Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για την Εθνική Συμφωνία Μείωσης Τιμών, με 47 επιχειρήσεις να έχουν ήδη καταθέσει ολοκληρωμένες προτάσεις που αφορούν περισσότερους από 620 κωδικούς προϊόντων.
Στη διαδικασία εντάχθηκαν ακόμη 130 σχολικά είδη και περίπου 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, ανεβάζοντας το σύνολο των προϊόντων που εξετάζονται σε περίπου 850, ενώ οι τελικές λίστες παραμένουν ανοιχτές καθώς οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται.
Στην Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή πραγματοποιούνται καθημερινές συναντήσεις με εκπροσώπους της βιομηχανίας και του οργανωμένου λιανεμπορίου, με στόχο την οριστικοποίηση των προϊόντων και των ποσοστών μείωσης. Οι συζητήσεις χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα απαιτητικές, καθώς νέες προτάσεις κατατίθενται διαρκώς, ενώ προϊόντα και εκπτώσεις επαναξιολογούνται μέχρι την τελευταία στιγμή.
Οι συμμετοχές καλύπτουν πλέον σχεδόν όλες τις βασικές κατηγορίες προϊόντων, όπως νωπά κρέατα, γαλακτοκομικά, ζυμαρικά, ρύζι, όσπρια, φυτικά έλαια, βρεφικά είδη, προϊόντα πρωινού, αναψυκτικά, καθαριστικά και είδη προσωπικής υγιεινής.
Παρότι το πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει μειώσεις από 5% έως 15% στα νωπά κρέατα και από 5% έως 20% στις υπόλοιπες κατηγορίες, οι πρώτες προτάσεις κινούνται κυρίως μεταξύ 5% και 10%. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη στάση των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, οι οποίες εξετάζουν το ενδεχόμενο να ενισχύσουν επιπλέον τις εκπτώσεις σε επιλεγμένα προϊόντα, ώστε το όφελος για τους καταναλωτές να είναι πιο αισθητό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η συμμετοχή περίπου 100 προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, καθώς οι ίδιες οι αλυσίδες διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαμόρφωση των τελικών τιμών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο ανταγωνιστικές προσφορές.
Η παράταση των διαβουλεύσεων φαίνεται να διεύρυνε σημαντικά το εύρος της πρωτοβουλίας, με την ένταξη νέων κατηγοριών προϊόντων, όπως τα σχολικά είδη, και περισσότερων προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, ενόψει της οριστικοποίησης των τελικών λιστών.
Την ίδια ώρα, οι πρώτοι δείκτες της αγοράς καταγράφουν σημάδια αποκλιμάκωσης στις τιμές των τροφίμων. Μετά τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, που έδειξαν την πρώτη μηνιαία μείωση των τιμών τροφίμων στην Ελλάδα έπειτα από 19 μήνες, και η έρευνα του ΙΕΛΚΑ κατέγραψε πτώση 0,47% στις τιμές των οργανωμένων σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, ενώ σε μηνιαία βάση η μείωση έφτασε το 0,77%.
Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται ανά κατηγορία προϊόντων. Οι μεγαλύτερες μειώσεις σημειώθηκαν στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, στις τροφές για κατοικίδια, στις νωπές και κατεψυγμένες ζύμες, στα είδη πρωινού και στα τυροκομικά. Αντίθετα, αυξήσεις καταγράφηκαν στα έτοιμα γεύματα, στα αναψυκτικά και τους χυμούς, στα αυγά και τα βούτυρα, στους ξηρούς καρπούς και στα αλλαντικά.
Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, τα πρώτα στοιχεία ενισχύουν την εκτίμηση ότι η συνεργασία κυβέρνησης, βιομηχανίας, προμηθευτών και οργανωμένου λιανεμπορίου για το πάγωμα των τιμών κατά το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου και την εφαρμογή της Εθνικής Συμφωνίας Μείωσης Τιμών από τις 31 Αυγούστου αρχίζει να αποδίδει.
Από την άλλη πλευρά, το ΙΕΛΚΑ αποδίδει τη συγκράτηση των τιμών σε ένα ευρύτερο σύνολο παραγόντων, όπως η εξομάλυνση της αγοράς, η μείωση του κόστους παραγωγής σε ορισμένες κατηγορίες, η αυξημένη συμμετοχή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.
Η αποτελεσματικότητα της πρωτοβουλίας θα αξιολογηθεί μετά τις 31 Αυγούστου, όταν θα φανεί τόσο ο αριθμός των προϊόντων που θα συμμετέχουν τελικά στο πρόγραμμα όσο και ο βαθμός στον οποίο οι εθελοντικές μειώσεις τιμών θα συμβάλουν στη διατήρηση της αποκλιμάκωσης της ακρίβειας στα βασικά αγαθά.