Τριάντα χρόνια μετά τα αιματηρά γεγονότα της Δερύνειας, ο Τουρκοκύπριος ακαδημαϊκός και πρώην ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Νιαζί Κιζίλγιουρεκ επανέρχεται στις δολοφονίες του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού, καταγγέλλοντας τον ρόλο του τουρκικού κράτους, του παρακράτους και εθνικιστικών οργανώσεων.
Σε κείμενο που δημοσιοποίησε με αφορμή τη συμπλήρωση 30 ετών από τα γεγονότα του Αυγούστου του 1996, ο Κιζίλγιουρεκ περιγράφει όσα έζησε εκείνες τις ημέρες και δηλώνει χαρακτηριστικά: «Ντράπηκα που ήμουν Τουρκοκύπριος».
«Οι δολοφόνοι ενεργούσαν στο όνομα όλων των Τουρκοκυπρίων»
Στις 11 Αυγούστου 1996, ο 24χρονος Τάσος Ισαάκ ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας. Είχε τρέξει για να βοηθήσει άλλον διαδηλωτή και εγκλωβίστηκε στα συρματοπλέγματα, όπου περικυκλώθηκε και δέχθηκε δολοφονικά χτυπήματα.
Ο Κιζίλγιουρεκ βρισκόταν εκείνη την ώρα σε τηλεοπτικό στούντιο στη Λευκωσία και παρακολουθούσε τις εικόνες που μεταδίδονταν ζωντανά.
«Ήταν μια φρικιαστική εικόνα. Ένας νεαρός άνδρας, που είχε μπλεχτεί στα συρματοπλέγματα και δεν μπορούσε να ξεφύγει, λιντσαριζόταν με ρόπαλα», γράφει.
Όπως αναφέρει, τα γεγονότα τον συγκλόνισαν τόσο ως άνθρωπο όσο και ως Τουρκοκύπριο: «Εκείνο το καλοκαίρι, ως άνθρωπος πονούσε η συνείδησή μου και ως Τουρκοκύπριος ένιωσα ντροπή. Γιατί οι δολοφόνοι ενεργούσαν στο όνομα όλων των Τουρκοκυπρίων».
Η δολοφονία του Σολωμού Σολωμού
Τρεις ημέρες αργότερα, στις 14 Αυγούστου, μετά την κηδεία του Ισαάκ, ο 26χρονος Σολωμός Σολωμού κατευθύνθηκε προς ιστό όπου κυμάτιζε η τουρκική σημαία και άρχισε να σκαρφαλώνει, επιχειρώντας να την κατεβάσει.
Οι τηλεοπτικές κάμερες κατέγραψαν τη στιγμή που δέχθηκε πυρά και έπεσε νεκρός.
«Ξαφνικά, ο Σολωμός γλίστρησε προς τα κάτω από τον ιστό στον οποίο είχε σκαρφαλώσει και σωριάστηκε στο έδαφος. Ο νεαρός άνδρας είχε πέσει νεκρός από πυρά που ανοίχθηκαν από τον βορρά, σαν πουλί που το πυροβολούν στο κυνήγι», αναφέρει ο Κιζίλγιουρεκ.
Καταγγελίες για οργανωμένη παρουσία εθνικιστικών ομάδων
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά του πρώην ευρωβουλευτή στον οργανωμένο χαρακτήρα της παρουσίας εθνικιστικών ομάδων στην περιοχή.
Ο ίδιος χαρακτηρίζει όσα συνέβησαν στη Δερύνεια «τελετουργία θανάτου», υποστηρίζοντας ότι είχε οργανωθεί από τις επίσημες αρχές και ότι στο νησί είχαν μεταφερθεί βίαιες εθνικιστικές ομάδες για την αντιμετώπιση των Ελληνοκύπριων διαδηλωτών.
Σύμφωνα με την αφήγησή του, δημοσιογράφοι είχαν προειδοποιηθεί εκείνη την ημέρα ότι δεν μπορούσαν να καταγράψουν ή να φωτογραφίσουν όλα όσα θα έβλεπαν.
Ο Κιζίλγιουρεκ μεταφέρει μάλιστα έναν χαρακτηριστικό διάλογο δημοσιογράφου με άτομο που βρισκόταν στην περιοχή. Βλέποντας ανθρώπους με σημαίες με τις τρεις ημισελήνους, ρόπαλα και κυνηγετικά όπλα, ο δημοσιογράφος ρώτησε εάν επρόκειτο για «κυνήγι», για να λάβει την απάντηση: «Σήμερα επιτρέπεται κάθε είδους κυνήγι».
Η αναφορά στον Ραούφ Ντενκτάς
Ο Κιζίλγιουρεκ εξαπολύει παράλληλα σφοδρή επίθεση στον τότε Τουρκοκύπριο ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς.
Όπως υποστηρίζει, μετά τη δολοφονία του Τάσου Ισαάκ, ο Ντενκτάς υποδέχθηκε στο λεγόμενο προεδρικό μέγαρο άτομα που είχαν συμμετάσχει στα επεισόδια, τους πρόσφερε λεμονάδα και, υπό συνθήματα «Μπασμπούγ Ντενκτάς» («Αρχηγέ Ντενκτάς»), δήλωσε: «Εμείς δεν θα σας δώσουμε τη γη μας!»
«Χρέος όλων μας να ζητήσουμε συγγνώμη»
Ο πρώην ευρωβουλευτής κλείνει την παρέμβασή του με αναφορά στην Αναστασία Ισαάκ, την κόρη του Τάσου Ισαάκ, η οποία δεν είχε ακόμη γεννηθεί όταν δολοφονήθηκε ο πατέρας της.
«Ξέρω καλά ότι σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχει κουλτούρα απολογίας», σημειώνει και καταλήγει:
«Πιστεύω ότι είναι χρέος όλων μας να ζητήσουμε συγγνώμη – τουλάχιστον από το ορφανό κορίτσι που ήρθε στον κόσμο με το όνομα Αναστασία».