Την αυξανόμενη τουρκική παραβατικότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έθεσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στους Ευρωπαίους ομολόγους του, κατά την άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας.
Κατά την ενημέρωση των συμμετεχόντων στο Gymnich, ο υπουργός παρουσίασε τις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας, δίνοντας έμφαση στην αύξηση των παραβιάσεων και παραβάσεων, αλλά και στις μονομερείς ενέργειες που η Αθήνα συνδέει με τον τουρκικό αναθεωρητισμό.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο κ. Γεραπετρίτης παρέθεσε στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την τουρκική δραστηριότητα κατά το τελευταίο οκτάμηνο, επισημαίνοντας ότι η ένταση έχει αυξηθεί ιδιαίτερα τους τελευταίους δύο έως τρεις μήνες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ποιοτική αναβάθμιση των τουρκικών ενεργειών, με την παρουσία οπλισμένων αεροσκαφών και την επανεμφάνιση υπερπτήσεων πάνω από ελληνικό έδαφος.
Στην ίδια ενημέρωση εντάχθηκε και το περιστατικό της 28ης Αυγούστου, όταν τουρκικό UAV παραβίασε το FIR Αθηνών στην περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου, προτού αναχαιτιστεί από ελληνικά F-16. Παράλληλα, ο υπουργός αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων από σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» στο επίκεντρο
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε εκτενώς και στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο η ελληνική πλευρά θεωρεί έκφραση του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Όπως επισήμανε, το συγκεκριμένο δόγμα έχει ενσωματωθεί πλέον σε τουρκικά σχολικά προγράμματα και βιβλία, ενώ έκανε αναφορά και στις πληροφορίες περί κατάθεσης σχετικού νομοσχεδίου στην Τουρκία. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με την Αθήνα, θα αποτελούσε περαιτέρω κλιμάκωση.
Στη συζήτηση τέθηκαν επίσης τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα που ανακοινώθηκαν στις 15 Αυγούστου. Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα όριά τους εκτείνονται σε περιοχές πέραν της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, στην ανοιχτή θάλασσα και, σε ορισμένα σημεία, σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Ο υπουργός έκανε σαφή διάκριση από τα δύο ελληνικά θαλάσσια πάρκα, τονίζοντας ότι αυτά βρίσκονται εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και έχουν σχεδιαστεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα, η Αθήνα επανέλαβε ότι παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει με την Τουρκία, δηλαδή την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Το μήνυμα της ελληνικής πλευράς προς τους Ευρωπαίους ήταν ότι η προσπάθεια για μια λειτουργική σχέση με την Άγκυρα συνεχίζεται, υπό την προϋπόθεση όμως του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η περαιτέρω πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων συνδέεται άμεσα με τον σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών της ΕΕ.
Μετά την ολοκλήρωση του Gymnich, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί οποιαδήποτε υποχώρηση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενώ τόνισε ότι η Αθήνα αναμένει την άμεση αλληλεγγύη της ΕΕ και των κρατών-μελών σε περίπτωση επιθετικής ενέργειας.
Στο επίκεντρο και η Ουκρανία
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκε και η κατάσταση στην Ουκρανία, με την ελληνική πλευρά να επαναβεβαιώνει τη στήριξή της στο Κίεβο.
Ο Γεραπετρίτης ανέδειξε ιδιαίτερα τις επιπτώσεις των ρωσικών επιθέσεων στη ναυσιπλοΐα και στις εξαγωγές σιτηρών. Σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, οι ρωσικές επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον σε λιμενικές εγκαταστάσεις, αλλά έχουν επεκταθεί και σε πλοία ξηρού φορτίου, αυξάνοντας τους κινδύνους για τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Παράλληλα, η Αθήνα έθεσε την ανάγκη ενίσχυσης της Ουκρανίας ενόψει του χειμώνα, καθώς αναμένεται κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές, ενώ οι ανάγκες σε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας παραμένουν αυξημένες.
Η Ελλάδα δήλωσε έτοιμη να συμβάλει στην αποκατάσταση ζημιών σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και στην ενεργειακή στήριξη της Ουκρανίας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα. Η ελληνική πλευρά πρότεινε τη δημιουργία ενός προληπτικού μηχανισμού ενημέρωσης και ασφαλούς διέλευσης, με στόχο τη διασφάλιση της ελευθερίας και της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών στην περιοχή.