Σε νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται η παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από τον Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη. Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης, με έμφαση στην αλλαγή των κρατικών προτεραιοτήτων, στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και στη μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κοστολόγηση των εξαγγελιών. Η ΕΛ.Α.Σ. υπολογίζει το συνολικό κόστος του προγράμματος σε περίπου 7,4-7,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας, υποστηρίζοντας ότι οι παρεμβάσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και από πρόσθετα έσοδα που θα προκύψουν από τη φορολόγηση υψηλών εισοδημάτων και περιουσιών.
Ο τομεάρχης Οικονομικών της ΕΛ.Α.Σ., Φραγκίσκος Κουτεντάκης, ανέφερε ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος υπολογίζεται περίπου στα 5,6 δισ. ευρώ για την τετραετία, ενώ περίπου 2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι μπορούν να προέλθουν από φορολογικές παρεμβάσεις σε υψηλά εισοδήματα και μεγάλες περιουσίες. Όπως υποστήριξε, το συνολικό πακέτο φτάνει έτσι περίπου στα 7,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ο κ. Κουτεντάκης δήλωσε ότι η ΕΛ.Α.Σ. είναι έτοιμη να αποστείλει το πρόγραμμά της στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο για ανεξάρτητη κοστολόγηση, σημειώνοντας ότι η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει από την 1η Νοεμβρίου.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση ανεβάζει σημαντικά τον λογαριασμό. Πηγές του οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι το πραγματικό κόστος των εξαγγελιών ανέρχεται σε περίπου 13 δισ. ευρώ ετησίως, χαρακτηρίζοντας το πρόγραμμα δημοσιονομικά μη ρεαλιστικό και υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις πρωτογενείς δαπάνες.
Στο κυβερνητικό επιχείρημα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι αυξήσεις μισθών σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, οι προσλήψεις 30.000 εκπαιδευτικών, η χορήγηση φοιτητικών υποτροφιών, η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, η κατάργηση ή μείωση της προκαταβολής φόρου, καθώς και η δημιουργία 50.000 νέων προσιτών κατοικιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η κυβέρνηση στο στεγαστικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με την κοστολόγησή της, η κατασκευή 50.000 κατοικιών 80 τετραγωνικών μέτρων, με κόστος περίπου 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό, θα απαιτούσε συνολικά περίπου 6 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι επαναφέρει μια λογική «εύκολων υποσχέσεων» χωρίς επαρκή κοστολόγηση, υποστηρίζοντας ότι μόνο κατά το πρώτο έτος εφαρμογής των μέτρων ο λογαριασμός μπορεί να φτάσει τα 13 δισ. ευρώ. Παράλληλα, συνέδεσε τις εξαγγελίες με την οικονομική πολιτική της προηγούμενης διακυβέρνησης Τσίπρα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο οποίος εστίασε στο κόστος των 50.000 κατοικιών. Επικαλούμενος το κόστος των κοινωνικών κατοικιών που σχεδιάζει η κυβέρνηση, υποστήριξε ότι μόνο το συγκεκριμένο μέτρο θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 7,5 δισ. ευρώ, αμφισβητώντας έτσι την εκτίμηση της ΕΛ.Α.Σ. για το συνολικό κόστος ολόκληρου του προγράμματος.
Η ΕΛ.Α.Σ. απάντησε ότι η κυβερνητική κοστολόγηση συγχέει διαφορετικές κατηγορίες δαπανών, όπως επενδύσεις, δάνεια, διαθέσιμους πόρους και ανακατανομές κονδυλίων. Υποστηρίζει επίσης ότι η κυβέρνηση υπολογίζει τα μέτρα σαν να εφαρμόζονται στο σύνολό τους από την πρώτη ημέρα, ενώ το πρόγραμμα έχει τετραετή ορίζοντα.
Παράλληλα, κατηγορεί το οικονομικό επιτελείο ότι δεν συνυπολογίζει τα μόνιμα έσοδα που, σύμφωνα με την ίδια, μπορούν να χρηματοδοτήσουν μέρος των παρεμβάσεων.
Στην αντιπαράθεση παρενέβη και το ΠΑΣΟΚ, εξαπολύοντας επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα για τις εξαγγελίες του. Το κόμμα υποστηρίζει ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να επαναφέρει προτάσεις που, όπως αναφέρει, έρχονται σε αντίθεση με την πολιτική που ο ίδιος ακολούθησε κατά τη διακυβέρνησή του. Παράλληλα, κατηγορεί την ΕΛ.Α.Σ. ότι υιοθετεί μεγάλο μέρος προτάσεων που έχει ήδη παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ, κάνοντας λόγο για αντιγραφή θέσεων του Νίκου Ανδρουλάκη.
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ακόμη ότι ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως εναλλακτική λύση απέναντι στην κυβέρνηση, χωρίς όμως να διαθέτει, κατά την άποψή του, την απαιτούμενη πολιτική αξιοπιστία. Το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη επιμένει ότι οι πολίτες έχουν ήδη κρίνει τόσο την κυβέρνηση όσο και την προηγούμενη διακυβέρνηση και ότι η χώρα χρειάζεται διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.
Κριτική στον Αλέξη Τσίπρα άσκησε και ο Αντώνης Σαμαράς, χαρακτηρίζοντας την παρουσίαση ένα ακόμη «πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» χωρίς ουσιαστικό όραμα. Όπως υποστήριξε, αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που εξήγγειλε ο πρώην πρωθυπουργός είχαν ξεκινήσει την περίοδο 2012-2014, αλλά στη συνέχεια είτε σταμάτησαν είτε δεν υλοποιήθηκαν.
Παράλληλα, ο πρώην στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα, Νίκος Καρανίκας, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός. Χαρακτήρισε το οικονομικό πρόγραμμα «αερολογία» και αμφισβήτησε την πολιτική αξιοπιστία του πρώην πρωθυπουργού, ασκώντας παράλληλα κριτική στον τρόπο λειτουργίας της ΕΛ.Α.Σ.
Η σύγκρουση γύρω από το οικονομικό πρόγραμμα αναμένεται να συνεχιστεί, με την κοστολόγηση να αποτελεί πλέον βασικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ΕΛ.Α.Σ. επιμένει ότι οι εξαγγελίες της είναι χρηματοδοτήσιμες και ζητά ανεξάρτητη αξιολόγηση, ενώ κυβέρνηση και αντιπολιτευόμενα κόμματα αμφισβητούν τόσο το ύψος του κόστους όσο και τη δημοσιονομική αξιοπιστία των προτάσεων.