Την ανάγκη επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας για τη μόνιμη επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα υπογραμμίζει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο του στη βρετανική εφημερίδα Guardian, ξεκαθαρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί λύση που θα προϋποθέτει την αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου.
Ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι η επιστροφή των Γλυπτών μπορεί να επιτευχθεί εφόσον υπάρξει η απαραίτητη πολιτική βούληση, υπενθυμίζοντας ότι ο Βρετανός ομόλογός του, Άντι Μπέρναμ, είχε ταχθεί στο παρελθόν υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα χωρίς όρους.
«Η Ελλάδα παραμένει έτοιμη. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση και το σθένος για το αποφασιστικό βήμα: την επανένωση των Γλυπτών και τη μετατροπή μιας διαφωνίας με μακρά διαδρομή σε μια μοναδική πράξη πολιτιστικής φιλίας», τονίζει.
«Δεν μπορούμε να δανειζόμαστε τμήματα του δικού μας μνημείου»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συμφωνίας που θα περιλαμβάνει δανεισμό των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο, καθώς μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να προϋποθέτει την αναγνώριση της κυριότητάς του.
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών, ούτε ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι ο Παρθενώνας αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση, καθώς τα Γλυπτά δημιουργήθηκαν ως αναπόσπαστα αρχιτεκτονικά στοιχεία του μνημείου και πρέπει να εκτίθενται ενιαία, με οπτική επαφή με τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.
Η σύγκριση με την Ταπισερί της Μπαγιέ
Στο άρθρο του, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στην προσωρινή μεταφορά της περίφημης Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία στη Βρετανία, την οποία το Βρετανικό Μουσείο έχει προτείνει ως πιθανό πρότυπο συμφωνίας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Ο ίδιος απορρίπτει τον παραλληλισμό, επισημαίνοντας ότι η Ταπισερί μεταφέρθηκε ως ενιαίο έργο και θα επιστραφεί στη Γαλλία με την ίδια μορφή.
Αντίθετα, στην περίπτωση του Παρθενώνα, αναπόσπαστα τμήματα του μνημείου αφαιρέθηκαν και διασκορπίστηκαν, με αποτέλεσμα τα σωζόμενα Γλυπτά να βρίσκονται σήμερα κυρίως στην Αθήνα και στο Λονδίνο.
«Στόχος μας είναι η μόνιμη επανένωσή τους», σημειώνει ο πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα αφορά την αποκατάσταση της φυσικής, αισθητικής και εννοιολογικής ακεραιότητας του μνημείου.
Το μήνυμα προς τη βρετανική κυβέρνηση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και δεκαετίες σε διάλογο με τη Βρετανία για την επιστροφή των Γλυπτών, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί λεπτομερείς συζητήσεις με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου.
Επικαλείται επίσης τη στάση της UNESCO, η οποία έχει επανειλημμένα ζητήσει από το Ηνωμένο Βασίλειο να συμμετάσχει σε καλόπιστο διάλογο με την Ελλάδα.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ο οποίος το 2023 είχε ζητήσει την επιστροφή των Γλυπτών «χωρίς όρους».
Ο Έλληνας πρωθυπουργός εκφράζει την πεποίθηση ότι η επανένωση των Γλυπτών θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας ευρύτερης πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, με κοινές εκθέσεις, επιστημονική έρευνα και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων.
Καταλήγοντας, τονίζει ότι η αποκατάσταση της ενότητας ενός μνημείου τόσο στενά συνδεδεμένου με τη γέννηση της δημοκρατίας θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοκρατικές αρχές δοκιμάζονται διεθνώς.