Τα ευρωπαϊκά ακροδεξιά και λαϊκιστικά κόμματα, τα οποία στο παρελθόν επευφημούσαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ενίσχυαν το πολιτικό τους κύρος μέσω των επαίνων του, αρχίζουν πλέον να κρατούν αποστάσεις. Αφορμή αποτελούν τόσο η στρατιωτική επέμβαση της κυβέρνησης Τραμπ στη Βενεζουέλα, όσο και οι ανοιχτές πιέσεις για απόκτηση της Γροιλανδία από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση Τραμπ είχε επανειλημμένα στηρίξει πολιτικά ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη, τα οποία συμμερίζονται τις θέσεις του σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή και ο εθνικισμός. Η στήριξη αυτή συνέβαλε στη νομιμοποίηση πολιτικών δυνάμεων που επί μακρόν θεωρούνταν περιθωριακές, αλλά πλέον καταγράφουν σημαντική άνοδο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με την οποία «η αυξανόμενη επιρροή των πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων δίνει αφορμή για μεγάλη αισιοδοξία».
Ωστόσο, η εικόνα αυτή αλλάζει. Η αποδοκιμασία προς τον Τραμπ αυξάνεται στην Ευρώπη, καθώς οι κινήσεις του στην εξωτερική πολιτική –ιδίως οι απειλές για τη Γροιλανδία και οι εξαγγελίες για δασμούς– φέρνουν τα ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα αντιμέτωπα με ένα πολιτικά δύσκολο δίλημμα: τη στήριξη ενός ηγέτη που εμφανίζεται πλέον ως απειλή για ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Γερμανία: AfD σε απόσταση από τον Τραμπ
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) υπήρξε από τα κόμματα που καλλιέργησαν στενούς δεσμούς με τον Τραμπ. Πλέον, όμως, η ηγεσία της ασκεί δημόσια κριτική. Η συμπρόεδρος του κόμματος Άλις Βάιντελ δήλωσε ότι ο Τραμπ «παραβίασε μια θεμελιώδη προεκλογική του υπόσχεση, να μην παρεμβαίνει στις υποθέσεις άλλων χωρών», ενώ ο συμπρόεδρος Τίνο Χρουπάλα απέρριψε τις «μεθόδους της Άγριας Δύσης».
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Forsa, το 71% των Γερμανών θεωρούν πλέον τον Τραμπ περισσότερο αντίπαλο παρά σύμμαχο, στοιχείο που καθιστά πολιτικά επιζήμια τη δημόσια ταύτιση μαζί του.
Γαλλία: Κάλεσμα για ευρωπαϊκή απάντηση
Στη Γαλλία, ο επικεφαλής του Εθνικός Συναγερμός, Τζορντάν Μπαρντελά, ζήτησε αντίδραση της Ευρώπης απέναντι στις πιέσεις Τραμπ, μιλώντας για «μέτρα κατά του καταναγκασμού» και ακόμη και για αναστολή της οικονομικής συμφωνίας που υπεγράφη πέρυσι μεταξύ Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένων Πολιτειών.
Βρετανία: Αμηχανία στο Reform UK
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το λαϊκιστικό κόμμα Reform UK, του οποίου ηγέτης είναι ο Νάιτζελ Φάρατζ, εξέφρασε αμηχανία για τις κινήσεις Τραμπ. Σε ανακοίνωσή του σημείωσε ότι «είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς αν ο πρόεδρος μπλοφάρει», προσθέτοντας ότι η χρήση οικονομικών απειλών κατά ενός ιστορικού συμμάχου δεν ήταν αναμενόμενη.
Άλλες αντιδράσεις στην Ευρώπη
Κόμματα όπως το ολλανδικό Κόμμα για την Ελευθερία και το ισπανικό Vox επαίνεσαν τον Τραμπ για την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο, αποφεύγοντας όμως να σχολιάσουν τις πιέσεις για τη Γροιλανδία.
Άλλοι ηγέτες, όπως ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι και η κυβέρνηση του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, πρότειναν τη διμερή διευθέτηση του ζητήματος της Γροιλανδίας μεταξύ ΗΠΑ και Δανία.
Ιταλία: Ήπια αλλά σαφής κριτική Μελόνι
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, από τους Ευρωπαίους ηγέτες που θεωρούνται πιο κοντά στον Τραμπ, χαρακτήρισε «λάθος» την επιβολή δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους. Παράλληλα, μίλησε για «πρόβλημα κατανόησης και επικοινωνίας» μεταξύ Ουάσινγκτον και Ευρώπης, με τα ιταλικά μέσα να εκτιμούν ότι αντιτίθεται σε κλιμάκωση με αντίμετρα, επιδιώκοντας αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου.