Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι προετοιμασίες για την επανέναρξη των ερευνών στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με το γαλλικό ερευνητικό σκάφος VB Abeille Marengo να αναμένεται να αναχωρήσει τη Δευτέρα από το Ηράκλειο. Αθήνα και Λευκωσία δηλώνουν ότι προχωρούν συντονισμένα στην υλοποίηση του έργου, παρά τις αντιδράσεις της Άγκυρας, η οποία εξέδωσε αντι-NAVTEX και επιμένει ότι απαιτείται η τουρκική συναίνεση για τις σχετικές εργασίες. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις, υπογραμμίζοντας ότι η αδειοδότηση των ερευνών έγινε αποκλειστικά από την Ελλάδα.
Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο ολοκληρώνει τις προετοιμασίες του στο Ηράκλειο, με προγραμματισμό για εξάμηνη ερευνητική δραστηριότητα στη θαλάσσια περιοχή από την Κάρπαθο έως την Κύπρο.
Οι εργασίες εντάσσονται στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών, το οποίο προβλέπεται σε επόμενη φάση να επεκταθεί και προς το Ισραήλ.
Η ελληνική κυβέρνηση επισημαίνει ότι οι σχετικές άδειες ζητήθηκαν και εκδόθηκαν από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, ενώ η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX για τις προγραμματισμένες δραστηριότητες.
Τουρκική αντι-NAVTEX και απάντηση της Αθήνας
Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX προκάλεσε αντίδραση από την Άγκυρα, η οποία εξέδωσε δική της αντι-NAVTEX και ακολούθως ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η τουρκική πλευρά επανέφερε τις διεκδικήσεις που είχε διατυπώσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 2020, υποστηρίζοντας ότι για τη διεξαγωγή των ερευνών απαιτείται και η δική της συναίνεση.
Η Αθήνα απέρριψε τη συγκεκριμένη θέση, επικαλούμενη το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
«Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», ανέφεραν ελληνικές διπλωματικές πηγές.
Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι η Ελλάδα ενεργεί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, επισημαίνοντας πως «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά».
Φιντάν: «Όλα καλά, όλα φυσιολογικά»
Παρά την επίσημη αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, εμφανίστηκε να υιοθετεί ηπιότερους τόνους σε δήλωσή του στην εφημερίδα «Καθημερινή».
«Όλα καλά, όλα φυσιολογικά», φέρεται να ανέφερε σχετικά με το ζήτημα της NAVTEX.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν αναιρεί την επίσημη θέση που είχε διατυπώσει η Άγκυρα το βράδυ της Πέμπτης, σύμφωνα με την οποία η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς τουρκική συναίνεση.
Απαντώντας στις τουρκικές αντιδράσεις, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου δήλωσε στο ΕΡΤnews ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν αιφνιδιάζεται από τις κινήσεις της Άγκυρας.
«Δεν εντυπωσιάζεται κανείς ή εκπλήσσεται με την τουρκική αντίδραση. Η αντι-NAVTEX ουσιαστικά εδράζεται στη γνωστή έωλη θεωρία που ήδη έχει παρουσιάσει η Άγκυρα εδώ και έξι χρόνια», σημείωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση δεν φοβάται ούτε δειλιάζει να ασκεί τα δικαιώματα της χώρας σε κάθε σημείο».
Σε διαρκή συντονισμό Αθήνα και Λευκωσία – Στις 19 Νοεμβρίου η κυπριακή NAVTEX
Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται σε συνεχή διπλωματική και επιχειρησιακή επικοινωνία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή εξέλιξη των ερευνών.
Σύμφωνα με ανώτερη διπλωματική πηγή που επικαλείται το ΕΡΤnews από τη Λευκωσία, οι δύο κυβερνήσεις ακολουθούν κοινό σχεδιασμό τόσο για την εκτέλεση των εργασιών όσο και για την αντιμετώπιση των τουρκικών αντιδράσεων.
Η Αθήνα και η Λευκωσία προχωρούν στις δικές τους διαδικασίες αδειοδότησης και ναυτιλιακής ενημέρωσης, χωρίς να αναγνωρίζουν στην Τουρκία δικαίωμα έγκρισης των δραστηριοτήτων.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυπριακή NAVTEX αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 19 Νοεμβρίου, περίπου δύο εβδομάδες μετά την αντίστοιχη ελληνική.
Ο χρονικός προγραμματισμός των δύο ναυτιλιακών αναγγελιών εντάσσεται στον κοινό σχεδιασμό για την εξέλιξη των ερευνών.
Γαλλική στήριξη στην Ελλάδα για την Ανατολική Μεσόγειο
Τη στήριξη του Παρισιού στην Αθήνα εξέφρασε η υπουργός Άμυνας της Γαλλίας, Κατρίν Βοτρίν, αναφερόμενη στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
«Η Γαλλία συμμετέχει ενεργά στην υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας της Ελλάδας», δήλωσε, σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα».
Η Γαλλίδα υπουργός υπογράμμισε επίσης τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για τη στρατιωτική παρουσία της χώρας της.
«Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ζώνη στρατηγικού ενδιαφέροντος για την ελευθερία κινήσεων των ενόπλων δυνάμεών μας, γεγονός που εξηγεί τη συστηματική παρουσία μας στην περιοχή», ανέφερε.
Τασούλας: «Δεν πρόκειται για καμία πρόκληση της Ελλάδας»
Στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης αναφέρθηκε από την Κρήτη και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.
Ο κ. Τασούλας τόνισε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος ασκούν τα δικαιώματά τους σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και ότι το έργο διαθέτει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
«Η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στα χωρικά της ύδατα και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το ίδιο κάνει και η Κύπρος. Πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και φυσικά δεν πρόκειται για καμία πρόκληση της Ελλάδας απέναντι σε κανέναν», δήλωσε.
ΠΑΣΟΚ: Να προχωρήσει το έργο χωρίς υποχωρήσεις
Οι εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση έχουν προκαλέσει παρεμβάσεις και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία διατυπώνουν διαφορετικές θέσεις για το έργο και τη διαχείριση των τουρκικών αξιώσεων.
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο ιδιαίτερης ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας, το οποίο πρέπει να ολοκληρωθεί χωρίς υποχωρήσεις.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, κάλεσε την κυβέρνηση να παραμείνει προσηλωμένη στον συγκεκριμένο στόχο, επισημαίνοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο καλύπτει πλήρως τις ελληνικές θέσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης ενιαίας εθνικής στάσης για την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
ΚΚΕ: Το έργο εξυπηρετεί μεγάλους ενεργειακούς ομίλους
Διαφορετική προσέγγιση διατύπωσε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ), μέσω της Διαμάντως Μανωλάκου.
Η εκπρόσωπος του κόμματος υποστήριξε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν σχεδιάζεται με γνώμονα τις ανάγκες των λαών της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά εξυπηρετεί τα οικονομικά συμφέροντα μεγάλων ενεργειακών ομίλων.
Παράλληλα, χαρακτήρισε απαράδεκτες τις τουρκικές διεκδικήσεις που αμφισβητούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Το ΚΚΕ επανέλαβε την αντίθεσή του στη στρατηγική μετατροπής της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, συνδέοντας το συγκεκριμένο έργο με τους ευρύτερους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην περιοχή.
ΣΥΡΙΖΑ: Ερωτήματα για την αποτροπή νέων επεισοδίων όπως στην Κάσο
Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία έθεσε ζήτημα κυβερνητικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση πιθανών νέων τουρκικών παρεμβάσεων.
Η Ρένα Δούρου ζήτησε διευκρινίσεις για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση, ώστε να μην επαναληφθούν περιστατικά όπως εκείνα στην Κάσο, όπου τουρκικά πλοία είχαν παρεμποδίσει τις εργασίες που σχετίζονταν με την ηλεκτρική διασύνδεση.
Το κόμμα υποστηρίζει ότι απαιτείται σαφής εθνική στρατηγική, διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα και ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» στα ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αναγνωρίζουν τη σημασία ολοκλήρωσης του έργου, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για το ενδεχόμενο δημιουργίας τετελεσμένων που θα ενίσχυαν τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Υπέρ της πόντισης του καλωδίου τοποθετήθηκε επίσης η Ιωάννα Λαλιώτου, τομεάρχης Παιδείας και μέλος της Πολιτικής Επιτροπής της ΕΛ.ΑΣ., μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8.
Όπως ανέφερε, η υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι προς το συμφέρον της χώρας.
Ελληνική Λύση: Κριτική στην κυβέρνηση για τις τουρκικές προκλήσεις
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, κατηγόρησε την κυβέρνηση για διστακτικότητα απέναντι στις κινήσεις της Άγκυρας.
Υποστήριξε ότι οι έρευνες και η υλοποίηση του έργου πρέπει να προχωρήσουν χωρίς φόβο και χωρίς υποχωρήσεις σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Με το γαλλικό ερευνητικό σκάφος να προετοιμάζεται για την αναχώρησή του από το Ηράκλειο, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην έναρξη των εργασιών και στον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθεί η αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες περιοχές όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες.