Ένα ξεχασμένο σημειωματάριο σε ένα άδειο διαμέρισμα της Δαμασκού στάθηκε η αφορμή για μια εκτεταμένη δημοσιογραφική έρευνα του BBC, η οποία οδήγησε στον εντοπισμό του Χουσάμ Λούκα — του ισχυρού και διαβόητου πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Ο Λούκα, γνωστός με το προσωνύμιο «Η Αράχνη» λόγω του απέραντου πλέγματος πληροφοριοδοτών και συμμάχων που διατηρούσε σε όλη τη Συρία, βρισκόταν στη «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μεταξύ άλλων, συνδέεται με τη διαβόητη «Σφαγή του Έιντ», όπου φέρεται να υπέδειξε τους στόχους για τις δυνάμεις του καθεστώτος.
Η εξαφάνιση και το σημειωματάριο των 155 επαφών
Τον Δεκέμβριο του 2024, με την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, ο Λούκα εξαφανίστηκε εν μια νυκτί. Στο εγκαταλελειμμένο πολυτελές διαμέρισμά του, αντάρτες και δημοσιογράφοι βρήκαν φωτογραφίες του με τον πρώην πρόεδρο, αλλά και έναν κατάλογο με 155 τηλεφωνικούς αριθμούς — από στρατιωτικούς και συγγενείς μέχρι απλούς καταστηματάρχες.
Οι δημοσιογράφοι του BBC άρχισαν να καλούν έναν προς έναν τους αριθμούς. Παρά τις συνεχείς αρνήσεις, η άκρη του νήματος βρέθηκε στον θυρωρό της πολυκατοικίας του, ο οποίος τους έφερε σε επαφή με τον πρώην προσωπικό σωματοφύλακα του Λούκα, γνωστό με το ψευδώνυμο «Μαχμούντ».
Ο «Μαχμούντ», οργισμένος που ο προϊστάμενός του τον εγκατέλειψε αφού πρώτα άδειασε το χρηματοκιβώτιο του γραφείου, αποκάλυψε ότι ο Λούκα υποσχόταν να υπερασπιστεί τη Δαμασκό, αλλά διέφυγε κρυφά την ίδια νύχτα.
Η διαφυγή στη Μόσχα και το τηλεφώνημα
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές στον Λίβανο, ο Λούκα πέρασε από τη Βηρυτό χρησιμοποιώντας ρωσικό διαβατήριο με πλαστά στοιχεία και στη συνέχεια πέταξε για τη Ρωσία.
Μέσω μιας επαφής στον Λίβανο, το BBC κατάφερε τελικά να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον πρώην αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών σε ρωσικό αριθμό. Ο Λούκα, απαντώντας με επιφυλακτικότητα, αρνήθηκε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για τις πράξεις του, δηλώνοντας: «Δεν μπορώ να ρισκάρω μιλώντας στο τηλέφωνο στη θέση που βρίσκομαι... Πρέπει να καταλάβετε», ενώ χαρακτήρισε «δύσκολη» μια ενδεχόμενη συνάντηση εκτός Ρωσίας πριν κλείσει τη γραμμή.
Στη συνέχεια, το βρετανικό δίκτυο εντόπισε και δεύτερο αριθμό του, συνδεδεμένο με εφαρμογές μηνυμάτων, ο οποίος εξέπεμπε από δύο διαφορετικές περιοχές στα περίχωρα της Μόσχας. Όταν οι δημοσιογράφοι τον κάλεσαν εκ νέου και αποκαλύφθηκαν, ο Λούκα διέκοψε αμέσως την κλήση.