Λίγο πριν το μεσημέρι, ώρα Νέας Υόρκης (απόγευμα Ελλάδας), ο Νικολάς Μαδούρο αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στο Μανχάταν, σε μια στιγμή-ορόσημο τόσο για τον ίδιο όσο και για τη Βενεζουέλα. Η πρώτη αυτή ακροαματική διαδικασία σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της δίκης, αλλά και την επιλογή της νομικής στάσης που θα τηρήσουν ο πρώην πρόεδρος της χώρας και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, σε ένα σκηνικό έντονων διεργασιών για την επόμενη ημέρα στο Καράκας.
Την ίδια ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζει τη δικογραφία «νομικά άτρωτη», η νέα μεταβατική ηγεσία της Βενεζουέλας επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους, μιλώντας για συνεργασία με την Ουάσινγκτον, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος αξιώνει «πλήρη πρόσβαση» και συμμόρφωση.
Ιδιαίτερα αυξημένα είναι τα μέτρα ασφαλείας για τη μεταγωγή του Μαδούρο από το Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης στο δικαστικό μέγαρο, μια διαδρομή μόλις 14 χιλιομέτρων, που αντιμετωπίζεται με διαδικασίες αντίστοιχες εκείνων που εφαρμόζονται σε υποθέσεις βαριάς ποινικής φύσης. Η φυσική παρουσία του κατηγορουμένου θεωρείται υποχρεωτική.
Την υπόθεση χειρίζεται ο ομοσπονδιακός δικαστής Άλβιν Χέλερστάιν, ο οποίος θα απαγγείλει τις κατηγορίες και θα καλέσει τον Μαδούρο και τη σύζυγό του να δηλώσουν ένοχοι ή αθώοι. Η επιλογή αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα αποκαλύψει τη στρατηγική που σκοπεύουν να ακολουθήσουν, είτε με στόχο την καθυστέρηση της διαδικασίας είτε τη διαπραγμάτευση πιθανών συμφωνιών.
Σύμφωνα με την αμερικανική εισαγγελία, οι κατηγορίες περιλαμβάνουν συνωμοσία ναρκοτρομοκρατίας, εισαγωγή κοκαΐνης στις ΗΠΑ, καθώς και κατοχή και διακίνηση αυτόματων όπλων και εκρηκτικών. Ορισμένα από τα αδικήματα χαρακτηρίζονται ομοσπονδιακά εγκλήματα ιδιαίτερης βαρύτητας, για τα οποία προβλέπεται ακόμη και η εσχάτη των ποινών.
Αν και ο Μαδούρο αναμένεται να δηλώσει αθώος, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι δεν συνελήφθη αλλά απήχθη κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, το προηγούμενο του Μανουέλ Νοριέγκα λειτουργεί αποτρεπτικά. Ο πρώην ηγέτης του Παναμά είχε υιοθετήσει αντίστοιχη υπερασπιστική γραμμή, χωρίς όμως αποτέλεσμα, καταλήγοντας να εκτίσει την ποινή του στις ΗΠΑ.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη επιχειρήσει να ακυρώσει αυτό το επιχείρημα, υποστηρίζοντας ότι ο Μαδούρο δεν αναγνωρίζεται διεθνώς ως νόμιμος πρόεδρος της Βενεζουέλας και συνεπώς δεν απολαύει σχετικής ασυλίας. Όπως έχει επισημάνει και ο Μάρκο Ρούμπιο, τόσο οι ΗΠΑ όσο και ευρωπαϊκές χώρες δεν τον θεωρούν εκλεγμένο αρχηγό κράτους, γεγονός που, κατά την αμερικανική πλευρά, καθιστά τη σύλληψή του απολύτως νόμιμη.
Η δίκη, την οποία η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να ολοκληρώσει το συντομότερο δυνατό, ενδέχεται ωστόσο να διαρκέσει έως και δύο χρόνια, ανάλογα με τις νομικές κινήσεις των δύο πλευρών.
Αλλαγή ρητορικής στο Καράκας
Παράλληλα, στη Βενεζουέλα, η Ντέλσι Ροντρίγκεζ ανέλαβε καθήκοντα προέδρου και εμφανίζεται με σαφώς ηπιότερο λόγο, απευθύνοντας δημόσια πρόσκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες για συνεργασία. Μιλά για ένα κοινό πλαίσιο ανάπτυξης και ειρηνικής συνύπαρξης, βασισμένο στο διεθνές δίκαιο και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Ο Τραμπ, πάντως, διατηρεί επιθετική στάση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «έχουν τον έλεγχο» και ότι η νέα ηγεσία «συνεργάζεται», αφήνοντας ανοιχτές αιχμές για το ποιος πραγματικά κυβερνά τη χώρα.
Επόμενοι στόχοι στον ορίζοντα
Η υπόθεση της Βενεζουέλας φαίνεται να ενισχύει τη γεωπολιτική αυτοπεποίθηση του Αμερικανού προέδρου. Ο Τραμπ επανέφερε στο προσκήνιο την πρόθεσή του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ εξαπέλυσε απειλές και προς άλλες χώρες της περιοχής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Κολομβία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, καθώς και στο Μεξικό, το οποίο κάλεσε να «βάλει τάξη» στη διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Κούβα, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται ήδη σε τροχιά κατάρρευσης χωρίς εξωτερική παρέμβαση.
Οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά τεταμένο σκηνικό, στο οποίο η δικαστική υπόθεση Μαδούρο συνδέεται άμεσα με ευρύτερους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και ανακατατάξεις στην περιοχή.