Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες των Αρχών της Κυπριακή Δημοκρατία για το επίμαχο βίντεο που διέρρευσε την Πέμπτη και έχει προκαλέσει έντονους πολιτικούς και θεσμικούς τριγμούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Cyprus Times, τα μέχρι στιγμής ευρήματα των Υπηρεσιών Ασφαλείας οδηγούν στην εκτίμηση ότι το συγκεκριμένο βίντεο φέρει χαρακτηριστικά οργανωμένης υβριδικής επιχείρησης, με σαφή στόχο την άμεση αποσταθεροποίηση και υπονόμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ενδείξεις οργανωμένης υβριδικής επιχείρησης
Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι η ανάλυση του υλικού εντάσσεται στο πλαίσιο εκτιμήσεων για υβριδική δραστηριότητα, η οποία παρουσιάζει ομοιότητες με τις γνωστές οργανωμένες εκστρατείες ρωσικής παραπληροφόρησης (organized disinformation campaigns). Πρόκειται για επιχειρήσεις που, στο παρελθόν, έχουν στοχεύσει επανειλημμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία και ανώνυμους λογαριασμούς για τη διάδοση συγκεκριμένων αφηγημάτων.
Όπως επισημαίνεται, στο παρόν στάδιο δεν αποκλείεται και η εμπλοκή άλλου δρώντα, ο οποίος ενδεχομένως χρησιμοποιεί παρόμοια μεθοδολογία. Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον χρονισμό της διαρροής, ο οποίος θεωρείται ενδεικτικός πιθανών κακόβουλων ενεργειών ενόψει ή κατά τη διάρκεια της άσκησης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Σύνδεση με την εκστρατεία Doppelganger
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συγκεκριμένη ανάρτηση εμφανίζει όλα τα χαρακτηριστικά της εκστρατείας Doppelganger, μιας βασικής διαδικτυακής επιχείρησης οργανωμένης υβριδικής παραπληροφόρησης ρωσικής προέλευσης, η οποία έχει εντοπιστεί ήδη από το 2021.
Η εκστρατεία Doppelganger έχει στοχεύσει, μεταξύ άλλων, τη Γαλλία (κατά την προεκλογική περίοδο), τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και το Ισραήλ, μέσω αναπαραγωγής στοχευμένου περιεχομένου παραπληροφόρησης, το οποίο παρουσιάζεται συχνά με τον μανδύα της «δημοσιογραφικής αποκάλυψης».
Ανάλυση του βίντεο: αφήγημα χωρίς αποδείξεις
Από την τεχνική και ποιοτική εξέταση του βίντεο, οι κυπριακές Αρχές Ασφαλείας εκτιμούν ότι το τελικό αποτέλεσμα —τόσο ως προς το μοντάζ όσο και ως προς την αφήγηση— αποτελεί προϊόν επεξεργασίας, χωρίς την παράθεση απτών ή επαληθεύσιμων αποδεικτικών στοιχείων για τα υπό εξέταση ζητήματα.
Αντίθετα, όπως σημειώνεται, το περιεχόμενο λειτουργεί μεθοδικά προς την ενίσχυση ενός συγκεκριμένου αφηγήματος περί διαφθοράς. Τέτοιου τύπου ανώνυμα βίντεο παραπέμπουν στην πάγια πρακτική των αποκαλούμενων «kompromat», όρο που χρησιμοποιείται στις Υπηρεσίες Πληροφοριών και προέρχεται ιστορικά από τη Σοβιετική Ένωση.
Η πρακτική αυτή συνδέεται με επιχειρήσεις «δολοφονίας χαρακτήρων», μέσω δημοσιευμάτων ή οπτικοακουστικού υλικού, που χρησιμοποιούνται για εκβιασμό, πολιτική εξουθένωση ή απαξίωση αντιπάλων. Σύμφωνα με τις Αρχές, παρόμοιες μέθοδοι συναντώνται κατά κόρον στη Ρωσία και σε κράτη της ανατολικής Ευρώπης.
Υποψίες για αυτοματοποιημένο δίκτυο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάλυση του λογαριασμού από τον οποίο έγινε η ανάρτηση. Όπως αναφέρεται, προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι πρόκειται για υβριδική χρήση ψηφιακής οντότητας, με χαρακτηριστικά αυτοματοποιημένου λογαριασμού τύπου bot.
Τέτοιοι λογαριασμοί λειτουργούν μέσω οργανωμένων δικτύων υπολογιστών, με στόχο τη μαζική αναπαραγωγή περιεχομένου, την τεχνητή ενίσχυση απήχησης και τη διαμόρφωση κλίματος δυσπιστίας ή πολιτικής πίεσης. Σύμφωνα με τις κυπριακές υπηρεσίες ασφαλείας, τα δεδομένα συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για στοχευμένη κακόβουλη ενέργεια, η οποία στρέφεται ευθέως κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας και των θεσμών της.
Οι έρευνες συνεχίζονται, τόσο σε τεχνικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο, ενώ δεν αποκλείεται η ενημέρωση ευρωπαϊκών μηχανισμών ασφάλειας και αντιμετώπισης υβριδικών απειλών, εφόσον επιβεβαιωθούν οι αρχικές εκτιμήσεις.