στο νησί. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει, επίσης, στις προσπάθειες Αθήνας και Άγκυρας για βελτίωση των διμερών τους σχέσεων, οι οποίες, όπως τονίζει, μπορούν να συμβάλουν θετικά στην επανεκκίνηση των συνομιλιών.
Κομβικό σημείο αποτέλεσε η κοινή συνάντηση των δύο ηγετών στις 11 Δεκεμβρίου 2025, υπό τη διευκόλυνση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Σύμφωνα με την Έκθεση, επρόκειτο για την πρώτη φορά μετά από περισσότερα από πέντε χρόνια που συζητήθηκαν βασικά πολιτικά ζητήματα. Κατά τη συνάντηση αυτή, οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι στόχος παραμένει η επίλυση του Κυπριακού στη βάση της πολιτικής ισότητας, όπως προβλέπεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας – μια δέσμευση που, όπως επισημαίνεται, δεν είχε εκφραστεί ρητά από το 2020.
Παρά τα θετικά σημάδια, ο Γενικός Γραμματέας καλεί τις δύο πλευρές να επιδείξουν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στην υλοποίηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που εκκρεμούν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορούν να έχουν άμεσο και απτό όφελος στην καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύοντας την επικοινωνία, την αμοιβαία κατανόηση, το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία.
Ο κ. Γκουτέρες εκφράζει ικανοποίηση για την ενισχυμένη δράση των Τεχνικών Επιτροπών, στις οποίες ανατέθηκε η υλοποίηση πρωτοβουλιών εμπιστοσύνης που συμφωνήθηκαν το 2025, κάνοντας λόγο για σαφή προστιθέμενη αξία στο έργο τους. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην Τεχνική Επιτροπή για τη Νεολαία, η οποία κρίνεται ιδιαίτερα ελπιδοφόρα, καθώς και στην ανάγκη αναζωογόνησης της Επιτροπής για την Παιδεία, με στόχο την καλλιέργεια κουλτούρας συμφιλίωσης μέσω της εκπαίδευσης.
Την ίδια ώρα, ο Γενικός Γραμματέας εκφράζει ανησυχία για μονομερείς ενέργειες εντός και πέριξ της νεκρής ζώνης, οι οποίες, όπως τονίζει, υπονομεύουν το υφιστάμενο στρατιωτικό καθεστώς και την εντολή του ΟΗΕ. Επαναλαμβάνει ότι η θέση των Ηνωμένων Εθνών για τα Βαρώσια παραμένει αμετάβλητη, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Κλείνοντας, ο Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτηρίζει τον τρέχοντα διάλογο ενθαρρυντικό αλλά ακόμη σε πρώιμο στάδιο, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια για την εδραίωση της δυναμικής και τη δημιουργία κλίματος ουσιαστικής εμπιστοσύνης. Διαβεβαιώνει, τέλος, ότι ο ΟΗΕ θα συνεχίσει να στηρίζει ενεργά τη διαδικασία, σε στενή συνεργασία με τις δύο πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις.