Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προχωρά σε περαιτέρω αυστηροποίηση του εμπορικού εμπάργκο που επέβαλε στο Ισραήλ τον Μάιο του 2024. Σύμφωνα με αναφορές, η Άγκυρα αρνείται πλέον να εκδίδει τα απαραίτητα πιστοποιητικά εξαγωγής (EUR-MED) για εμπορεύματα που κατευθύνονται στο Ισραήλ μέσω τρίτων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κίνηση αυτή καταργεί το καθεστώς των μειωμένων ή μηδενικών δασμών που προέβλεπε η Σύμβαση Pan-Euro-Med, καθιστώντας τις έμμεσες εξαγωγές τουρκικών προϊόντων οικονομικά ασύμφορες για τους Ισραηλινούς εισαγωγείς.
Πλήγμα σε αυτοκινητοβιομηχανία και κατασκευές
Το νέο αυτό μέτρο αναμένεται να επηρεάσει καίρια τους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας και των δομικών υλικών. Η Τουρκία αποτελεί σημαντικό κέντρο παραγωγής για διεθνείς μάρκες αυτοκινήτων που είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στην ισραηλινή αγορά. Παρόλο που το άμεσο εμπόριο είχε θεωρητικά σταματήσει, το έμμεσο εμπόριο μέσω Ε.Ε. είχε εκτοξευθεί το τελευταίο έτος. Με την άρνηση έκδοσης των πιστοποιητικών προέλευσης, η Άγκυρα επιχειρεί να κλείσει αυτό το «παράθυρο», αδιαφορώντας για τις πιθανές τριβές που μπορεί να προκαλέσει με τις Βρυξέλλες ή για το πλήγμα στην αξιοπιστία της ως εμπορικός εταίρος.
Το παράδοξο της Γάζας και η στάση των ΗΠΑ
Η κίνηση αυτή του Ερντογάν έρχεται σε μια χρονική στιγμή που η Τουρκία διεκδικεί ενεργό ρόλο στην ανοικοδόμηση της Γάζας μέσω του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace). Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ένα παράδοξο: οι αυξημένοι περιορισμοί ενδέχεται να δυσκολέψουν τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της διέρχεται από ισραηλινά λιμάνια. Η Ουάσιγκτον, αν και αρχικά καλωσόρισε τη συμμετοχή της Τουρκίας στο Συμβούλιο, δέχεται πλέον πιέσεις να παρέμβει ώστε να σταματήσει ο οικονομικός πόλεμος της Άγκυρας κατά του Ισραήλ, ο οποίος θεωρείται ότι υπονομεύει τις ειρηνευτικές προσπάθειες στην περιοχή.
Θεσμοθέτηση του μποϊκοτάζ
Η αυστηροποίηση του εμπάργκο δείχνει ότι η εκστρατεία «Boycott, Divestment, and Sanctions» (BDS) έχει πλέον θεσμοθετηθεί πλήρως στην Τουρκία. Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι η πλειονότητα των Τούρκων πολιτών στηρίζει το οικονομικό μποϊκοτάζ, ο Ερντογάν φαίνεται να μην έχει καμία διάθεση για εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ στη μεταπολεμική εποχή, επιλέγοντας αντίθετα τη μετωπική σύγκρουση σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο.