Η εικόνα των κλειστών καφέ και των ξενοίκιαστων καταστημάτων στους δρόμους της Μόσχας και των άλλων μεγάλων πόλεων της Ρωσίας αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτήν των επίσημων ανακοινώσεων.
Παρά τη φαινομενική ανθεκτικότητα της ρωσικής οικονομίας των 2,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων απέναντι στις δυτικές κυρώσεις, η καθημερινότητα των πολιτών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δείχνει ότι το οικονομικό οχυρό του Κρεμλίνου δέχεται πλέον ισχυρές πιέσεις.
Το τέλος της προαιρετικής πολυτέλειας
Η περίπτωση του αρτοποιείου BonCafe στη Μόσχα είναι ενδεικτική της κρίσης, καθώς η αύξηση του κόστους των πρώτων υλών κατά 50% και τα δυσβάσταχτα ενοίκια καθιστούν τη λειτουργία των επιχειρήσεων αδύνατη. Παραδοσιακές συνήθειες, όπως ένα κομμάτι κέικ και ένας καφές, μετατρέπονται σε απαγορευμένη πολυτέλεια για τον μέσο Ρώσο, καθώς οι πολίτες περιορίζουν δραστικά τις δαπάνες τους, θυμίζοντας το σοκ των πρώτων ημερών της εισβολής του 2022.
Οι δείκτες της ύφεσης και το βάρος των επιτοκίων
Σύμφωνα με στοιχεία της Sberbank, η κατάσταση περιγράφεται με μελανά χρώματα, καθώς για πρώτη φορά μετά από δύο χρόνια η αύξηση των πραγματικών καταναλωτικών δαπανών τον Φεβρουάριο άγγιξε το μηδέν. Την ίδια στιγμή, ο κλάδος της εστίασης καταγράφει τον ταχύτερο ρυθμό λουκέτων από το 2021, ενώ οι πωλήσεις επαγγελματικών οχημάτων, που αποτελούν τον καθρέφτη της εμπορικής κίνησης, έκαναν βουτιά 38% το 2025. Η προσπάθεια της Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει την οικονομία οδήγησε τα επιτόκια στο δυσθεώρητο 21% το 2024 και, παρά την πρόσφατη μερική αποκλιμάκωση στο 15,5%, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται σε απόγνωση λόγω της αδυναμίας αναχρηματοδότησης των χρεών τους.
Στροφή στη λιτότητα και αβεβαιότητα για το μέλλον
Η ρωσική κοινωνία προσαρμόζεται πλέον σε συνθήκες επιβίωσης, με τα εστιατόρια να αντικαθίστανται από το fast-food και τα έτοιμα γεύματα των σούπερ μάρκετ. Οι καταναλωτές κυνηγούν πλέον συστηματικά τις εκπτώσεις και προτιμούν τη διαρκή επισκευή των παλιών τους οχημάτων αντί για την αγορά νέων. Αν και η ρωσική πολεμική μηχανή φαίνεται να παραμένει ανεπηρέαστη από την κρίση στο λιανεμπόριο, η απόκλιση μεταξύ των προβλέψεων του Κρεμλίνου και του ΔΝΤ για το 2026 αναδεικνύει το μεγάλο ερώτημα για το πόσο μπορεί να αντέξει το εσωτερικό μέτωπο έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς