Η έφοδος της τουρκικής αστυνομίας στα γραφεία του Halk TV στην Κωνσταντινούπολη και η υπαγωγή του δημοφιλούς αντικυβερνητικού σταθμού υπό κρατικό έλεγχο αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο μιας συστηματικής εκστρατείας καταστολής των ελεύθερων μέσων ενημέρωσης στην Τουρκία.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη της δίκης του φυλακισμένου δημάρχου της πόλης, Εκρέμ Ιμάμογλου, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή διολίσθηση της χώρας μακριά από τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Ωστόσο, η αντίδραση της Ευρώπης υπήρξε για άλλη μια φορά υποτονική. Παρά τις καταδίκες από οργανώσεις για τηλευθερία του τύπου και μεμονωμένους αξιωματούχους, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαμόρφωσε μια κοινή, αυστηρή στάση.
Η στάση αυτή δεν οφείλεται απλώς σε υποκριτική τακτική ή διπλωματική κόπωση, αλλά σε μια βαθιά δομική αλλαγή: οι όροι με τους οποίους οι Βρυξέλλες συναλλάσσονται πλέον με την Άγκυρα είναι καθαρά γεωστρατηγικοί και εδαφικοί, αφήνοντας τις δημοκρατικές εγγυήσεις στο περιθώριο.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις αβεβαιότητες γύρω από τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, η αξία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας, τον έλεγχο των Στενών της Μαύρης Θάλασσας και μια ταχέως αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, η Άγκυρα καθίσταται απαραίτητος εταίρος.
Έτσι, ενώ η ενταξιακή διαδικασία παραμένει παγωμένη, η διμερής και πολυμερής αμυντική συνεργασία ανθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η άρση των γερμανικών ενστάσεων για την πώληση μαχητικών Eurofighter στην Τουρκία μέσω του Ηνωμένου Βασιλείου, μια συμφωνία δισεκατομμυρίων που προχώρησε χωρίς κανέναν πολιτικό όρο.
Την ίδια στιγμή, το μοναδικό ουσιαστικό εμπόδιο για την πλήρη ενσωμάτωση της Τουρκίας στις νέες ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες, όπως το ταμείο SAFE, δεν είναι η καταστολή των μέσων ενημέρωσης ή οι διώξεις της αντιπολίτευσης.
Το εμπόδιο αυτό συμπυκνώνεται στο βέτο της Ελλάδας και της Κύπρου, το οποίο εδράζεται στις τουρκικές απειλές πολέμου στο Αιγαίο και στο άλυτο Κυπριακό. Εάν η Άγκυρα απέσυρε το casus belli, οι βασικότεροι φραγμοί στη στρατιωτική της συνεργασία με την ΕΕ θα κατέρρεαν, ανεξάρτητα από την εσωτερική πολιτική της κατάσταση.
Αυτή η εξέλιξη στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην τουρκική ηγεσία: η εσωτερική απολυταρχία δεν συνεπάγεται πλέον κανένα ουσιαστικό κόστος στις σχέσεις με την Ευρώπη.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η θεώρηση της Τουρκίας αποκλειστικά ως αμυντικού εταίρου ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Η συγκέντρωση της εξουσίας και η αποδυνάμωση των θεσμών καθιστούν την τουρκική εξωτερική πολιτική απρόβλεπτη και συναλλακτική.
Η Ευρώπη καλείται συνεπώς να αναγνωρίσει ότι η υποχώρηση της δημοκρατίας στην Τουρκία δεν είναι απλώς ένα ηθικό ζήτημα, αλλά ένας παράγοντας ρίσκου που επηρεάζει άμεσα την αξιοπιστία της Άγκυρας ως μακροπρόθεσμου συμμάχου.