Παρά τις θερμές δηλώσεις και τις φιλοφρονήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο αποκάλεσε «σκληρό καρύδι» και «φανταστικό άνθρωπο», η ουσία στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις παραμένει αμετάβλητη. Το μεγάλο «αγκάθι» της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 παραμένει στη θέση του, προκαλώντας έντονη αμηχανία και απογοήτευση στην Άγκυρα.
Το πρόβλημα των αμερικανικών κυρώσεων λόγω των ρωσικών συστημάτων S-400 αποδεικνύεται ιδιαίτερα σύνθετο. Αρμόδιες πηγές σημειώνουν στη «Ναυτεμπορική» πως ακόμη κι αν η Τουρκία μεταβίβαζε τους S-400 σε τρίτη χώρα, το καθεστώς των κυρώσεων θα παρέμενε σε ισχύ, καθώς αφορά τη χώρα ανεξάρτητα από το αν τα συστήματα είναι επιχειρησιακά, αποθηκευμένα ή έχουν παραδοθεί.
Η απογοήτευση της τουρκικής πλευράς αποτυπώνεται πλέον και σε δημόσιες τοποθετήσεις. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, αν και εξήρε τις διμερείς σχέσεις μιλώντας στο CNN Turk, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των F-35, αναφέροντας ότι δεν αποτελούν το σημαντικότερο όπλο που χρειάζεται η Τουρκία, ποντάροντας στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία και το εθνικό μαχητικό KAAN, ένα πρότζεκτ που τοποθετείται χρονικά προς το 2040.
Παράλληλα, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, παραδέχθηκε ανοιχτά από τη Νέα Υόρκη ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον για την άρση των κυρώσεων και την επιστροφή στα F-35 παίρνουν περισσότερο χρόνο από όσο αναμενόταν.
Μπροστά στο αδιέξοδο και με τον Υπουργό Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, να θέτει ως άμεση προτεραιότητα την ανανέωση του στόλου, η Τουρκία επιχειρεί να εξασφαλίσει τα ευρωπαϊκά μαχητικά Eurofighter Typhoon ως ενδιάμεση λύση.
Οι διαδικασίες πέρασαν σε επιχειρησιακό στάδιο, καθώς το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι οι πρώτοι Τούρκοι ιπτάμενοι ξεκίνησαν την πτητική τους εκπαίδευση στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παράλληλα, τεχνικό κλιμάκιο ειδικών επισκέφθηκε τη βάση της Βασιλικής Αεροπορίας στο Coningsby στα μέσα Σεπτεμβρίου για να επιθεωρήσει τις υποδομές συντήρησης και να σχεδιάσει την τεχνική υποστήριξη των αεροσκαφών.
Ο βασικός παράγοντας που πιέζει χρόνο και σχεδιασμούς στην Τουρκία είναι η ταχύτατη ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η Αθήνα έχει διαμορφώσει ισχυρή αεροπορική αποτροπική ισχύ διαθέτοντας 24 σύγχρονα μαχητικά Rafale, ενώ παράλληλα 83 F-16 αναβαθμίζονται στην έκδοση Viper, με περισσότερα από 60 να έχουν ενταχθεί ήδη στις πολεμικές μοίρες.
Εντός του έτους αναμένεται και η επίσημη επιστολή LOA για τον εκσυγχρονισμό επιπλέον 38 μαχητικών F-16 Block 50 σε Viper, ενώ έχει δρομολογηθεί και η απόκτηση των F-35 με τις πρώτες παραδόσεις προγραμματισμένες για το 2028. Αυτή η ποιοτική υπεροχή της Ελλάδας στους αιθέρες δημιουργεί διαρκή «πονοκέφαλο» στην τουρκική στρατιωτική ηγεσία.