Το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέλαβε, όπως αναμενόταν, την πρώτη θέση στις εκλογές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, στην πρώην Ανατολική Γερμανία, συγκεντρώνοντας το 44% των ψήφων. Ωστόσο, υπολείπεται κατά τρεις έδρες της απόλυτης πλειοψηφίας, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει είτε να αναζητήσει κυβερνητικό εταίρο είτε να επιχειρήσει να κυβερνήσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας.
Και τα δύο ενδεχόμενα ενδέχεται να περιορίσουν σημαντικά τη δυνατότητα εφαρμογής του προεκλογικού προγράμματος του AfD. Τα κυρίαρχα γερμανικά κόμματα αρνούνται εδώ και χρόνια να συνεργαστούν μαζί του, στο πλαίσιο του λεγόμενου «τείχους προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.
Μια πιθανή διέξοδος θα μπορούσε να είναι κάποια μορφή συμφωνίας με τη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), η οποία τη Δευτέρα επέκρινε το «τείχος προστασίας». Το BSW συγκλίνει με το AfD σε ορισμένες πλευρές της κριτικής απέναντι στη γερμανική πολιτική για τη μετανάστευση και την Ουκρανία.
Παράλληλα, οι ηγέτες του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ επιχειρούν να προσεγγίσουν τη δεξιότερη πτέρυγα της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), παρότι ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα.
Οι διαβουλεύσεις για πιθανές συμμαχίες αναμένεται να είναι καθοριστικές για τη μελλοντική πολιτική κατεύθυνση της Σαξονίας-Άνχαλτ. Το ομοσπονδιακό σύστημα της Γερμανίας παρέχει στα 16 κρατίδια σημαντικές αρμοδιότητες σε τομείς όπως η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η αστυνόμευση και η δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Το AfD, από την πλευρά του, δεν έχει κρύψει την πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει ενδεχόμενη ανάληψη της εξουσίας στη Σαξονία-Άνχαλτ ως πρότυπο για την υπόλοιπη Γερμανία. Προηγουμένως, ωστόσο, θα πρέπει να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα του κρατιδίου και τις δυσκολίες που συνεπάγεται η μετάβαση από την αντιπολίτευση στη διακυβέρνηση.
Το προεκλογικό πρόγραμμα των 258 σελίδων αποτυπώνει τις βασικές επιδιώξεις του κόμματος σε μια σειρά κρίσιμων τομέων.
Μεταναστευτική πολιτική
Στον πυρήνα του προγράμματος του AfD βρίσκεται η ριζική αναθεώρηση της μεταναστευτικής πολιτικής. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται η άμεση απέλαση παράτυπων μεταναστών και η επέκταση των μεγάλων κέντρων κράτησης. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η πολιτική της λεγόμενης «επαναμετανάστευσης», η οποία αφορά την επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους ακόμη και προσώπων μη γερμανικής καταγωγής που διαθέτουν γερμανική υπηκοότητα.
Το AfD υποστηρίζει ότι η Σαξονία-Άνχαλτ έχει «εξαντλήσει» τη δυνατότητά της να υποδέχεται πρόσφυγες, όχι μόνο από την άποψη της ασφάλειας, αλλά και σε σχέση με την «ταυτότητα» του κρατιδίου.
Ο Γιοχάνες Κις, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Έλσε Φρένκελ Μπρούνσβικ (EFBI) για την Έρευνα της Δημοκρατίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, επισημαίνει, ωστόσο, ότι η μεταναστευτική πολιτική συγκαταλέγεται στους τομείς στους οποίους οι εξαγγελίες του AfD θα ήταν δυσκολότερο να εφαρμοστούν, καθώς οι αρμοδιότητες των κρατιδίων περιορίζονται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία και τους σχετικούς κανονισμούς.
Εκπαίδευση
Ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει δεσμευτεί να αναθεωρήσει το σχολικό πρόγραμμα της Σαξονίας-Άνχαλτ και να «αποϊδεολογικοποιήσει» τα σχολεία. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται η απαγόρευση της σημαίας Pride και η μεγαλύτερη έμφαση στις αποκαλούμενες «παραδοσιακές» γερμανικές αξίες.
Τα στελέχη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ ζητούν επίσης μεγαλύτερη έμφαση στη διδασκαλία περιόδων της γερμανικής Ιστορίας πριν από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και μικρότερη εστίαση στο ναζιστικό παρελθόν της χώρας. Σύμφωνα με τη θέση που έχει διατυπώσει το κόμμα, στόχος είναι οι Γερμανοί να απομακρυνθούν από την ιστορική ενοχή και να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην εθνική υπερηφάνεια.
Το πρόγραμμα προβλέπει ακόμη ξεχωριστές τάξεις για τα παιδιά προσφύγων, με τη διδασκαλία να είναι προσανατολισμένη και στη μετάδοση του μηνύματος ότι η παραμονή τους στη Γερμανία είναι προσωρινή.
Πολιτισμός
Στον τομέα του πολιτισμού, το AfD προαναγγέλλει μια «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική», υποστηρίζοντας ότι οι κρατικοί θεσμοί θα πρέπει να αναλάβουν ενεργότερο ρόλο στην προώθηση της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, το κόμμα δεσμεύεται να διακόψει τη χρηματοδότηση έργων που χαρακτηρίζει «αντιγερμανική τέχνη». Παράλληλα, προτείνει οι καλλιτέχνες και οι πολιτιστικοί φορείς που επιθυμούν να λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση να δεσμεύονται ότι δεν θα απαξιώνουν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της.
Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει η στάση του AfD απέναντι στο Μπάουχαους, την ιστορική γερμανική σχολή τέχνης, αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού. Στο πρόγραμμά του, το κόμμα υποστηρίζει ότι η προηγούμενη κυβέρνηση του κρατιδίου απέδωσε υπερβολική πολιτιστική σημασία στο Μπάουχαους στο πλαίσιο μιας ατζέντας «σύγχρονης σκέψης», ενώ αμφισβητεί κατά πόσο το κίνημα εκφράζει επαρκώς τη γερμανική εθνική ταυτότητα.
«Το AfD επιτίθεται στο Μπάουχαους, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες εκφράσεις που χρησιμοποιούσαν οι Ναζί πριν από 100 χρόνια», δήλωσε στο Associated Press ο υπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ.
«Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι δημοκράτες, είτε κλίνουν προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά, αντιστέκονται σε αυτό», πρόσθεσε.