Στις 18 Ιουνίου 2026, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Μασάντ Μπούλος, παρουσίασε ένα φιλόδοξο σχέδιο με στόχο τον τερματισμό του πολυετούς εσωτερικού διχασμού στη Λιβύη, προκρίνοντας τη δημιουργία μιας ενιαίας κυβέρνησης και την ενοποίηση όλων των κρατικών θεσμών.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα μιας χώρας που, μετά την πτώση του Μουαμάρ Καντάφι το 2011, παραμένει ουσιαστικά κομμένη στα δύο: ο Πρωθυπουργός Αμπντ αλ-Χαμίντ Ντμπέιμπα ελέγχει περίπου το 30% της επικράτειας από την Τρίπολη, ενώ ο Στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ και ο γιος του, Σαντάμ, διοικούν το υπόλοιπο 70% από τη Βεγγάζη.
Ωστόσο, η εμμονή της δυτικής διπλωματίας για μια απόλυτα συγκεντρωτική λύση με επίκεντρο την Τρίπολη αντανακλά ιστορική άγνοια. Η Λιβύη αποτελεί σχετικά πρόσφατο δημιούργημα, καθώς η Ιταλία ένωσε την Κυρηναϊκή (με πρωτεύουσα τη Βεγγάζη) και την Τριπολίτιδα (με πρωτεύουσα την Τρίπολη) μόλις το 1934.
Μάλιστα, το Σύνταγμα του Βασιλείου της Λιβύης το 1951 όριζε ρητά ότι η χώρα διέθετε δύο ισοδύναμες πρωτεύουσες. Ο συγκεντρωτισμός επιβλήθηκε αργότερα από τον Καντάφι, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια των κατοίκων της Βεγγάζης.
Η αποτυχία της Δύσης και η αλήθεια για τις δύο πρωτεύουσες
Η πολιτική των ΗΠΑ και της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια εγκλωβίστηκε σε μια λογική κατευνασμού των ισλαμιστικών δυνάμεων, οι οποίες —αν και έχασαν συντριπτικά τις εκλογές του 2012— κατάφεραν να διεισδύσουν στον κρατικό μηχανισμό της Τρίπολης χάρη στη στήριξη του Κατάρ και της Τουρκίας.
Η ειρωνεία είναι ότι σήμερα η Τρίπολη αποτελεί το επίκεντρο της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, ενώ η Βεγγάζη παρουσιάζει μεγαλύτερη σταθερότητα, ασφάλεια και κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, απολαμβάνοντας παράλληλα ισχυρότερη νομιμοποίηση από τους πολίτες της.
Το μοντέλο των διπλών πρωτευουσών
Η ύπαρξη δύο διοικητικών κέντρων δεν αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς εφαρμόζεται με επιτυχία σε χώρες όπως η Βολιβία, η Ολλανδία και η Μαλαισία. Για μια βαθιά διαιρεμένη και φυλετική κοινωνία όπως η λιβυκή, η αποδοχή του περιφερειακού χαρακτήρα είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σταθερότητα.
Οδικός χάρτης για την επόμενη μέρα
Το σχέδιο του Μπούλος για την ενοποίηση των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών θεωρείται ένα βατό πρώτο βήμα, καθώς οι δύο πλευρές ήδη συνεργάζονται ανεπίσημα, αναγνωρίζοντας ότι ο κοινός κίνδυνος δεν προέρχεται η μία από την άλλη, αλλά από τις πολιτοφυλακές που προστατεύει η κυβέρνηση της Τρίπολης.
Στο πολιτικό πεδίο, οι Λίβυοι φέρεται να έχουν συμφωνήσει στη διεξαγωγή εκλογών για τον Φεβρουάριο του 2027. Οι ΗΠΑ οφείλουν να στηρίξουν αυτή τη διαδικασία, αποφεύγοντας όμως τα λάθη του παρελθόντος.
Η επιθυμία του λαού της Λιβύης για ένα εθνικό και όχι ισλαμιστικό μέλλον πρέπει να υποστηριχθεί, ακόμη και αν αυτό σημαίνει τη διατήρηση δύο πρωτευουσών.