Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την επίσημη παρουσίαση του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω» έως τα τέλη Μαΐου, μέσω του οποίου το οικονομικό επιτελείο στοχεύει να δώσει ανάσα στην αγορά ακινήτων. Με ένα συνολικό κονδύλι ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ και μέγιστη κρατική ενίσχυση που αγγίζει τα 36.000 ευρώ ανά ιδιοκτησία, η κυβέρνηση επιδιώκει να φρενάρει το ράλι των ενοικίων και να αντιμετωπίσει την έντονη στεγαστική κρίση.
Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αποτελέσει το κίνητρο για να επαναλειτουργήσουν χιλιάδες από τα περίπου 400.000 ακίνητα που παραμένουν σήμερα «φαντάσματα» λόγω οικονομικών οφειλών, γραφειοκρατίας των κληρονόμων, υψηλού κόστους επισκευής ή του φόβου για ασυνεπείς ενοικιαστές.
Σε αντίθεση με τα παλαιότερα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ», η νέα αυτή ευρωπαϊκή πρωτοτυπία εστιάζει στις βασικές λειτουργικές επισκευές και όχι στις δαπανηρές ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Το βάρος πέφτει σε εργασίες που θα κάνουν ένα σπίτι ξανά κατοικήσιμο, όπως υδραυλικά, ηλεκτρολογικά, ανακαινίσεις μπάνιων, δάπεδα και βαψίματα. Οι ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως η αλλαγή κουφωμάτων ή ο ηλιακός θερμοσίφωνας, παραμένουν επιλέξιμες αλλά με περιορισμό, αφού δεν μπορούν να ξεπερνούν το 20% με 30% του συνολικού προϋπολογισμού της ανακαίνισης.
Η υλοποίηση του προγράμματος θα γίνει σε δύο φάσεις. Μέχρι το τέλος Μαΐου θα ξεκινήσει ο έλεγχος επιλεξιμότητας στην ψηφιακή πύλη gov.gr, ενώ από την 1η Σεπτεμβρίου θα ανοίξει η πλατφόρμα για τις οριστικές αιτήσεις των δικαιούχων. Το πρόγραμμα αφορά παλαιές ιδιωτικές κατοικίες με άδεια οικοδομής έως το τέλος του 1990 και επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα.
Οι ιδιοκτήτες μπορούν να ενταχθούν είτε αν χρησιμοποιούν το ακίνητο ως κύρια κατοικία τους είτε αν το είχαν κλειστό για τουλάχιστον δύο χρόνια, με την υποχρέωση όμως στην τελευταία περίπτωση να το διαθέσουν για μακροχρόνια ενοικίαση για τουλάχιστον μία τριετία.
Η κρατική χρηματοδότηση θα καλύπτει το 80% με 90% των εξόδων με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 5% για τρίτεκνους, πολύτεκνους, νοικοκυριά με ΑμεΑ, καθώς και για ακίνητα σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές.
Τα εισοδηματικά κριτήρια ακολουθούν τη φιλοσοφία του «Σπίτι μου 2», θέτοντας ως όριο τις 25.000 ευρώ για ελεύθερους, τις 35.000 ευρώ για ζευγάρια με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, και τις 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες. Μια σημαντική καινοτομία για την αποφυγή των παλαιών καθυστερήσεων είναι ότι τα χρήματα της επιδότησης θα κατατίθενται σε δεσμευμένο λογαριασμό, επιτρέποντας την άμεση εξόφληση των τιμολογίων.
Παρά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις και τη γραφειοκρατική προετοιμασία που πρέπει να ξεκινήσει από το καλοκαίρι με την έκδοση του απαραίτητου ενεργειακού πιστοποιητικού, η αγορά εμφανίζεται συγκρατημένη. Οι επαγγελματίες του κλάδου επισημαίνουν ότι το πλαφόν των 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ίσως αποδειχθεί μικρό για σπίτια που είναι εγκαταλελειμμένα για δεκαετίες και χρειάζονται ριζική ανακατασκευή.
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί ιδιοκτήτες θα κληθούν να καλύψουν ένα σημαντικό ποσό από την τσέπη τους, γεγονός που, σε συνδυασμό με τα νομικά βάρη πολλών ακινήτων ή τον φόβο των κακοπληρωτών, αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για την επιτυχία του εγχειρήματος.