Την παρέμβαση της αμερικανικής κυβέρνησης για να αποτραπεί η ανάδειξη του Τούρκου διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου στη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ζητά το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).
Με επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και τον Αμερικανό πρέσβη στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Γουόλτς, η οργάνωση καλεί την Ουάσιγκτον να εκφράσει δημόσια την αντίθεσή της στην υποψηφιότητά του, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο άσκησης βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η παρέμβαση του HALC έρχεται μετά την ακρόαση του Τούρκου διπλωμάτη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στις 6 Νοεμβρίου, όπου δέχθηκε ερωτήσεις από τις αντιπροσωπείες της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ. Σύμφωνα με την οργάνωση, οι απαντήσεις του, σε συνδυασμό με τις θέσεις που είχε υποστηρίξει κατά τη θητεία του ως εκπρόσωπος της Τουρκίας, δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες για την ανεξαρτησία και την αμεροληψία που απαιτεί η θέση του επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και νυν γενικός γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), προτάθηκε επίσημα από την Άγκυρα την 1η Νοεμβρίου για να διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου.
Η στάση του απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία
Κεντρικό σημείο της επιστολής του HALC αποτελεί η στάση του Τούρκου διπλωμάτη απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η οργάνωση υπενθυμίζει ότι σε επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στις 19 Μαΐου 2022, την οποία είχε υπογράψει ως μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, υποστήριζε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε το 1960 με τη συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, «έπαψε να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963».
Κατά την πρόσφατη ακρόασή του, η εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας τον κάλεσε να διευκρινίσει εάν αναγνωρίζει την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους-μέλους των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Σινιρλίογλου απέφυγε να απαντήσει ευθέως, περιοριζόμενος στη διαβεβαίωση ότι, εφόσον αναλάβει τη θέση του Γενικού Γραμματέα, θα ενεργεί με βάση τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και τις αρχές της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας.
Το HALC θεωρεί προβληματική και τη στάση του απέναντι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό, καθώς, όπως επισημαίνει, δεν δεσμεύτηκε ξεκάθαρα για την εφαρμογή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ψηφίσματα 541 και 550, αλλά και στην προεδρική δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας της 23ης Ιουλίου 2021, με την οποία καταδικάστηκε η ανακοίνωση της τουρκικής και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας για το περαιτέρω άνοιγμα τμήματος των Βαρωσίων. Τότε, το Συμβούλιο είχε ζητήσει την αναίρεση της απόφασης και την αντιστροφή όλων των ενεργειών που είχαν πραγματοποιηθεί στην περιοχή από τον Οκτώβριο του 2020.
Επιπλέον, η κυπριακή αντιπροσωπεία ζήτησε από τον Τούρκο διπλωμάτη να καταδικάσει τις επιθέσεις εναντίον μελών της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ (UNFICYP) στην Πύλα, τον Αύγουστο του 2023, χωρίς να λάβει συγκεκριμένη απάντηση.
Οι αιχμές της Αθήνας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Αντίστοιχες επιφυλάξεις διατυπώθηκαν και από την ελληνική αντιπροσωπεία, η οποία έθεσε στο επίκεντρο τον ρόλο του Σινιρλίογλου στην υπεράσπιση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η ελληνική πλευρά ζήτησε να εξηγήσει πώς συμβιβάζεται η δηλωμένη προσήλωσή του στο διεθνές δίκαιο με την υποστήριξη ενός μνημονίου που παραβλέπει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
Στην απάντησή του, ο Τούρκος διπλωμάτης υποστήριξε ότι, παρά το γεγονός πως προτάθηκε από την Άγκυρα, δεν συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής ως εκπρόσωπος της χώρας του. Επικαλέστηκε, μάλιστα, την υποστήριξη που είχε λάβει από την Ελλάδα κατά την επιλογή του για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΑΣΕ, ως ένδειξη ότι μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα και αμερόληπτα.
Ωστόσο, απέφυγε να απαντήσει επί της ουσίας στις αιτιάσεις της Αθήνας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, γεγονός που ενισχύει, σύμφωνα με το HALC, τα ερωτήματα για τη στάση που θα τηρούσε σε περίπτωση ανάληψης της ηγεσίας του ΟΗΕ.
Η ερώτηση του Ισραήλ για τη Χαμάς
Η επιστολή της οργάνωσης αναφέρεται και στην τοποθέτηση του Σινιρλίογλου σχετικά με τη Χαμάς, έπειτα από ερώτηση της ισραηλινής αντιπροσωπείας.
Ο Τούρκος διπλωμάτης καταδίκασε γενικά και απερίφραστα την τρομοκρατία σε όλες τις μορφές της, απέφυγε όμως να καταδικάσει ρητά τη Χαμάς. Αντίθετα, παρέπεμψε στη δυνατότητα απόδοσης ευθυνών στην οργάνωση, εφόσον διαπιστωθούν παραβιάσεις βάσει των κανόνων και των μηχανισμών του διεθνούς δικαίου.
Το HALC θεωρεί ότι η συγκεκριμένη απάντηση προστίθεται στις επιφυλάξεις για την καταλληλότητά του να αναλάβει έναν ρόλο που απαιτεί σαφήνεια, ανεξαρτησία και συνέπεια απέναντι στις αρχές του Οργανισμού.
Το αίτημα για αμερικανικό βέτο
Με βάση τα παραπάνω, το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Μάικ Γουόλτς να ανακοινώσουν δημόσια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται στην υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου.
Παράλληλα, ζητά από την Ουάσιγκτον να συνεργαστεί με τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, προκειμένου να αποτραπεί η επιλογή του, και να αξιοποιήσει, εφόσον κριθεί απαραίτητο, το δικαίωμα αρνησικυρίας που διαθέτει ως μόνιμο μέλος του οργάνου.
Η οργάνωση καλεί επίσης την αμερικανική κυβέρνηση να επαναβεβαιώσει τη στήριξή της στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και στην πλήρη εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η αμερικανική στάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Συνεπώς, οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να εμποδίσουν την υποψηφιότητα μέσω της άσκησης βέτο.
«Ένας υποψήφιος που δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια την κυριαρχία ενός κράτους-μέλους του ΟΗΕ δεν έχει θέση στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών», τονίζει χαρακτηριστικά το HALC, ζητώντας από την Ουάσιγκτον να αναλάβει πρωτοβουλία για να μπλοκάρει την υποψηφιότητα του Τούρκου διπλωμάτη.Σας αρέσει αυτή η προσωπικότητα;