Μετά από σχεδόν 18 ώρες διαπραγματεύσεων στην Ελβετία, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κατέληξαν σε ένα πρώτο πλαίσιο συμφωνίας που προβλέπει την έναρξη οδικού χάρτη διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την επίτευξη συνολικής διευθέτησης για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και για μια σειρά ευρύτερων ζητημάτων περιφερειακής ασφάλειας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, οι μαραθώνιες συνομιλίες διεξήχθησαν στο περιθώριο της Συνόδου της Λίμνης της Λουκέρνης και θεωρούνται η σημαντικότερη διπλωματική επαφή μεταξύ των δύο πλευρών των τελευταίων μηνών. Παρά τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν τον διάλογο, επιδιώκοντας μια ευρύτερη αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας ήταν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, με τη συμμετοχή των ειδικών απεσταλμένων του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, καθώς είχαν προηγηθεί οι ανακοινώσεις της Τεχεράνης για περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και νέες απειλητικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν.
Κατά τη διάρκεια των επαφών, Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να διαμαρτυρήθηκαν έντονα για τις δηλώσεις του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν το πρώτο άρθρο του υφιστάμενου Μνημονίου Κατανόησης, το οποίο προβλέπει αποχή από απειλές χρήσης βίας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Παρά τις δημόσιες αναφορές περί αποχώρησης της ιρανικής αντιπροσωπείας, διπλωματικές πηγές επιβεβαίωσαν ότι οι επαφές συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αποτέλεσε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι προϋποθέσεις μιας νέας συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων. Παράλληλα, σημαντικό μέρος των διαβουλεύσεων αφιερώθηκε στις εξελίξεις στον Λίβανο, όπου οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ εξακολουθούν να απειλούν την εύθραυστη εκεχειρία.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι δύο πλευρές συζήτησαν τη δημιουργία μηχανισμών αποκλιμάκωσης και αποτροπής επεισοδίων στον Λίβανο, ενώ εξετάστηκαν τρόποι παρακολούθησης της εφαρμογής της κατάπαυσης του πυρός. Πηγή που συμμετείχε στις διαβουλεύσεις χαρακτήρισε το συγκεκριμένο σκέλος των συνομιλιών «ιδιαίτερα δύσκολο και φορτισμένο».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν κομβικής σημασίας για τη διεθνή αγορά ενέργειας. Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι βασική επιδίωξη της Ουάσιγκτον είναι η διασφάλιση της ελεύθερης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας στην περιοχή, ενώ σύμφωνα με συμμετέχοντες στις συνομιλίες καταγράφηκε πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι διαπραγματεύσεις οδήγησαν στη συμφωνία για τη σύσταση Ανώτατης Επιτροπής πολιτικής εποπτείας, η οποία θα παρακολουθεί την πορεία των συνομιλιών και θα συντονίζει το έργο εξειδικευμένων ομάδων εργασίας για τα πυρηνικά ζητήματα, τις κυρώσεις και τους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.
Παράλληλα, αποφασίστηκε η δημιουργία απευθείας γραμμής επικοινωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την αποτροπή επεισοδίων και τη διασφάλιση της ομαλής διέλευσης εμπορικών πλοίων. Επιπλέον, συμφωνήθηκε η συγκρότηση ειδικού μηχανισμού αποκλιμάκωσης για τον Λίβανο, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν, του Λιβάνου, καθώς και των διαμεσολαβητών από το Κατάρ και το Πακιστάν.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι οι διαμεσολαβητές συνέβαλαν ουσιαστικά στην πρόοδο των συνομιλιών και στον στόχο τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο. Παράλληλα, ανέφερε ότι το Ιράν εξασφάλισε εξαιρέσεις για εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, καθώς και αποδέσμευση μέρους των δεσμευμένων περιουσιακών του στοιχείων. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν έχουν μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί από αμερικανικές πηγές.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, το Κατάρ και το Πακιστάν έκαναν λόγο για «ενθαρρυντική πρόοδο», επιβεβαιώνοντας ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε οδικό χάρτη 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Οι τεχνικές ομάδες των δύο χωρών θα παραμείνουν στην Ελβετία καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, συνεχίζοντας τις διαβουλεύσεις με στόχο τη μετατροπή του αρχικού πολιτικού πλαισίου σε συγκεκριμένες συμφωνίες και δεσμεύσεις.