Μουσείο ΠΑ : Το Noratlas με S/N “53-222” «ΝΙΚΗ-10», που συμμετείχε στις επιχειρήσεις στην Κύπρο παίρνει τη θέση του στο Μουσείο της ΠΑ στο Τατόϊ

 
νορατλας

Πηγή Φωτογραφίας: Διευθυντής Μουσείου ΠΑ Υποπτεραρχος Θεοδοσουλάκης/ Facebook – Αρχείο: Λ.Σ.Μπλαβέρη

Ενημερώθηκε: 06/02/26 - 14:00

Του Λεωνίδα Σ. Μπλαβέρη

Στο χώρο του Μουσείου Πολεμικής Αεροπορίας (ΜΠΑ), στην ιστορική Αεροπορική Βάση Δεκελείας, στο Τατόϊ, βρίσκεται πλέον ένα κομμάτι της νεότερης Ιστορίας της ΠΑ, ένα μεταφορικό αεροσκάφος Noratlas, που συμμετείχε στην αποστολή «ΝΙΚΗ» στην Κύπρο, το καλοκαίρι του 1974, με το χαρακτηριστικό πτήσεως «ΝΙΚΗ-10».

            Αυτό έγινε γνωστό με σχετική ανάρτηση στον «τοίχο» του στο facebook του εξαιρετικά δραστήριου και ικανότατου Διευθυντή του ΜΠΑ Υποπτεράρχου Ιωάννη Θεοδοσουλάκη.

Γράφει λοιπόν ο Πτέραρχος Θεοδοσουλάκης: «Αυτά τα παλληκάρια (Σημ. Συντ.: αναφέρεται στους νεκρούς Αεροπόρους και Καταδρομείς της Αποστολής «ΝΙΚΗ») δεν είχαν τύχη. Κόπηκε το νήμα της ζωής τους περί της 02:30 τα μεσάνυχτα της 21 προς 22 Ιουλίου του 74 στην μαρτυρική Κύπρο μέσα στο NORATLAS με S/N 133 και κωδικό κλήσης "ΝΊΚΗ 4".

Αυτά τα παλληκάρια όμως θα έχουν την ύψιστη τιμή από εμάς στο Μουσείο της Πολεμικής μας Αεροπορίας στο Τατόι, αφού από σήμερα τα μεσάνυχτα 02:30  φιλοξενουμε το NORATLAS με S/N 53-222 και με κωδικό κλήσης "ΝΊΚΗ 10" το οποίο και αυτό συμμετείχε στην ηρωική αποστολή ΝΙΚΗ ως ελάχιστο φόρο τιμής και για ανάπαυση των ψυχών τους. Υποκλινόμαστε στην αντρειοσύνη τους.»

            Αξίζει να σημειωθεί ότι παραμονές Χριστουγέννων, στις 24 Δεκεμβρίου 2025, με άλλη ανάρτησή του στο Facebook, ο Πτέραρχος Θεοδοσουλάκης, μας είχε προϊδεάσει για το γεγονός, γράφοντας – τότε – σχετικώς: «Ήταν δίκαιο, έγινε πράξη χριστουγεννιατικες μέρες. Μουσείο Πολεμικής μας Αεροπορίας χωρίς ΝΟRΑΤLAS, που έδρασε στην Κύπρο («ΝΙΚΗ-10» με S/N 222) γίνεται; Εεεεε λοιπόν δεν γίνεται.

Άρχισε να έρχεται σε τεύχη από την Ελευσίνα και μετά την χρώση και την συναρμολόγησή του θα κοσμεί το Μουσείο μας. Ελάχιστος φόρος τιμής στα παλληκάρια μας του 1974 που δεν γύρισαν ποτέ στα σπίτια τους…»

Για την ιστορία να θυμίσουμε ότι το βράδυ της 21 προς 22 Ιουλίου 1974 απογειώθηκαν από την 115 Πτέρυγα Μάχης, στην Αεροπορική Βάση της Σούδας, 15 μεταφορικά αεροσκάφη Nord-2501D Noratlas της 354 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών (354 ΜΤΜ «Πήγασος»), από τα 20 συνολικώς που είχαν μετασταθμεύσει εκεί, μεταφέροντας 318 Καταδρομείς και το σύνολο του οπλισμού τους της Α’ Μοίρας Καταδρομών που έδρευε στο Μάλεμε Χανίων, ως ενισχύσεις των Ελληνικών Δυνάμεων που μάχονταν στην Κύπρο εναντίον των Τούρκων εισβολέων.

Τα υπόλοιπα πέντε αεροσκάφη Noratlas δεν απογειώθηκαν επειδή είχε περάσει ο χρόνος και θα έφταναν πάνω από τη Λευκωσία και θα προσγειώνονταν και μετά θα απογειώνονταν με πλήρες φως ημέρας, οπότε και θα ήταν στην απόλυτη διάθεση των μαχητικών αεροσκαφών της τουρκικής Αεροπορίας.

Από τα 15 αεροσκάφη που απογειώθηκαν, τα τρία δεν επέστρεψαν ποτέ καθώς εβλήθησαν από φίλια ελληνοκυπριακά πυρά, λόγω κακής συνεννοήσεως του Ελληνικού Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΕΔ), το αντίστοιχο σημερινό ΓΕΕΘΑ, με την Εθνική Φρουρά. Από τα τρία αυτά, το ένα («ΝΙΚΗ-4») κατερρίφθη, ενώ τα άλλα δύο εβλήθησαν μεν αλλά οι πιλότοι τους κατάφεραν να τα προσγειώσουν στο αεροδρόμιο Λευκωσίας. Το ένα από αυτά τα δύο, το «ΝΙΚΗ-6», από τις βολές που δέχτηκε είχε 2 νεκρούς και 9 τραυματίες Καταδρομείς, ενώ το άλλο δεν είχε καμία απώλεια, αποβίβασε τους Καταδρομείς που μετέφερε αλλά από τα χτυπήματα δεν μπορούσε να απογειωθεί και εγκαταλείφτηκε εκεί για να καταστραφεί ολοσχερώς λίγη ώρα αργότερα από το πλήρωμά του για να μην πέσει στα χέρια.

Κατά την επιχείρηση «ΝΙΚΗ» μεταφοράς ενισχύσεων από την Ελλάδα στην Κύπρο, σκοτώθηκαν 4 αεροπόροι μέλη του πληρώματος του «ΝΙΚΗ-4» και 26 Καταδρομείς επιβαίνοντες σε αυτό, ενώ διασώθηκε μόνο ένας Καταδρομέας, καθώς και άλλοι 2 νεκροί Καταδρομείς από το «ΝΙΚΗ-6», συνολικώς 32 νεκροί.

Το Noratlas που έφτασε στο ΜΠΑ και μετά την «περιποίηση» που θα δεχθεί από το έμπειρο προσωπικό του θα εκτίθεται μαζί με τα υπόλοιπα εκθέματα του Μουσείου και θα είναι αφιερωμένο στη Μνήμη των παλληκαριών αυτών που πήγαν αλλά δεν γύριζαν ποτέ στην Πατρίδα, ή μάλλον γύρισαν αλλά μέσα σε φέρετρα, είναι το S/N “53-222” που αποτελούσε το «ΝΙΚΗ-10» με πλήρωμα τους Σ.Παπαθανασίου (Κυβερνήτη) – Α. Ιλαρίδη (Συγκυβερνήτη) – Γ. Κουλούλα (Ιπτάμενο Μηχανικό) – Ε. Πεδιαδικάκης (Ραδιοναυτίλο).        

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ