Η αιματηρή επίθεση στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου, στο χωριό Χαμούντ της επαρχίας Καράκ, συγκλόνισε την Ιορδανία. Τρεις ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους που είχε συγκεντρωθεί για μια κηδεία, μετατρέποντας μια τελετή αποχαιρετισμού σε πολύνεκρη τραγωδία.
Η αντίδραση της ιορδανικής ηγεσίας ήταν άμεση, με τον βασιλιά Αμπντάλα Β’ να χαρακτηρίζει το χτύπημα τρομοκρατικό, προαναγγέλλοντας σκληρή απάντηση και στρατιωτικά αντίποινα, ενώ η χώρα κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος.
Το περιστατικό αυτό προκάλεσε βαθύ σοκ, καθώς η Ιορδανία θεωρούνταν παραδοσιακά ένα από τα πλέον ασφαλή καταφύγια για τους χριστιανούς στη Μέση Ανατολή, με τις δύο θρησκευτικές κοινότητες να συνυπάρχουν αρμονικά επί δεκαετίες.
Το γεγονός ότι οι δράστες ήταν ντόπιοι, επηρεασμένοι από εξτρεμιστικές ιδεολογίες, αναδεικνύει την επικίνδυνη διείσδυση του φανατισμού στους τοπικούς ιστούς.
Ποιοι είναι οι «Ρουμ»: Ιστορία και ταυτότητα
Για τον μέσο παρατηρητή, η παρουσία ελληνορθόδοξων ναών και πιστών στην Ιορδανία και τη Συρία προκαλεί εύλογες απορίες. Οι άνθρωποι αυτοί, γνωστοί λαϊκά ως «Ρουμ» (δηλαδή Ρωμιοί), δεν είναι μετανάστες ούτε Ελληνες της Διασποράς. Είναι Αραβες στην καταγωγή και τη γλώσσα, απόγονοι των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων που αναπτύχθηκαν στην περιοχή ήδη από τον 1ο αιώνα μ.Χ.
Ο όρος «Ρουμ» υποδηλώνει τη θρησκευτική και ιστορική τους σύνδεση με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και την Κωνσταντινούπολη, καθώς ακολουθούν το βυζαντινό τυπικό.
Στην Ιορδανία, οι ορθόδοξοι υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, όπου η ανώτερη ιεραρχία είναι ελληνική, ενώ το ποίμνιο αραβικό. Στη Συρία, υπάγονται στο Πατριαρχείο Αντιοχείας με έδρα τη Δαμασκό, το οποίο διαθέτει αραβόφωνη ιεραρχία από τα τέλη του 19ου αιώνα.
Η ιδεολογία της βίας: Η τακφρική απειλή
Η έξαρση των επιθέσεων συνδέεται άμεσα με την εξάπλωση της τακφιρικής ιδεολογίας, μιας ακραίας μισαλλόδοξης ερμηνείας του ισλαμικού εξτρεμισμού. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, όποιος δεν ασπάζεται τις ακραίες θέσεις των τζιχαντιστών θεωρείται «άπιστος» (τακφίρ).
Η ιδεολογία αυτή χρησιμοποιείται από τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως το Ισλαμικό Κράτος και η Αλ Κάιντα, για να δικαιολογήσει τη βία όχι μόνο εναντίον χριστιανικών πληθυσμών, αλλά και εναντίον μουσουλμάνων ή κυβερνητικών αξιωματούχων που δεν υποτάσσονται στο όραμά τους.
Παράλληλα, στην ταραγμένη μεταβατική Συρία, η βία ενισχύεται από τη δράση ανεξέλεγκτων ένοπλων ομάδων, μεμονωμένων ριζοσπαστικοποιημένων στοιχείων και εγκληματικών κυκλωμάτων.
Η δημογραφική κατάρρευση στη Συρία και τα όρια της αντοχής
Ενώ στην Ιορδανία ο χριστιανικός πληθυσμός παραμένει σχετικά σταθερός σε απόλυτους αριθμούς, αν και το ποσοστό του έχει υποχωρήσει γύρω στο 2% με 3% λόγω δημογραφικών μεταβολών και εισροής προσφύγων, η εικόνα στη Συρία είναι δραματική. Πριν από το 2011, οι χριστιανοί αποτελούσαν περίπου το 10% του συριακού πληθυσμού, δηλαδή 1,5 έως 2 εκατομμύρια άνθρωποι.
Σήμερα, υπολογίζεται ότι έχει απομείνει μόλις το 2%, δηλαδή περίπου 300.000 άνθρωποι, καθώς η πλειονότητα υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα λόγω των σφαγών, των απαγωγών ιεραρχών, της οικονομικής κατάρρευσης και της γενικευμένης ανασφάλειας.
Η πρόσφατη φονική επίθεση στον ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό, σε συνδυασμό με τις συνεχείς δολοφονίες και απαγωγές στην Κοιλάδα των Χριστιανών και τη Χάμα, επιβεβαιώνουν ότι οι «Ρουμ» της Ανατολής βρίσκονται αντιμέτωποι με μια υπαρξιακή απειλή, βλέποντας την ιστορική τους παρουσία αιώνων να συρρικνώνεται επικίνδυνα.