Ένας νέος γύρος πολιτικής έντασης πυροδοτήθηκε στην Ισπανία με αφορμή τη συμπλήρωση 90 ετών από τον βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Η περιφερειακή κυβέρνηση των Βάσκων ζητά επίμονα την προσωρινή μεταφορά του ομώνυμου αριστουργήματος του Πάμπλο Πικάσο από το Μουσείο Reina Sofía της Μαδρίτης στο Μπιλμπάο, προκειμένου να εκτεθεί στο Μουσείο Guggenheim από τον προσεχή Οκτώβριο έως τον Ιούνιο. Το αίτημα, ωστόσο, προσέκρουσε στην κατηγορηματική άρνηση της Μαδρίτης, η οποία επικαλείται λόγους συντήρησης και ασφάλειας του έργου.
Η αντιπαράθεση πήρε γρήγορα πολιτικές διαστάσεις, με την πρόεδρο της περιφέρειας της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, να απορρίπτει την πρόταση τονίζοντας πως ο πολιτισμός είναι οικουμενικός και δεν πρέπει να εγκλωβίζεται σε τοπικά πλαίσια.
Η δήλωση αυτή προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση της ηγεσίας των Βάσκων, με τον πρόεδρο Ιμανόλ Πραντάλες και τον εθνικιστή ηγέτη Αϊτόρ Εστεμπάν να κατηγορούν την πρωτεύουσα για «επαρχιωτισμό» και έλλειψη πολιτικής βούλησης, συγκρίνοντας τη σημασία της μεταφοράς με μείζονα ιστορικά γεγονότα του κράτους.
Η «Γκερνίκα», που φιλοτεχνήθηκε το 1937 ως κραυγή διαμαρτυρίας για τη φρίκη του Ισπανικού Εμφυλίου, αποτελεί το ισχυρότερο αντιπολεμικό σύμβολο παγκοσμίως. Μετά από δεκαετίες παραμονής στη Νέα Υόρκη —κατόπιν επιθυμίας του ίδιου του Πικάσο μέχρι την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία— ο πίνακας παραμένει στο Reina Sofía από το 1992 ως κεντρικό έκθεμα. Η τωρινή διαμάχη αναδεικνύει για ακόμη μια φορά τις βαθιές πληγές της ιστορικής μνήμης και τις εσωτερικές εντάσεις γύρω από την εθνική ταυτότητα της Ισπανίας.