Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο πλήρους αποχώρησης των στρατευμάτων τους από τη Συρία, μετέδωσε την Πέμπτη η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση των συζητήσεων.
Μια τέτοια απόφαση θα σήμαινε το τέλος της δεκαετούς αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία, η οποία ξεκίνησε το 2014, όταν ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα ενέκρινε την εμπλοκή των ΗΠΑ στον συριακό εμφύλιο πόλεμο. Η συζήτηση περί αποχώρησης έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η κυβέρνηση του Αχμέντ αλ-Σαράα διέταξε τη διάλυση των Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), του βασικού εταίρου των ΗΠΑ στη βορειοανατολική Συρία, έπειτα από αιφνιδιαστική επίθεση που οδήγησε την οργάνωση στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον εξετάζει αποχώρηση από τη Συρία. Τον Δεκέμβριο του 2018, ο τότε πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει αιφνιδιαστικά την πλήρη απόσυρση περίπου 2.000 Αμερικανών στρατιωτών, απόφαση που προκάλεσε την παραίτηση του τότε υπουργού Άμυνας Τζιμ Μάτις. Στη συνέχεια, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον και άλλα ανώτατα στελέχη μετρίασαν την απόφαση, διατηρώντας περιορισμένη στρατιωτική παρουσία.
Σήμερα, περίπου 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες παραμένουν στη Συρία, κυρίως σε εγκαταστάσεις στα βορειοανατολικά, όπου συνυπάρχουν με τις SDF, ενώ μικρός αριθμός σταθμεύει στη βάση Αλ Τανφ στη νότια Συρία. Κύρια αποστολή τους παραμένει η αποτροπή ανασυγκρότησης του Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Μέχρι την επίθεση του περασμένου Σαββατοκύριακου, οι SDF είχαν την ευθύνη φύλαξης περίπου 9.000 κρατουμένων μελών του ISIS σε κέντρα κράτησης στη βορειοανατολική Συρία. Ωστόσο, οι εξελίξεις οδήγησαν το Πεντάγωνο να επανεξετάσει τη βιωσιμότητα της αποστολής, σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις αφαίρεσαν από τις SDF στρατιωτικές βάσεις, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και φράγμα στον ποταμό Ευφράτης, ενώ στο πλαίσιο κατάπαυσης του πυρός οι SDF παρέδωσαν τον έλεγχο των πόλεων Ράκα και Ντέιρ εζ-Ζορ. Η κυβέρνηση του αλ-Σαράα ανέλαβε, παράλληλα, βασικά συνοριακά περάσματα και πετρελαϊκές υποδομές στη βορειοανατολική Συρία.
Σύμφωνα με τη WSJ, καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των επιχειρήσεων έπαιξε η μεταστροφή αραβικών δυνάμεων που παλαιότερα στήριζαν τις SDF και πλέον τάχθηκαν στο πλευρό της κυβέρνησης. Οι SDF εξακολουθούν να ελέγχουν τις πόλεις Κομπάνι και Χασάκα, όπου υπάρχουν ισχυροί κουρδικοί πληθυσμοί.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, σε περίπτωση πλήρους διάλυσης των SDF, δεν θα υφίσταται πλέον λόγος παραμονής των αμερικανικών δυνάμεων στη Συρία. Σοβαρό εμπόδιο θεωρείται και η συνεργασία με τον στρατό του αλ-Σαράα, ο οποίος –σύμφωνα με δύο αξιωματούχους– περιλαμβάνει στελέχη με τζιχαντιστικές καταβολές και φερόμενους δεσμούς με την Αλ Κάιντα, ενώ έχει κατηγορηθεί για εγκλήματα πολέμου κατά Κούρδων και Δρούζοι.
Τον Δεκέμβριο, δύο Αμερικανοί στρατιώτες και ένας διερμηνέας σκοτώθηκαν σε επίθεση κοντά στην Παλμύρα, με δράστη μέλος των συριακών δυνάμεων ασφαλείας, σύμφωνα με τη WSJ. Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων επιχειρήσεων, οι ΗΠΑ κατέρριψαν τουλάχιστον ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος της συριακής κυβέρνησης κοντά σε αμερικανική εγκατάσταση, ενώ οι δυνάμεις του αλ-Σαράα επιτέθηκαν και σε στρατώνες των SDF στην ίδια βάση.
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι η τύχη των κρατουμένων του ISIS. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ άρχισαν τη μεταφορά 7.000 από τους 9.000 κρατουμένους στο Ιράκ, υπό τον φόβο μαζικών αποδράσεων. Την περασμένη εβδομάδα, 200 κρατούμενοι απέδρασαν από τη φυλακή Σαντάντι, πριν συλληφθούν εκ νέου από τις δυνάμεις του αλ-Σαράα.
Ο Τσαρλς Λίστερ, διευθυντής του προγράμματος Συρίας στο Middle East Institute, δήλωσε ότι η απομάκρυνση των κρατουμένων αφαιρεί έναν από τους βασικούς λόγους παραμονής των ΗΠΑ στη χώρα. Τόνισε, ωστόσο, ότι ο βασικός στόχος των ΗΠΑ παραμένει η ήττα του ISIS, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή, με 348 επιθέσεις στη Συρία το περασμένο έτος.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει κρύψει τον θαυμασμό του για τον Αχμέντ αλ-Σαράα, τον οποίο είχε καλέσει στον Λευκός Οίκος πέρυσι. «Δουλεύει πολύ σκληρά, ο πρόεδρος της Συρίας», δήλωσε, αναφερόμενος στις προσπάθειες ελέγχου των φυλακών.
Αναφερόμενος στους Κούρδους, ο Τραμπ σημείωσε: «Μου αρέσουν οι Κούρδοι. Αλλά πληρώθηκαν τεράστια ποσά και έλαβαν πετρέλαιο και άλλα ανταλλάγματα. Παρ’ όλα αυτά, είχαμε καλή συνεργασία και προσπαθούμε να τους προστατεύσουμε».