Το ενδεχόμενο νέας ελληνοτουρκικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή την επανέναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, αναδεικνύουν δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου. Οι εφημερίδες Hurriyet και Sozcu επικεντρώνονται στις προγραμματισμένες δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo, στις αντικρουόμενες NAVTEX Αθήνας και Άγκυρας και στον ρόλο του Παρισιού, ενώ διατυπώνονται προειδοποιήσεις ακόμη και για επανάληψη της κρίσης που είχε σημειωθεί κοντά στην Κάσο τον Ιούλιο του 2024.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το έργο Great Sea Interconnector (GSI), που προβλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο και, σε επόμενη φάση, με το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo αναμένεται να αναχωρήσει από το λιμάνι του Ηρακλείου και να ξεκινήσει τις εργασίες του στην Ανατολική Μεσόγειο, αρχικά εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η Ελλάδα έχει εκδώσει NAVTEX διάρκειας πέντε μηνών για τις σχετικές δραστηριότητες, ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, σύμφωνα με τα όρια που έχει μονομερώς γνωστοποιήσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Hurriyet: Η Άγκυρα αναμένει γραπτή ενημέρωση από τη Γαλλία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Hurriyet στις διπλωματικές επαφές μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας, παρουσιάζοντας το Παρίσι ως βασικό συνομιλητή της Άγκυρας για τις προγραμματισμένες έρευνες.
Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα, η Άγκυρα αναμένει γραπτή ενημέρωση από τη γαλλική πλευρά, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες.
Το δημοσίευμα συνδέει την εκκρεμότητα αυτή με την πρόσφατη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, στην οποία επισημαινόταν ότι «η διαδικασία συγκατάθεσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί».
Κατά τη Hurriyet, η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι οι διπλωματικές επαφές Άγκυρας και Παρισιού παραμένουν σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο οι μέχρι τώρα γαλλικές πρωτοβουλίες να έχουν ανταποκριθεί στις προσδοκίες της τουρκικής πλευράς.
Η εφημερίδα εκτιμά ότι η απουσία της γραπτής ενημέρωσης που ζητεί η Άγκυρα θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα ένταση, εφόσον το γαλλικό πλοίο ξεκινήσει δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Προειδοποιήσεις για νέα κρίση και ενδεχόμενη παρεμπόδιση των ερευνών
Η Hurriyet υπενθυμίζει ότι η Τουρκία γνωστοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020 τα όρια της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με βάση τις συγκεκριμένες μονομερείς διεκδικήσεις, η Άγκυρα αμφισβητεί τη νομιμότητα των ελληνικών ενεργειών και υποστηρίζει ότι απαιτείται η συναίνεσή της για εργασίες στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εάν το Abeille Marengo προχωρήσει στις έρευνες χωρίς την ενημέρωση που ζητεί η τουρκική πλευρά, η Άγκυρα ενδέχεται να εξετάσει μέτρα για τη διακοπή των δραστηριοτήτων του.
Μια τέτοια εξέλιξη, όπως επισημαίνεται, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αντίστοιχη με εκείνη που είχε σημειωθεί πριν από δύο χρόνια κοντά στην Κάσο.
Πρόκειται πάντως για ενδεχόμενα που παρουσιάζονται από τον τουρκικό Τύπο και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση της Άγκυρας να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες.
Sozcu: Σενάρια για «δεύτερη κρίση Κάσου»
Στο ίδιο ζήτημα αναφέρεται και η τουρκική εφημερίδα Sozcu, η οποία κάνει λόγο για πιθανότητα «δεύτερης κρίσης Κάσου» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το δημοσίευμα παραλληλίζει τις σημερινές εξελίξεις με τα γεγονότα του Ιουλίου 2024, όταν είχαν σημειωθεί εντάσεις κατά τη διάρκεια ερευνών που σχετίζονταν με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Η Sozcu αναφέρει ότι το ιταλικό ερευνητικό πλοίο Ievoli Relume, έπειτα από αίτημα της ελληνικής πλευράς, επιχείρησε να πραγματοποιήσει εργασίες κοντά στην Κάσο, σε περιοχή την οποία η Τουρκία θεωρεί ότι περιλαμβάνει τμήμα της δικής της υφαλοκρηπίδας.
Κατά την περιγραφή της τουρκικής εφημερίδας, το πλοίο αποχώρησε μετά την ανάπτυξη τουρκικών πολεμικών πλοίων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην περιοχή.
Η αναφορά στα γεγονότα του 2024 χρησιμοποιείται από το δημοσίευμα ως προειδοποίηση για το ενδεχόμενο επανάληψης μιας αντίστοιχης αντιπαράθεσης κατά την επανέναρξη των ερευνών.
Τουρκικό ΥΠΕΞ: «Απόλυτη η αποφασιστικότητά μας»
Στα δημοσιεύματα παρατίθεται και η πρόσφατη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, με την οποία η Άγκυρα αμφισβητεί τις δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου.
Η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει «παράνομες» τις εργασίες που σχεδιάζονται στις θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί, επαναλαμβάνοντας ότι θεωρεί αναγκαία τη συγκατάθεσή της.
«Η αποφασιστικότητά μας για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο είναι απόλυτη», αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.
Οι συγκεκριμένες θέσεις εντάσσονται στη συνεχιζόμενη αμφισβήτηση από την Άγκυρα των ελληνικών και κυπριακών δικαιωμάτων σε θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Τούρκος απόστρατος υποναύαρχος: «Η Ελλάδα τζογάρει για άλλη μια φορά»
Ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην Αθήνα εμφανίζεται ο Τούρκος απόστρατος υποναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ (Cem Gürdeniz), δηλώσεις του οποίου φιλοξενεί η Sozcu.
Ο Γκιουρντενίζ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα αξιοποιεί ένα τεχνικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης προκειμένου να αμφισβητήσει τις τουρκικές διεκδικήσεις στην υφαλοκρηπίδα.
«Η Ελλάδα τζογάρει για άλλη μια φορά. Με το πρόσχημα ενός τεχνικού έργου, επιδιώκει να υπονομεύσει τα δικαιώματά μας στην υφαλοκρηπίδα. Το μέλλον μας στις θάλασσες δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Οι δηλώσεις του αποτυπώνουν την έντονη αντίδραση που προκαλεί στην τουρκική πλευρά η προοπτική επανέναρξης των ερευνών για το GSI.
Στο επίκεντρο οι επόμενες κινήσεις του Παρισιού
Με τις προετοιμασίες του Abeille Marengo να βρίσκονται στην τελική ευθεία, τα τουρκικά δημοσιεύματα στρέφουν την προσοχή τους στις διπλωματικές επαφές της Άγκυρας με το Παρίσι.
Η Hurriyet παρουσιάζει τη γραπτή ενημέρωση που αναμένει η Τουρκία από τη Γαλλία ως σημαντική εκκρεμότητα πριν από την έναρξη των εργασιών στις αμφισβητούμενες από την Άγκυρα περιοχές.
Παράλληλα, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX και η τουρκική αντι-NAVTEX αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη διαφωνία των δύο πλευρών για τις αρμοδιότητες και τα δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πορεία των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και οι επόμενες διπλωματικές κινήσεις της Γαλλίας βρίσκονται έτσι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, με τον τουρκικό Τύπο να προειδοποιεί για τον κίνδυνο νέας ελληνοτουρκικής κρίσης.