Στις 16 Μαρτίου 1968 σημειώθηκε η φοβερή σφαγή αμάχων χωρικών στο Μι-Λάϊ του Βιετνάμ (ή «Μάϊ Λάϊ», όπως είναι γνωστό στη χώρα μας) από Αμερικανούς στρατιώτες, που αποτελεί μία από τις πιο ντροπιαστικές στιγμές στην ιστορία του Αμερικανικού Στρατού.
Πιο συγκεκριμένα, η σφαγή πραγματοποιήθηκε στους οικισμούς Μι Λάι (Mỹ Lai) και Μι Κε (My Khe), που επείχε περίπου 400 μέτρα από το πρώτο, και που αμφότερα ανήκαν στο χωριό Σον Μι (Sơn Mỹ), εξ ου και στο σημερινό Βιετνάμ τα γεγονότα ονομάζονται «Η Σφαγή του Σον Μι».
Το απόγευμα της 15ης Μαρτίου 1968, η Διμοιρία του 25χρονου Ανθυπολοχαγού (1st Lieutenant) Γουίλιαμ Κάλεϊ λαμβάνει εντολή να εκκαθαρίσει το χωριό Μι Λάϊ από τους κομμουνιστές αντάρτες Βιετκόνγκ που το κατείχαν και το είχαν μετατρέψει σε βάση τους, βάσει σχετικής πληροφορίας που είχε φτάσει στην αμερικανική Διοίκηση. Η πληροφορία αποδεικνύεται λάθος, καθώς στο Νοτιοβιετναμικό αυτό χωριό βρίσκονταν μόνο γυναίκες, παιδιά και ανήμποροι ηλικιωμένοι. Η Διμοιρία του Κάλεϊ ανήκε στον 3ο Λόχο του 1ου Τάγματος, του 20ου Συντάγματος Πεζικού, της 11ης Ταξιαρχίας Πεζικού της Μεραρχίας “Americal”.
Το πρωί της 16ης Μαρτίου 1968, η Διμοιρία του Κάλεϊ, που βρίσκονταν στο Νότιο Βιετνάμ για ένα τρίμηνο, μπήκαν στο χωριό και προέβησαν σε εκκαθαριστική επιχείρηση προβαίνοντας σε πρωτοφανείς ωμότητες εναντίον αμάχων. Φεύγοντας δεν έγινε και καμία επίσημη καταμέτρηση των νεκρών από αμερικανικής πλευράς, όπως συνηθίζονταν στον πόλεμο του Βιετνάμ, όπου μετά το πέρας κάθε επιχειρήσεως και στον απολογισμό αυτής, αναγράφονταν και ο αριθμός των νεκρών Βορειοβιετναμέζων του τακτικού στρατού, ανταρτών Βιετκόνγκ, ή «συμπαθούντων» Νοτιοβιετναμέζων, με αποτέλεσμα ουδείς να γνωρίζει ως σήμερα των ακριβή αριθμό των σκοτωμένων, ο οποίος ποικίλλει αναλόγως και την πηγή που προέρχεται. Για παράδειγμα, σήμερα στο Μνημείο της Σφαγής, που βρίσκεται στο Μι Λάϊ αναγράφονται τα ονόματα 504 νεκρών, ενώ ο Αμερικανικός Στρατός επισήμως κάνει λόγο για 347 νεκρούς.
Για περισσότερο από ένα χρόνο το περιστατικό αυτό κρύβεται επιμελώς από το Πεντάγωνο των ΗΠΑ. Αποκαλύπτεται σχεδόν ένα χρόνο αργότερα από τα δημοσιεύματα του διακεκριμένου δημοσιογράφου Σέιμουρ Χερς, ο οποίος ήταν αυτός που μερικές δεκαετίες αργότερα, αποκάλυψε τα συμβαίνοντα στις φυλακές του Αμπού Γκράιμπ στο Ιράκ από τους Αμερικανούς στρατιωτικούς – δεσμοφύλακες (βλέπε www.sansimera.gr), καθώς και από την επιμονή ενός επαναπατρισθέντος εφέδρου, που βομβαρδίζει με επιστολές την αμερικανική κυβέρνηση και άλλων τριών εφέδρων. Όλοι τους δέχονται άγριο «μπούλινγκ» ακόμη και από Αμερικανούς γερουσιαστές, οι οποίοι τους κατηγορούν ακόμη και ως «προδότες», όπως και απειλητικές επιστολές φανατικών, από ολόκληρες τις ΗΠΑ, που φτάνουν στο σημείο μέχρι να ρίχνουν νεκρά ζώα στις αυλές των σπιτιών τους. Αυτοί όμως επιμένουν στις καταγγελίες τους (www.wikipidia.org). Τελικώς το 1969 διατάσσεται έρευνα, που οδηγεί πέντε στρατιώτες της Διμοιρίας του Κάλεϊ, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου, στο εδώλιο του Στρατοδικείου.
Στις 17 Νοεμβρίου 1970 ξεκινά η δίκη στο Στρατοδικείο που εκδίδει την απόφασή του στις 31 Μαρτίου 1971, καταδικάζοντας μόνο τον επικεφαλής της Διμοιρίας και υπεύθυνο της σφαγής Υπολοχαγό Κάλεϊ. Στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ο Διμοιρίτης υποστήριξε ότι «εκτελούσε διαταγές ανωτέρων του», κάτι όμως που αρνήθηκε ο Διοικητής του Λόχου του Λοχαγός Έρνεστ Μεντίνα, ο οποίος κατέθεσε ως μάρτυρας. Ο Κάλεϊ καταδικάστηκε σε ισόβιο κάθειρξη, η οποία μετατράπηκε σε πρόσκαιρη κάθειρξη 20 ετών. Μετά από σχετική παραπομπή της δίκης στο Αναθεωρητικό Στρατοδικείο, στις 16 Φεβρουαρίου 1973, η ποινή του Κάλεϊ μειώθηκε ακόμη περισσότερο σε πρόσκαιρη κάθειρξη 10 ετών. Τελικώς, ο Κάλεϊ θα παραμείνει στη «φυλακή», στην πραγματικότητα σε κατ' οίκον περιορισμό στο διαμέρισμά του στο στρατόπεδο Φορτ Μπένιγκ της Τζώρτζια, μόλις τρεισήμισι χρόνια συνολικώς και στη συνέχεια θα λάβει χάρη από τον Πρόεδρο Νίξον.
Σήμερα, ο Ουίλιαμ Κάλεϊ ζει στο Κολάμπους της Τζώρτζια και είναι ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείου. Σύμφωνα με τους οικείους του, πάσχει από αϋπνίες, εξαιτίας των τύψεως συνειδήσεως.
Η Σφαγή του Μι Λάι αποτέλεσε ένα τεράστιο χτύπημα στην εικόνα των ΗΠΑ, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, ενδυναμώνοντας όλες εκείνες τις φωνές που ήταν ενάντιες στον πόλεμο του Βιετνάμ και επιδρώντας σημαντικότατα στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, όσο και στο εξωτερικό, όπου φούντωσε τον αντιαμερικανισμό, με τη βοήθεια των αριστερών και σοσιαλιστικών κομμάτων της Δύσεως, αποτελώντας «βούτυρο στο ψωμί» της τότε Σοβιετικής προπαγάνδας.