Μια νέα εστία έντασης στις ήδη τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας δημιούργησε ο διορισμός του Ράιλι Μπαρνς ως ειδικού συντονιστή για τα ζητήματα του Θιβέτ. Η ανακοίνωση, που έγινε από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με αφορμή το θιβετιανό Νέο Έτος, προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο έκανε λόγο για κατάφωρη παρέμβαση στις εσωτερικές του υποθέσεις.
Η αμερικανική δέσμευση και η θέση του συντονιστή
Ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν σταθερές στην υποστήριξη των «αναφαίρετων δικαιωμάτων» του θιβετιανού λαού, δίνοντας έμφαση στη διατήρηση της μοναδικής πολιτιστικής, θρησκευτικής και γλωσσικής του ταυτότητας. Ο θεσμός του ειδικού συντονιστή δεν είναι νέος, καθώς έχει κατοχυρωθεί στην αμερικανική νομοθεσία από το 2002, όμως ο διορισμός του Μπαρνς —ο οποίος κατέχει και τη θέση του αναπληρωτή υπουργού για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα— προσδίδει πρόσθετο πολιτικό βάρος στην πρωτοβουλία.
Το «τείχος» του Πεκίνου και η σκιά του Δαλάι Λάμα
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε σε υψηλούς τόνους, δηλώνοντας ότι δεν αναγνωρίζει τον εν λόγω θεσμό και ξεκαθαρίζοντας ότι «καμία εξωτερική δύναμη» δεν έχει δικαίωμα λόγου για το Θιβέτ. Η Κίνα θεωρεί την περιοχή αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της και αντιμετωπίζει τον 90χρονο πλέον Δαλάι Λάμα ως επικίνδυνο αυτονομιστή.
Πίσω από τη διπλωματική αντιπαράθεση κρύβεται ένας βαθύτερος γεωπολιτικός φόβος της Ουάσιγκτον: η πιθανότητα το Πεκίνο να παρέμβει στη διαδικασία διαδοχής του Δαλάι Λάμα. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να προλάβουν οποιαδήποτε προσπάθεια της Κίνας να επιβάλει έναν ελεγχόμενο πνευματικό ηγέτη, γεγονός που θα σφράγιζε οριστικά τον έλεγχο της περιοχής και θα αποδυνάμωνε τη διεθνή εκστρατεία για την αυτονομία του Θιβέτ.