Στο επίκεντρο των αεροπορικών καθυστερήσεων στην Ευρώπη βρίσκεται και φέτος η Ελλάδα, με τα ελληνικά αεροδρόμια να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα διαχείρισης της αυξημένης κίνησης, προκαλώντας μεγάλη ταλαιπωρία σε χιλιάδες επιβάτες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurocontrol, η χώρα καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη, καταλαμβάνοντας θέση στο «Top 3» των καθυστερήσεων μαζί με τη Γαλλία και την Ισπανία.
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στο επίκεντρο ευρείας σύσκεψης που πραγματοποιείται σήμερα με τη συμμετοχή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών και των αεροπορικών εταιρειών AEGEAN και SKY express, με στόχο να εντοπιστούν τα αίτια της επιδείνωσης της κατάστασης.
Σύμφωνα με το Eurocontrol, μόνο την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου η Ελλάδα συγκέντρωσε το 13% των συνολικών καθυστερήσεων του ευρωπαϊκού δικτύου πτήσεων. Από αυτές, το 9% αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και το 4% στο Κέντρο Μακεδονίας. Οι βασικές αιτίες σχετίζονται με προβλήματα χωρητικότητας και στελέχωσης, ενώ επιπλέον πίεση ασκεί και η αυξημένη διέλευση αεροσκαφών από τον ελληνικό εναέριο χώρο λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι καθυστερήσεις εν πτήσει στην Ελλάδα εμφανίζονται αυξημένες κατά 63% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, με τη χώρα να καταγράφει τη μεγαλύτερη επιδείνωση στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, η Γαλλία παραμένει πρώτη σε συνολικές καθυστερήσεις, συγκεντρώνοντας το 29% του ευρωπαϊκού συνόλου, ενώ ακολουθεί η Ισπανία με ποσοστό 21%.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η συνέπεια στις αφίξεις διαμορφώνεται φέτος στο 71%, μειωμένη κατά μισή ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2025, ενώ οι αναχωρήσεις κινούνται στο 64%.
Ιδιαίτερα πιεσμένη εμφανίζεται η κατάσταση στο αεροδρόμιο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», όπου κατά τη θερινή περίοδο πραγματοποιούνται καθημερινά περίπου 900 εμπορικές πτήσεις και ακόμη 100 πτήσεις άλλων κατηγοριών, όπως cargo και ιδιωτικά αεροσκάφη. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, σχεδόν το 80% των καθυστερήσεων – κυρίως στις ώρες αιχμής – οφείλεται σε περιορισμούς της εναέριας κυκλοφορίας, δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρο το δίκτυο πτήσεων.
Φέτος, το αεροδρόμιο της Αθήνας λειτουργεί υπό το καθεστώς Schedule Facilitated Airport (IATA Level 2), που προβλέπει στενότερο συντονισμό μεταξύ αεροδρομίου και αεροπορικών εταιρειών, ώστε το πρόγραμμα πτήσεων να προσαρμόζεται στη διαθέσιμη χωρητικότητα. Παρά τον σχεδιασμό, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα συμφωνημένα όρια εξυπηρέτησης τηρούνται σε ποσοστό μικρότερο του 50%.
Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση προβλέπει για το καλοκαίρι ελάχιστη δυναμικότητα 35 αναχωρήσεων και 31 αφίξεων ανά ώρα αιχμής, ωστόσο οι πραγματικές ανάγκες φαίνεται να υπερβαίνουν σημαντικά αυτά τα όρια.
Η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Όλγα Τόκη, επισημαίνει ότι η ζήτηση στο αεροδρόμιο υπερβαίνει συστηματικά τις προβλεπόμενες χρονοθυρίδες. Όπως αναφέρει, μόνο για τη Δευτέρα 6 Ιουλίου είχαν προγραμματιστεί συνολικά 991 πτήσεις, με αρκετές ώρες αιχμής να ξεπερνούν κατά πολύ τα συμφωνημένα όρια αφίξεων και αναχωρήσεων, προκαλώντας αλυσιδωτές καθυστερήσεις σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας ζητούν πλέον την αναβάθμιση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» σε IATA Level 3, ώστε να εφαρμοστεί αυστηρότερο σύστημα διαχείρισης χρονοθυρίδων και να περιοριστούν οι υπερφορτώσεις του προγράμματος.
Παράλληλα, η αυξημένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει σημαντικά τον ελληνικό εναέριο χώρο, καθώς περισσότερες διεθνείς πτήσεις διέρχονται μέσω Ελλάδας. Σύμφωνα με τους ελεγκτές, το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας διαχειρίστηκε το τελευταίο Σαββατοκύριακο σχεδόν 5.000 πτήσεις, έναντι περίπου 4.500 την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Παρότι έχουν γίνει νέες προσλήψεις προσωπικού, οι νέοι ελεγκτές δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την απαραίτητη εκπαίδευση, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα λειτουργίας περισσότερων τομέων ελέγχου και εντείνει την πίεση στο σύστημα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας.