Μια πρωτοφανής τεκτονική μεταβολή, που παρέμενε άγνωστη μέχρι σήμερα, αποκαλύφθηκε από την επιστημονική κοινότητα σχετικά με τον καταστροφικό σεισμό των 9 Ρίχτερ στο Τοχόκου το 2011.
Σύμφωνα με νέα έρευνα, περίπου ένα τέταρτο της ώρας μετά την κύρια δόνηση, σχεδόν ολόκληρη η έκταση της Ιαπωνίας μετατοπίστηκε ταυτόχρονα κατά 5 χιλιοστά προς τα ανατολικά.
Το εντυπωσιακό αυτό «άλμα» δεν προκλήθηκε από κάποιον συμβατικό μετασεισμό, αλλά από ένα πανίσχυρο σεισμικό κύμα το οποίο ταξίδεψε σε βάθος 5.800 χιλιομέτρων μέχρι τον πυρήνα του πλανήτη και, αφού ανακλάστηκε, επέστρεψε με ορμή στην επιφάνεια.
Αν και η μετακίνηση των 5 χιλιοστών φαντάζει μηδαμινή μπροστά στο βιβλικό τσουνάμι των 40 μέτρων και την πυρηνική τραγωδία στη Φουκουσίμα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι το φαινόμενο είναι μοναδικό λόγω της τεράστιας κλίμακάς του.
Η μετατόπιση καταγράφηκε σε μια ζώνη μήκους 3.000 χιλιομέτρων —έκταση επταπλάσια από το ίδιο το ρήγμα— επηρεάζοντας ολόκληρο το εύρος της χώρας από τον βορρά έως τον νότο, καθώς και τμήματα του ωκεάνιου πυθμένα, όπως επιβεβαίωσαν τα δεδομένα του πυκνού δικτύου GPS της Ιαπωνίας.
Η επικεφαλής της έρευνας, Σουνγιάνγκ Παρκ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, εξήγησε ότι η αρχική δόνηση ήταν τόσο σφοδρή που είχε ήδη «χαλαρώσει» τα όρια τεσσάρων γειτονικών τεκτονικών πλακών. Έτσι, όταν το ανακλώμενο κύμα επέστρεψε από τα έγκατα της Γης, βρήκε το έδαφος ευάλωτο, προκαλώντας τη μαζική αυτή ολίσθηση.
Τα νέα ευρήματα, τα οποία σχολίασε και ο γεωλόγος Ρόμπιν Λι από τη Νέα Ζηλανδία, ανατρέπουν τα όσα γνωρίζαμε για τους μετασεισμικούς κινδύνους.
Οι ειδικοί προειδοποιούν πλέον ότι οι μεγάλες σεισμικές δονήσεις μπορούν να ενεργοποιήσουν καθυστερημένες τεκτονικές κινήσεις σε απρόσμενα μεγάλες αποστάσεις, καθιστώντας αναγκαία την επανεκτίμηση της σεισμικής συμπεριφοράς των ρηγμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.