Τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών απέρριψε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υποστηρίζοντας ότι στερούνται νομικής βάσης. Μετά την απόφαση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης να επικυρώσει τη συμφωνία του 2019, ο Ερντογάν υπερασπίστηκε τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Αίγυπτος φέρεται να προετοιμάζει νέες νομικές ενέργειες σε επίπεδο Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν επιδιώκει να εξασφαλίσει οφέλη εις βάρος άλλων χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο, επιμένοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί προσπάθειες αποκλεισμού της από τις εξελίξεις στην περιοχή.
Όπως ανέφερε, όσοι επιχειρούν να αφήσουν την Τουρκία εκτός των ενεργειακών και γεωπολιτικών σχεδιασμών της Ανατολικής Μεσογείου θα πρέπει να σεβαστούν τη βούληση τόσο της Άγκυρας όσο και της Λιβύης.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την πρόσφατη επικύρωση του μνημονίου δικαίωση της τουρκικής πολιτικής, στρέφοντας τα βέλη του και προς όσους είχαν αμφισβητήσει στο παρελθόν τη σκοπιμότητα της τουρκικής εμπλοκής στη Λιβύη.
«Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό για το μέλλον της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά και της πολιτικής ζωής της χώρας, το γεγονός ότι όσοι μας επέκριναν σφοδρά για το μνημόνιο, διερωτώμενοι “τι δουλειά έχουμε στη Λιβύη”, αναγνωρίζουν πλέον το δίκιο μας», δήλωσε.
«Μοναδική μας πυξίδα τα συμφέροντα της Τουρκίας»
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε ότι η υπεράσπιση των τουρκικών συμφερόντων αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησής του, τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή πολιτική.
«Τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική, μοναδική μας πυξίδα είναι τα συμφέροντα της Τουρκίας. Ακόμη κι αν χρειαστεί να πληρώσουμε τίμημα, δεν θα διστάσουμε ποτέ να κάνουμε ό,τι είναι σωστό και ωφέλιμο για την Τουρκία και τον τουρκικό λαό», τόνισε.
Οι δηλώσεις του έρχονται μετά την απόφαση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να επικυρώσει το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που είχαν υπογράψει η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019.
Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική για την Άγκυρα, καθώς το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης είχε διατηρήσει επί χρόνια αρνητική στάση απέναντι στη συγκεκριμένη συμφωνία.
Αντιδράσεις από Ελλάδα, ΕΕ και Αίγυπτο
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου προκάλεσε αντιδράσεις από την Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Αίγυπτο, οι οποίες αμφισβητούν τη νομιμότητα της συμφωνίας και τις επιπτώσεις της στα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι το μνημόνιο παραβλέπει την επήρεια ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
Αντίστοιχες ενστάσεις έχουν διατυπωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Αίγυπτος αντιτίθεται στις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις που θεωρεί ότι επηρεάζουν τα δικά της συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα, από την πλευρά της, εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι το μνημόνιο αποτελεί νόμιμη διμερή συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, απορρίπτοντας τις σχετικές αντιρρήσεις.
Αίγυπτος: Πληροφορίες για νέες προσφυγές στον ΟΗΕ
Στο μεταξύ, το Κάιρο φέρεται να εξετάζει την κλιμάκωση των διπλωματικών και νομικών του ενεργειών κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του αραβόφωνου μέσου Al-Araby Al-Jadeed, το οποίο επικαλείται Αιγύπτιο διπλωματικό αξιωματούχο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση προετοιμάζει σχετικό υπόμνημα προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η κίνηση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει νέα προσπάθεια του Καΐρου να αμφισβητήσει θεσμικά τη συμφωνία και να καταγράψει τις αντιρρήσεις του σε διεθνές επίπεδο.
Η επικύρωση του μνημονίου από την ανατολική Λιβύη και οι νέες δηλώσεις Ερντογάν επαναφέρουν έτσι στο προσκήνιο τις αντιπαραθέσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αίγυπτο να διατηρούν διαφορετικές θέσεις για το νομικό καθεστώς και την έκταση των θαλάσσιων δικαιωμάτων τους.