Η τελετή παραδόσεως του Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ» (S-113), ως Πλοίου – Μουσείου στο Πάρκο Ναυτικής Παραδόσεως, στο Φλοίσβο του Παλαιού Φαλήρου, πραγματοποιήθηκε παρουσία του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα, των Υπουργού και Υφυπουργού Εθνικής Αμύνης κ.κ. Νίκου Δένδια και Θανάση Δαβάκη αντιστοίχως, στο πλαίσιο υλοποιήσεως ενός φιλόδοξου σχεδίου που αποτελούσε όνειρο των μελών των πληρωμάτων των ελληνικών υποβρυχίων και τώρα έγινε πραγματικότητα χάρη στη γενναιόδωρη προσφορά του ευπατρίδη και Υποναυάρχου επί τιμή κ. Άρη Θεοδωρίδη.
Από πλευράς στρατιωτικής ηγεσίας παρέστησαν οι Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ και ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης.
Το Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ», Type-209/1100, θα αποτελέσει μόνιμο ιστορικό έκθεμα του Πολεμικού Ναυτικού στο υπό κατασκευή Πάρκο Ναυτικής Παραδόσεως «Οδυσσέας – ΟΙ Έλληνες και η Θάλασσα», το οποίο κατασκευάζεται με ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΔΩΡΕΑ της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Δράμας «ΚΥΚΛΩΨ», γεγονός για το οποίο απονεμήθηκε ο βαθμός του Υποναυάρχου επί τιμή στον Πρόεδρό της κ. Αναστάσιο - Άρη Θεοδωρίδη, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Αμύνης.
Εκθέματα του Πάρκου Ναυτικής Παραδόσεως, συμφώνως με τον ίδιο τον κ. Δένδια στην ομιλία του «Στην παρούσα φάση, κυρίες και κύριοι, το Πάρκο θα αναδείξει τέσσερα εμβληματικά πλοία της ελληνικής ναυτικής διαδρομής. Το Θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ», την Τριήρη «ΟΛΥΜΠΙΑΣ», το “Hellas Liberty” και βέβαια το Υποβρύχιο «ΠΡΩΤΕΥΣ». Και έτσι θα αποτυπώνεται σε ενιαίο χώρο η ιστορική συνέχεια…». Βλέπουμε δηλαδή ότι ΔΕΝ περιλαμβάνεται το Πλοίο – Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνος «Α/Τ ΒΕΛΟΣ», που παραμένει στη Θεσσαλονίκη.
Σκοπός του Πάρκου Ναυτικής Παραδόσεως είναι «η προβολή της ελληνικής ναυτοσύνης και η διατήρηση της κραταιάς θέσης της ελληνικής ναυτιλίας στην παγκόσμια κοινότητα, μέσα από προγράμματα εκπαίδευσης, πολιτισμού και διαφόρων άλλων δραστηριοτήτων».
Αξίζει να σημειωθεί ότι η προαναφερθείσα δωρεά είναι η δεύτερη κατά σειρά του ευεργέτη Αναστάσιου-Άρη Θεοδωρίδη, ο οποίος – ως γνωστόν – είναι και ο δωρητής της αποκαταστάσεως της Οικίας του Ήρωος Μακεδονομάχου Ανθυπολοχαγού (ΠΒ) Παύλου Μελά στην Κηφισιά.
Στο χαιρετισμό του στη διάρκεια της τελετής ο ΠτΔ κ. Κ. Τασούλας, μεταξύ άλλων, σημείωσε τα εξής:
«Βρισκόμαστε σήμερα εδώ χάρη σε έναν σπάνιο και υψιπετή συνδυασμό. Είναι ο συνδυασμός της ναυτικής παραδόσεως του Έθνους, πολεμικής και εμπορικής, με μία άλλη παράδοση του Έθνους, παλαιότερη μεν αλλά που στις μέρες μας αναδύεται περήφανη και εντυπωσιακή: της παραδόσεως της φιλογένειας, της ευποιΐας. Η ναυτική παράδοση και η ευποιΐα, η οποία στο πρόσωπο του κ. Άρη Θεοδωρίδη συνδυάζονται έφεραν αυτό το αποτέλεσμα. Θυμίζω ότι πρακτικά το Πάρκο Ναυτικής Παραδόσεως ξεκίνησε ως σχέδιο - όραμα είναι η λέξη της μόδας, προτιμώ τη λέξη σχέδιο - το 1992, όταν ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού και η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου έδωσαν μία μεγάλη έκταση, εδώ ακριβώς που είμαστε στο Πολεμικό Ναυτικό.
Από το 1992 ήρθε η στιγμή σήμερα να εγκαινιάζουμε αυτό το μουσείο Υποβρύχιο και να ακούμε χαρμόσυνα την ανακοίνωση της έναρξης των εργασιών για τη δημιουργία του Πάρκου Ναυτικής Παραδόσεως, ένα πάρκο το οποίο έχει και μία ενδιαφέρουσα παραδοξότητα. Ο Κύκλωπας φροντίζει για τον Οδυσσέα. Ο Κύκλωπας, ο οποίος επεφύλαξε στον ομηρικό Οδυσσέα τη μοίρα να τον φάει τελευταίο, αυτό ήταν το χατίρι που είπε ο Κύκλωπας ότι θα κάνει στον Οδυσσέα, σήμερα μετά από χιλιάδες χρόνια φροντίζει, αναδεικνύει, κατασκευάζει ένα πολιτιστικό χώρο, εθνικό χώρο, ιστορικό χώρο όπως προσφυώς ελέχθη, με το όνομα “Οδυσσέας”. Χαιρετίζουμε λοιπόν, συγκινημένοι στο πρόσωπο του κ. Άρη Θεοδωρίδη, αυτή τη σύμπτωση ευποιΐας και παραδόσεως…»
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο κ. Πρόεδρος σημείωσε ότι «…Όλα αυτά καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα ανεξάρτητο από εποχές, τεχνολογικές εξελίξεις και πολιτισμούς: Ότι ο ελληνικός πολιτισμός, το πνεύμα και η ισχύς της Ελλάδας είναι ταυτισμένα με τη θάλασσα. Η διαλεκτική μας με τη θάλασσα είναι εκείνο που μας κάνει αυτό που είμαστε…», ενώ συγχαίροντας τον δωρητή κ. Άρη Θεοδωρίδη, για την υποστήριξή του στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης σημείωσε ότι είναι «Ένας άνθρωπος που γνωρίζει σε βάθος τη σημασία της μνήμης, ένας άνθρωπος που γνωρίζει ότι μέσα στη μνήμη “φύεται” το μέλλον, ενδιαφέρεται να αποθανατίζει το «σημαντικό» έτσι ώστε να το απαλλάσσει από τη φθορά και να το καθιστά αφετηρία και γενεσιουργό αιτία του μέλλοντος.». Κατέληξε δε λέγων «…Πως αν πρέπει να κρατήσουμε κάτι από τη σημερινή εκδήλωση, είναι ότι πρέπει με εθνική ομοψυχία, χωρίς διχασμούς και διασπάσεις, να αγκαλιάσουμε την τεχνολογία, να έχουμε και σήμερα μέσα τόσο προηγμένα όσο ήταν και ο “Πρωτέας” στην εποχή του και να μην ξεχνάμε ποτέ ότι το μέλλον της Ελλάδας βρίσκεται πάντοτε στη θάλασσα.»
Από την πλευρά του ο ΥΕΘΑ κ. Ν.Δένδιας στο δικό του χαιρετισμό, σημείωσε μεταξύ άλλων τα εξής:
«…Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας απονέμουν σήμερα το βαθμό του Υποναυάρχου επί τιμή στον κ. Θεοδωρίδη Άρη, ως αναγνώριση της προσφοράς του στην Πατρίδα. Όμως η τιμή δεν αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο του κ. Θεοδωρίδη. Αφορά και την ευρύτερη παράδοση της εθνικής ευεργεσίας, η οποία έχει συνοδεύσει διαχρονικά τις μεγάλες στιγμές του Ελληνισμού. Η τιμητική διάκριση προς το πρόσωπο του κ. Άρη Θεοδωρίδη αντανακλά όχι μόνο την έμπρακτη στήριξη την οποία έχει παράσχει στο Πολεμικό Ναυτικό, αλλά και την βοήθειά του σε κάτι πολύ ευρύτερο: την διαφύλαξη και την ανάδειξη της εθνικής μνήμης, της ιστορικής συνέχειας, της παράδοσης της πατρίδας μας στη θάλασσα.
Ταυτόχρονα, σηματοδοτείται σήμερα η έναρξη των εργασιών κατασκευής του περιβάλλοντος χώρου του Πάρκου Ναυτικής Παράδοσης «Οδυσσέας - Οι Έλληνες και η θάλασσα». Το έργο αυτό νομίζω ότι θα ήταν περιττό να εξηγήσω πόσο ιστορική, πολιτιστική, εθνική σημασία έχει…»
Και πρόσθεσε: «Στην παρούσα φάση, κυρίες και κύριοι, το Πάρκο θα αναδείξει τέσσερα εμβληματικά πλοία της ελληνικής ναυτικής διαδρομής. Το Θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ», την Τριήρη «ΟΛΥΜΠΙΑΣ», το “Hellas Liberty” και βέβαια το Υποβρύχιο «Πρωτεύς».Και έτσι θα αποτυπώνεται σε ενιαίο χώρο η ιστορική συνέχεια.»
Ο ίδιος αναφερόμενος στο Ελληνικό Εμπορικό Ναυτικό σημείωσε: «Κύριε Υποναύαρχε, κύριε Θεοδωρίδη, η δωρεά σας αντανακλά πίστη στη σημασία της μνήμης και έμπρακτη προσήλωση στο ενιαίο εθνικό και κοινό καλό. Επίσης, υπογραμμίζει με την παρουσία εδώ του “HELLAS LIBERTY” την άρρηκτη σχέση του Πολεμικού μας Ναυτικού και της ναυτικής μας παράδοσης με το εμπορικό μας ναυτικό. Το μεγαλύτερο εμπορικό ναυτικό του πλανήτη, όπως είχατε την καλοσύνη να υπογραμμίσετε στην τοποθέτησή σας.
Κύριε Θεοδωρίδη, η Πατρίδα μας είναι μια μεσαία χώρα όμως είχε πάντοτε την ευλογία να αναδεικνύει ανθρώπους που κατανοούν και εκτιμούν ότι η προσωπική επιτυχία αποκτά πληρότητα όταν μετατρέπεται σε προσφορά, σε ενεργό προσφορά προς το έθνος και την κοινωνία. Και ότι αυτή είναι η μεγάλη παράδοση του Ελληνισμού.
Μια παράδοση που συνόδευσε τις μεγάλες στιγμές της εθνικής μας συγκρότησης, που εξακολουθεί και σήμερα να υπενθυμίζει ότι η ευθύνη απέναντι στο έθνος δεν εξαντλείται στα λόγια. Επιβεβαιώνεται με πράξεις. Τα έργα, οι πράξεις τιμούν το παρελθόν. Τα έργα, οι πράξεις θωρακίζουν το μέλλον. Και η ναυτική παράδοση της Ελλάδας δεν ανήκει στο παρελθόν. Ανήκει και στο μέλλον.»
Κατέληξε δε κάνοντας μια ιστορική μνεία στον «αφανή» κάτω από την τεράστια προσωπικότητα του Ναυάρχου Π. Κουντουριώτη, συμπατριώτη του, Κερκυραίο, κυβερνήτη του θρυλικού «Γ.ΑΒΕΡΩΦ» τότε Πλοίαρχο Δούσμανη!
Ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δ. Ε. Κατάρας ΠΝ στο σύντομο χαιρετισμό του μεταξύ άλλων σημείωσε ότι «…Η επιλογή της περιοχής του Τροκαντερού για τη δημιουργία του «Υποβρύχιου Μουσείου» δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για έναν χώρο με ισχυρό ιστορικό και συμβολικό φορτίο, όπου το «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» σύμβολο ναυτικής ισχύος και εθνικής μνήμης, η Τριήρης «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» που μας συνδέει με τη ναυτική παράδοση της αρχαιότητας και πλέον η παρουσία του «Υ/Β ΠΡΩΤΕΥΣ», σύμβολο της αθέατης και απαιτητικής αποστολής των πληρωμάτων των υποβρυχίων, συνθέτουν μια ζωντανή διαδρομή της ναυτικής ιστορίας του Ελληνισμού και της αποστολής του Πολεμικού Ναυτικού.
Η εγκατάσταση του Υποβρυχίου «ΠΡΩΤΕΥΣ» στον χώρο αυτό αποτελεί πράξη υψηλού συμβολισμού…Πλέον, αναλαμβάνει μια νέα αποστολή, να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη, να εμπνέει τις νεότερες γενιές και να αναδεικνύει τη συνέχεια της ελληνικής ναυτοσύνης. Στους περιορισμένους του χώρους σμιλεύτηκαν η πειθαρχία, η αντοχή, η τεχνική κατάρτιση και το υψηλό φρόνημα των πληρωμάτων του.
Το αποτύπωμα του «ΠΡΩΤΕΥΣ» στο Παλαιό Φάληρο θα είναι εκπαιδευτικό, ιστορικό και εθνικό. Θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το κοινό που θα γνωρίσει από κοντά τις συνθήκες ζωής και επιχειρήσεων ενός υποβρυχίου. Θα αποτελέσει τόπο τιμής για όσους υπηρέτησαν στα υποβρύχια. Θα αποτελέσει γέφυρα ανάμεσα στο Πολεμικό Ναυτικό και την κοινωνία...»
Ο ίδιος εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του προς τον δωρητή κ. Άρη Θεοδωρίδη σημείωσε: «…Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες και την ειλικρινή ευγνωμοσύνη του Πολεμικού Ναυτικού προς τον κ.Θεοδωρίδη και την εταιρεία «ΚΥΚΛΩΨ», για αυτή την πράξη υψηλού πατριωτισμού και κοινωνικής ευθύνης.
Αξίζει να τονιστεί ότι η προσφορά της εταιρείας «ΚΥΚΛΩΨ» δεν σταματά εδώ. Βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, η δημιουργία του Πάρκου Ναυτικής Παράδοσης «Οδυσσέας – Οι Έλληνες και η Θάλασσα». Η ολοκλήρωση του έργου αποσκοπεί στη διάσωση και ανάδειξη της ναυτικής μας κληρονομιάς, αλλά και στη δημιουργία ενός σύγχρονου χώρου γνώσης και έμπνευσης για τις επόμενες γενιές.»
Και πρόσθεσε: «Κύριε Θεοδωρίδη, με τη δωρεά σας προσφέρετε στην πατρίδα ένα έργο διαχρονικής αξίας, που διαφυλάσσει τη ναυτική μας παράδοση, αναδεικνύει την ιστορία του ΠΝ και δημιουργεί ένα διαδραστικό πεδίο εμπειριών, εξερεύνησης και ανακάλυψης για την κοινωνία. Μία παρακαταθήκη ιστορικής μνήμης και πηγή έμπνευσης για το μέλλον. Θα θυμίζει στους επισκέπτες κάθε ηλικίας και προέλευσης, ότι η Ελλάδα ήταν, είναι και θα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα.
Αναγνωρίζοντας την αγάπη σας και την αξιοθαύμαστη προσφορά σας προς την πατρίδα, την ελληνική κοινωνία και το Πολεμικό Ναυτικό, σας απονέμουμε σήμερα το βαθμό του Υποναυάρχου επί τιμή. Από σήμερα, δεν είστε απλώς εξέχων πολίτης και δωρητής. Είστε ουσιαστικά, μέλος της μεγάλης μας ναυτικής οικογένειάς και του ένδοξου Πολεμικού Ναυτικού με την υπερτρισχιλιετή ιστορία. Του ναυτικού που δεν υπέστειλε τη σημαία του ποτέ. Σας ευχαριστώ.»
Στην τελετή παράδοσης παρέστησαν, επίσης, ως εκπρόσωπος της Βουλής ο κ. Ιωάννης Τραγάκης, ο Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Κωστής Χατζηδάκης, ο Υφυπουργός Τοπικής Αυτοδιοικήσεως κ. Βασίλης Σπανάκης, η Υφυπουργός Μεταναστεύσεως και Ασύλου κα. Σέβη Βολουδάκη, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Αθανάσιος Καββαδάς, ο κ. Γιώργος Πεταλωτής ως εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής, ο κ. Συμεών Κεδίκογλου ως εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο κ. Γιώργος Ρούντας ως εκπρόσωπος του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ, οι Βουλευτές κ.κ.Σοφία Βούλτεψη, Διονύσιος Χατζηδάκης, Ιωάννης Κεφαλογιάννης, Ανδρέας Βορύλλας, Τάσος Οικονομόπουλος, ο Βουλευτής και Επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος ε.α. Ευάγγελος Αποστολάκης και ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων κ. Ευάγγελος Κυριαζόπουλος.
Παρέστησαν επίσης ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης κ.κ. Συμεών, ο Δήμαρχος Δράμας κ. Γιώργος Παπαδόπουλος, ο Αντιδήμαρχος Παλαιού Φαλήρου κ. Αλέξανδρος Πανταζής, ανώτατοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, και του ΠΝ, μέλη του πληρώματος π[αραλαβής του Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ», εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, του ναυτιλιακού κόσμου, τοπικών Αρχών και φορέων.
Εκ μέρους της ΑΜΚΕ Δράμας «ΚΥΚΛΩΨ», η οποία χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου το έργο, παρευρέθηκε ο Πρόεδρός της κ. Άρης Θεοδωρίδης και εκ μέρους της κατασκευάστριας εταιρείας του Ομίλου Mytilineos ΕΛΕΜΚΑ ο Διευθύνων Σύμβουλος αυτή κ. Ιωάννης Μυτιληναίος.
Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ»
Το Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ» (S-113) καθελκύστηκε στο Κίελο της τότε Δυτικής Γερμανίας στις 23 Νοεμβρίου 1972 και κατέπλευσε στην Ελλάδα στις 16 Μαρτίου 1973, αποτελώντας το τέταρτο κατά σειρά υποβρύχιο Type-209/1100 του Πολεμικού Ναυτικού. Μετά από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο ΠΝ και στην Πατρίδα, τον Μάιο του 2022, και έχοντας διανύσει περί τα 260.000 ναυτικά μίλια, το Υ/Β «ΠΡΩΤΕΥΣ» παροπλίστηκε για να καταστεί το πρώτο Μουσείο - Υποβρύχιο που αποκτά η Ελλάδα. Όπως επισήμανε ο ΠτΔ κ. Τασούλας «Ο πρώτος κυβερνήτης του Πλωτάρχης Τιμόθεος Μασούρας συνελήφθη τον Μάιο του 1973 εξαιτίας της συμμετοχής του στο Κίνημα του Ναυτικού. Ο “ΠΡΩΤΕΑΣ” συμμετείχε σε τρεις πολεμικές περιπολίες κατά τη διάρκεια των δραματικών γεγονότων της Κύπρου».
Φωτογραφίες: ΥΠΕΘΑ/ΔΕΝΗΜ/Χρήστος Πελεκούδας
