Η εξουδετέρωση του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», σε επιχείρηση των μεξικανικών ειδικών δυνάμεων το Σαββατοκύριακο δημιούργησε την αίσθηση ότι «κόπηκε το κεφάλι του φιδιού». Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η βία δεν αναμένεται να περιοριστεί, καθώς ήδη διαφαίνεται ο επικρατέστερος διάδοχος στην ηγεσία του Καρτέλ Νέας Γενιάς Χαλίσκο.
Πρόκειται για τον Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονσάλες, γνωστό και με τα προσωνύμια El Pelon, Tricky Tres και O3, ο οποίος εμφανίζεται ως βασικός υποψήφιος για να αναλάβει την ηγεσία της εγκληματικής οργάνωσης, η οποία εκτιμάται ότι διακινεί ποσά που προσεγγίζουν τα 20 δισ. δολάρια. Ο 41χρονος φέρεται να είναι θετός γιος του εκλιπόντος αρχηγού.
Οικογενειακές διασυνδέσεις και διπλή υπηκοότητα
Σύμφωνα με τις αρχές, η μητέρα του, Ροσαλίντα Γκονσάλες Βαλένσια, σύζυγος του Ελ Μέντσο, διαδραμάτιζε καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των οικονομικών του καρτέλ. Αν και ορισμένοι αναλυτές θεωρούν πιθανό να διεκδικήσει η ίδια την ηγεσία, επικρατέστερη εκτίμηση είναι ότι θα στηρίξει τον γιο της.
Ο Χουάν Κάρλος διαθέτει διπλή υπηκοότητα, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού. Γεννήθηκε το 1984 στη Σάντα Άνα της Καλιφόρνιας, την περίοδο κατά την οποία οι γονείς του διέμεναν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλά στοιχεία για τα πρώτα του χρόνια παραμένουν άγνωστα.
Κατηγορίες και αμερικανικές διώξεις
Οι φερόμενες διασυνδέσεις του με τη διακίνηση ναρκωτικών αποκαλύφθηκαν το 2020 από την Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Έρευνα τον κατονόμασε ως υπεύθυνο για την παραγωγή και διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών, καθώς και για πράξεις ακραίας βίας από το 2007 και έπειτα.
Τον Ιούλιο του 2020 κυκλοφόρησαν βίντεο με ένοπλα μέλη του καρτέλ, στα οποία, σύμφωνα με τον τότε υπουργό Άμυνας του Μεξικού, εμφανιζόταν και ο ίδιος. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, οι αμερικανικές αρχές του απήγγειλαν κατηγορίες για συνωμοσία διακίνησης ελεγχόμενων ουσιών και για χρήση πυροβόλου όπλου στο πλαίσιο συναλλαγών ναρκωτικών.
Οι αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν επικηρύξει τον Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονσάλες με αμοιβή 5 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψη ή την καταδίκη του. Το 2021, το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών τον περιέγραφε ως άνδρα ύψους 1,75 μ., βάρους 77 κιλών, με καστανά μαλλιά και μάτια. Παράλληλα, το Εθνικό Κέντρο Αντιτρομοκρατίας των Ηνωμένων Πολιτειών τον είχε χαρακτηρίσει «de facto υπαρχηγό» του καρτέλ πριν από τον θάνατο του Ελ Μέντσο.
Αβεβαιότητα για τη διαδοχή και φόβοι νέας κλιμάκωσης
Παρά τις ανεπιβεβαίωτες αναφορές περί άμεσης ανάδειξής του στην ηγεσία, ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Ο αναλυτής ασφαλείας Νταβίντ Σαουσέδο εκτίμησε ότι «δεν διαθέτει ακόμη την απαιτούμενη επιρροή στους υπόλοιπους διοικητές του καρτέλ».
Οι εναλλακτικές εντός της οικογένειας θεωρούνται περιορισμένες. Ο αδελφός του Ελ Μέντσο, Αντόνιο Οσεγκέρα Θερβάντες, βρίσκεται υπό κράτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο γιος του, Ρουμπέν Οσεγκέρα Γκονσάλες, έχει καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη, επιπλέον ποινής 30 ετών.
Μετά την επιχείρηση στην Ταπάλπα, μαχητές του καρτέλ προχώρησαν σε οδοφράγματα και ακυρώσεις πτήσεων στη Γουαδαλαχάρα, σε μια κίνηση που, σύμφωνα με αναλυτές, στόχευε στην επίδειξη ισχύος και στην πρόκληση πλήγματος στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Τα επεισόδια φέρεται να επηρέασαν μεγάλο μέρος της χώρας, ενώ τουλάχιστον 30 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η περίοδος που ακολουθεί ενδέχεται να χαρακτηρίζεται από εσωτερικές ανακατατάξεις και νέα κλιμάκωση της βίας.