Νέα, επιβαρυντικά στοιχεία για τον ρόλο της Τουρκίας ως κεντρικού διαύλου για τη μεταφορά ξένων μαχητών στη Συρία φέρνουν στο φως δικαστικά έγγραφα των ΗΠΑ, στο πλαίσιο δίκης για τρομοκρατία και τα οποία κοινοποίησε το nordic monitor.
Οι αμερικανικές δικαστικές αρχές περιγράφουν ένα άρτια οργανωμένο δίκτυο με μεσολαβητές, διαδικασίες ελέγχου, κανάλια χρηματοδότησης και εφοδιαστική υποστήριξη, το οποίο καθοδηγούσε τους νεοσύλλεκτους μέσω της τουρκικής επικράτειας πριν περάσουν σε εδάφη ελεγχόμενα από το Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Οι αποκαλύψεις αυτές ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τις ποινικές έρευνες που είχαν ξεκινήσει στο παρελθόν εντός της Τουρκίας, κατά τις οποίες εισαγγελείς είχαν εντοπίσει διασυνδέσεις της Τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MIT) με τη μεταφορά όπλων και μαχητών σε τζιχαντιστικές ομάδες.
Ωστόσο, οι έρευνες αυτές τερματίστηκαν βίαια από την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ οι εμπλεκόμενοι δικαστές, εισαγγελείς και αστυνομικοί απολύθηκαν ή φυλακίστηκαν, σε μια προσπάθεια να θαφτούν οι αποδείξεις. Παρά τη συγκάλυψη στην Άγκυρα, οι αμερικανικές δικαστικές αρχές, μέσω ενταλμάτων, ένορκων βεβαιώσεων του FBI και καταθέσεων μαρτύρων, συμπληρώνουν τα κενά, τεκμηριώνοντας τη συνενοχή της τουρκικής κυβέρνησης στη χρηματοδότηση και τη διοικητική μέριμνα τρομοκρατικών οργανώσεων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Εμράαν Άλι, ενός 59χρονου Αμερικανο-τριρινταντιανού μέλους του ISIS, ο οποίος καταδικάστηκε στις ΗΠΑ για παροχή υλικής υποστήριξης στην τρομοκρατία, έχοντας μεταφέρει ολόκληρη την οικογένειά του στη Συρία το 2015.
Στην απομαγνητοφωνημένη κατάθεσή του στο FBI, ο Άλι περιέγραψε αναλυτικά πώς η μετακίνησή του δεν ήταν αυτοσχέδια, αλλά βασίστηκε σε προκαθορισμένες επαφές εντός της Τουρκίας. Εξήγησε ότι για να εισέλθει κανείς στα εδάφη του ISIS έπρεπε να υπάρχει «εγγυητής» που να τον συστήσει, γεγονός που αποδεικνύει ότι η οργάνωση διέθετε δομημένο σύστημα ελέγχου και υποδοχής των ξένων μαχητών επί τουρκικού εδάφους.
Η μαρτυρία του Άλι συμπίπτει απόλυτα με υποκλαπείσες συνομιλίες της τουρκικής αστυνομίας (2014-2015) που αφορούν τη δράση του Ιλχάμι Μπαλί. Ο Μπαλί, Τούρκος υπήκοος και ανώτερο στέλεχος του ISIS, είχε ταυτοποιηθεί ως ο «εμίρης των συνόρων» και εγκέφαλος φονικών τρομοκρατικών επιθέσεων στην Τουρκία την περίοδο 2015-2017, οι οποίες, σύμφωνα με επικριτές, ευνόησαν πολιτικά το κυβερνών κόμμα AKP καλλιεργώντας κλίμα φόβου πριν από τις εκλογές.
Απόρρητα έγγραφα που εξέτασε το δίκτυο Nordic Monitor αποκαλύπτουν ότι ο Μπαλί, παρά το γεγονός ότι ήταν ο πλέον καταζητούμενος τρομοκράτης, διατηρούσε μυστικές επαφές με τη ΜΙΤ, είχε φιλοξενηθεί από πράκτορες σε ξενοδοχείο της Άγκυρας το 2016 και είχε λάβει ιατρική φροντίδα σε κρατικό νοσοκομείο, χωρίς ποτέ να συλληφθεί.
Τα έγγραφα του FBI αναδεικνύουν την τουρκική μεθοριακή επαρχία του Γκαζιαντέπ ως τον τελικό σταθμό συγκέντρωσης των τζιχαντιστών πριν από τη Συρία. Δεδομένης της ασφυκτικής παρουσίας των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας και της ΜΙΤ στην περιοχή, η διέλευση χιλιάδων ξένων μαχητών από την Ευρώπη, την Αμερική και την Καραϊβική θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί χωρίς τη γνώση, την ανοχή ή και την έγκριση των τουρκικών αρχών, στο πλαίσιο της τότε στρατηγικής της Άγκυρας για την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Τέλος, η υπόθεση αποδεικνύει ότι η Τουρκία δεν λειτούργησε μόνο ως γεωγραφικός διάδρομος αλλά και ως οικονομικός κόμβος. Ο Άλι περιέγραψε πώς εμβάσματα από συγγενείς μαχητών στέλνονταν μέσω Western Union και ανεπίσημων δικτύων μεταφοράς χρημάτων (hawala) που λειτουργούσαν μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, τροφοδοτώντας την εσωτερική οικονομία του ISIS και την αγορά όπλων.
Παρά τις μετέπειτα διαβεβαιώσεις της Άγκυρας για αυστηροποίηση των ελέγχων, η δικογραφία της υπόθεσης Άλι επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία αποτέλεσε την επιχειρησιακή γέφυρα και το τελευταίο προγεφύρωμα για την εδραίωση του Ισλαμικού Κράτους.