Το φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός μετατρέπεται σε επίκεντρο μιας σοβαρής διατλαντικής κρίσης, καθώς η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, σε συνδυασμό με τη δημόσια επιδίωξή του να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τη Γροιλανδία, αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες και κινητοποίησε τη διπλωματία σε πολλαπλά επίπεδα.
Υπό τον φόβο αποδυνάμωσης της συνοχής του ΝΑΤΟ, ρήγματος στην ευρωπαϊκή ενότητα και ενίσχυσης της γεωπολιτικής θέσης Κίνας και Ρωσίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν στο Νταβός να κερδίσουν χρόνο και να αποκλιμακώσουν την ένταση, χωρίς να αποκλείουν πλέον μια πιο αποφασιστική απάντηση προς την Ουάσιγκτον.
Στις Βρυξέλλες εξετάζεται πακέτο αντιμέτρων που θα μπορούσε να φτάσει τα 93 δισ. ευρώ, ακόμη και με ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Καταναγκασμού, του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα», ως απάντηση στην προειδοποίηση Τραμπ για δασμούς 10% σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιδρούν στη στάση του για τη Γροιλανδία.
Το Νταβός προσφέρει την πρώτη ευκαιρία για απευθείας επαφές με τον Αμερικανό πρόεδρο, σε ένα κλίμα αυξημένης ανησυχίας για την ασφάλεια στην Αρκτική. Η Γερμανία, ευθυγραμμιζόμενη περισσότερο με τη γαλλική γραμμή, δείχνει πλέον διατεθειμένη να στηρίξει σκληρότερη στάση, ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα προανήγγειλε έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ εντός της εβδομάδας.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι στο περιθώριο του φόρουμ θα πραγματοποιηθούν κρίσιμες συναντήσεις μεταξύ του Τραμπ και κορυφαίων αξιωματούχων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με στόχο να αποφευχθούν κινήσεις που θα μπορούσαν να κλονίσουν τη Συμμαχία εξαιτίας της Γροιλανδίας. Αν και αρχικά στο επίκεντρο θα βρισκόταν η Ουκρανία, η αιφνιδιαστική αμερικανική πρωτοβουλία για το νησί έχει πλέον επισκιάσει την υπόλοιπη ατζέντα.
Παρά τις εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, η συζήτηση περί ενεργοποίησης του «μπαζούκα» διχάζει τα κράτη-μέλη, με αρκετές κυβερνήσεις να προκρίνουν στάση αναμονής έως τις αρχές Φεβρουαρίου, όταν αναμένεται να φανεί αν οι αμερικανικές απειλές θα μετατραπούν σε πράξη. Ωστόσο, το Βερολίνο εμφανίζεται λιγότερο επιφυλακτικό από το παρελθόν, σηματοδοτώντας πιθανή μετατόπιση της γερμανικής πολιτικής.
Στο ίδιο κλίμα, στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι κινήσεις της Ουάσιγκτον συνιστούν άμεση πρόκληση για την εδαφική ακεραιότητα συμμάχου του ΝΑΤΟ και ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει άμεσα τις αμυντικές της δαπάνες, εγκαταλείποντας τη λογική του κατευνασμού.
Παράλληλα, το ίδιο το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ δείχνει να έχει προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. Η φετινή διοργάνωση δίνει έμφαση στη γεωπολιτική ισχύ, στην τεχνολογία και στις συμφωνίες, αφήνοντας στο περιθώριο ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή. Η παρουσία ισχυρών κυβερνητικών αποστολών και κορυφαίων επιχειρηματικών στελεχών υπογραμμίζει τη μετατόπιση προς μια πιο ωμή realpolitik.
Μετά την αποχώρηση του Κλάους Σβαμπ από την προεδρία, το φόρουμ προβάλλει περισσότερο τον ρόλο του ως ουδέτερης πλατφόρμας διαλόγου, επιχειρώντας να διατηρήσει τη σημασία του σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένων ανταγωνισμών. Ωστόσο, η έντονη σκιά του Τραμπ κυριαρχεί στη φετινή συνάντηση, μετατρέποντας το Νταβός σε καθρέφτη μιας παγκόσμιας τάξης που μετακινείται γρήγορα — και όχι απαραίτητα προς μεγαλύτερη σταθερότητα.
Καθώς οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται όσο σπάνια στο παρελθόν, το ερώτημα που πλανάται στις ελβετικές Άλπεις είναι αν το Νταβός μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως χώρος συνεννόησης ή αν απλώς καταγράφει, χρόνο με τον χρόνο, τη διεύρυνση των ρηγμάτων στη διεθνή σκηνή.