Την προώθηση της γνωστής τουρκικής και τουρκοκυπριακής θέσης για «δύο κράτη» επανέλαβε ο ηγέτης του κατοχικού καθεστώτος, Ούναλ Ουστέλ, ο οποίος αυτοαποκαλείται «πρωθυπουργός» της αναγνωρισμένης μόνο από την Τουρκία «ΤΔΒΚ».
Οι δηλώσεις του έγιναν την Τετάρτη, έπειτα από τη συνάντησή του με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στα γραφεία του κόμματός του (UBP).
Ο κ. Ουστέλ ισχυρίστηκε ότι μετέφερε με σαφήνεια στην κ. Ολγκίν τα μηνύματα των Τουρκοκυπρίων. Υποστήριξε ότι, παρά τη «μακροχρόνια καλή θέληση» της τουρκοκυπριακής πλευράς, η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν έδειξε διάθεση να αποδεχθεί εταιρική σχέση βάσει πολιτικής ισότητας και επιμερισμού εξουσίας, κάτι που, κατά τον ίδιο, φάνηκε και στο Κραν Μοντανά το 2017.
Η εκδοχή αυτή αμφισβητείται έντονα από τη Λευκωσία και την Αθήνα, καθώς το Κραν Μοντανά κατέληξε χωρίς συμφωνία μεταξύ άλλων λόγω των τουρκικών αξιώσεων για διατήρηση των εγγυήσεων και του δικαιώματος επέμβασης, θέσεων που έρχονται σε σύγκρουση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Ο ίδιος αμφισβήτησε το διεθνές καθεστώς της Κυπριακής Δημοκρατίας, της μόνης διεθνώς αναγνωρισμένης κρατικής οντότητας στο νησί και κράτους-μέλους της ΕΕ, την οποία αποκαλεί «ελληνοκυπριακή διοίκηση». Επέμεινε ότι στο νησί υπάρχουν «δύο λαοί και δύο κράτη» και ότι η επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στις 27-29 Ιουλίου 2026 κατέδειξε την απουσία κοινού εδάφους για έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων.
«Η αναζήτηση συμφωνίας στη βάση της ομοσπονδίας έληξε στο Κραν Μοντανά», δήλωσε ο Ουστέλ, προσθέτοντας ότι η επανεμφάνιση ενός μοντέλου που έχει, κατά τον ίδιο, αποτύχει, με άλλο όνομα ή μέθοδο, δεν θα βοηθήσει. Υποστήριξε ότι λύση μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αναγνώριση της «κυρίαρχης ισότητας» και του «ίσου διεθνούς καθεστώτος» των δύο πλευρών, και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα, και ιδίως τον ΟΗΕ, να αποδεχθεί τις «πραγματικότητες» στο νησί.
Οι θέσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με το πλαίσιο που ορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τα οποία προβλέπουν λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία διεθνή προσωπικότητα και ενιαία ιθαγένεια, και καταδικάζουν ως νομικά άκυρη την ανακήρυξη της «ΤΔΒΚ».
Η Αθήνα και η Λευκωσία έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συζητήσουν λύση δύο κρατών και ότι η μόνη βάση για επανέναρξη των συνομιλιών είναι το πλαίσιο του ΟΗΕ.