Η αντίστροφη μέτρηση γύρω από τη σύγκρουση με το Ιράν φαίνεται να έχει ξεκινήσει, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται άμεση αποσταθεροποίηση της Τεχεράνης. Το καθεστώς διατηρεί τον έλεγχο, οι μαζικές κινητοποιήσεις των προηγούμενων μηνών δεν αναζωπυρώνονται και η δράση κουρδικών και άλλων μειονοτικών ομάδων έχει περιοριστεί.
Όπως επισημαίνει ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Μπεν Κάσπιτ, ΗΠΑ και Ισραήλ αναζητούν διεξόδους που θα τους επιτρέψουν, σε εύθετο χρόνο, να διακηρύξουν επιτυχία και να απεμπλακούν.
Αναθεώρηση στόχων από το Ισραήλ
Το Ισραήλ επαναξιολογεί τη στρατηγική του, με την αρχική επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος να αντικαθίσταται από πιο έμμεσες στοχεύσεις περί «διαμόρφωσης συνθηκών» πολιτικής μετάβασης και αποδυνάμωσης των μηχανισμών καταστολής. Σε μήνυμά του, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε πως οι επιχειρήσεις αποσκοπούν στο να δοθεί η δυνατότητα στον ιρανικό λαό να καθορίσει το μέλλον του.
Αντίστοιχα, οι μεταβαλλόμενες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ αντανακλούν εσωτερικό προβληματισμό στην Ουάσιγκτον για το αν πρέπει να συνεχιστεί η στρατιωτική πίεση ή να αναζητηθεί μια πιο ήπια έξοδος. Πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων, μιλώντας στο Al-Monitor, κάνουν λόγο για διαφωνίες και στο εσωτερικό του Ισραήλ: η πολιτική ηγεσία και η Μοσάντ παραμένουν προσηλωμένες στην αλλαγή καθεστώτος, ενώ ο στρατός εμφανίζεται επιφυλακτικότερος, συνεχίζοντας πάντως τα εκτεταμένα πλήγματα.
Στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν ότι οι επιχειρήσεις στοχεύουν στην περαιτέρω αποδυνάμωση του ιρανικού οπλοστασίου — βαλλιστικών πυραύλων, πυρηνικών δυνατοτήτων και drones — καθώς και σε κυβερνητικές υποδομές. Παράλληλα, εκτιμούν ότι η παρατεταμένη πίεση, οι κυρώσεις και η διατήρηση αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή θα μπορούσαν μακροπρόθεσμα να φθείρουν το καθεστώς.
Σενάρια χερσαίων επιχειρήσεων
Ο Τραμπ δεν αποκλείει αποστολή αμερικανικών δυνάμεων, με το NBC να μεταδίδει ότι εξετάζεται περιορισμένη επιχείρηση ειδικών δυνάμεων. Πιθανή αποστολή θα ήταν ο εντοπισμός και η εξουδετέρωση αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που φέρεται να βρίσκονται σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
Το Ισραήλ διαθέτει εμπειρία σε επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου. Πρόσφατα, μονάδα ειδικών επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας πραγματοποίησε αποστολή στην ανατολική κοιλάδα Μπεκάα του Λιβάνου για τον εντοπισμό των λειψάνων του πλοηγού Ρον Αράντ, τέσσερις δεκαετίες μετά την κατάρριψη του αεροσκάφους του. Σύμφωνα με το λιβανέζικο National News Agency, σημειώθηκαν συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ.
Συντονισμός ΗΠΑ–Ισραήλ και «μοιρασιά» αποστολών
Ισραηλινοί αξιωματούχοι διαψεύδουν δημοσίευμα του Axios περί αιφνιδιασμού των ΗΠΑ από ισραηλινά πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις καυσίμων. Όπως αναφέρουν στο Al-Monitor, ο επιχειρησιακός συντονισμός είναι στενός και οι ρόλοι κατανεμημένοι, παρά τη φειδωλή δημόσια στάση της Ουάσιγκτον.
Το εύθραυστο μέτωπο του Λιβάνου
Η ένταση στα βόρεια σύνορα προκαλεί επιπλέον τριβές. Το Ισραήλ φέρεται να είχε υποτιμήσει τη δυναμική της Χεζμπολάχ μετά τις συγκρούσεις του 2023-24 με τη Χαμάς. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις ουδετερότητας, η οργάνωση ενεπλάκη ενεργά, εξαπολύοντας επιθέσεις που ανάγκασαν κατοίκους να μετακινηθούν σε ασφαλέστερες περιοχές.
Ισραηλινές πηγές εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ δεν αποδίδουν την ίδια βαρύτητα στο λιβανικό μέτωπο, καθώς απουσιάζουν κρίσιμα ενεργειακά και οικονομικά συμφέροντα. Ωστόσο, για το Ισραήλ η ασφάλεια των βορείων συνόρων παραμένει ύψιστη προτεραιότητα.
Διπλωματικό παράθυρο
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Channel 12, η λιβανέζικη κυβέρνηση προσέγγισε το Ισραήλ μέσω του Αμερικανού διαμεσολαβητή Τομ Μπάρακ, προτείνοντας απευθείας διαπραγματεύσεις στην Κύπρο για ειρηνευτική συμφωνία. Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για την πιο ουσιαστική κίνηση από το 1982, όταν ο Λιβανέζος ηγέτης Μπασίρ Ζεμαγιέλ είχε εκφράσει αντίστοιχη πρόθεση πριν από τη δολοφονία του.
Ισραηλινοί διπλωμάτες μιλούν για ιστορική ευκαιρία εξομάλυνσης, ακόμη και χωρίς πλήρη αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Παράλληλα, εξετάζονται στρατιωτικά σενάρια επέκτασης της ισραηλινής παρουσίας στον νότιο Λίβανο, με στόχο τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας — μια επιλογή που ξυπνά μνήμες της μακρόχρονης εμπλοκής μετά το 1982.
Ανεπισήμως, στο τραπέζι βρίσκεται και μια εναλλακτική στρατηγική: η πλήρης ρήξη δεσμών μεταξύ Τεχεράνης και Χεζμπολάχ. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε καθοριστικά την οργάνωση και θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει συνολικά τις ισορροπίες στην περιοχή.