Σε μια νέα φάση προσέγγισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περάσει η Βρετανία, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit. Ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 20ής Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, Λονδίνο και Βρυξέλλες φέρονται να βρίσκονται κοντά σε συμφωνίες για τη διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων, τη μετακίνηση νέων και τη συνεργασία στον τομέα των εκπομπών ρύπων. Στόχος της βρετανικής κυβέρνησης είναι η ενίσχυση της οικονομίας και ο περιορισμός ορισμένων από τα εμπόδια που δημιουργήθηκαν μετά την αποχώρηση της χώρας από την ΕΕ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Guardian και Times, οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει σε τρεις βασικούς τομείς, με τις δύο πλευρές να επιδιώκουν ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας χωρίς επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορούν τόσο τις εμπορικές συναλλαγές όσο και την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων, ενώ παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με το οικονομικό κόστος της στενότερης συνεργασίας.
Μείωση των ελέγχων στα τρόφιμα και τα αγροτικά προϊόντα
Η σημαντικότερη από τις υπό διαπραγμάτευση συμφωνίες αφορά τη μείωση των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων στα τρόφιμα και στα αγροτικά προϊόντα που διακινούνται μεταξύ Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και των καθυστερήσεων που επιβαρύνουν τις εμπορικές συναλλαγές μετά το Brexit.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης, το οικονομικό όφελος από τη συμφωνία θα μπορούσε να υπερβεί τα 5 δισεκατομμύρια λίρες έως το 2040.
Ωστόσο, η διευκόλυνση των συναλλαγών δεν συνεπάγεται γενική κατάργηση των τελωνειακών διαδικασιών, οι οποίες θα εξακολουθήσουν να ισχύουν σε σημαντικό μέρος του εμπορίου.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η επαναφορά των διαβατηρίων κατοικιδίων, προκειμένου να απλοποιηθούν οι μετακινήσεις πολιτών που ταξιδεύουν με τα ζώα τους μεταξύ Βρετανίας και χωρών της ΕΕ.
Πρόγραμμα για νέους κάτω των 30 ετών
Ένας δεύτερος βασικός άξονας των συνομιλιών αφορά τη δημιουργία προγράμματος κινητικότητας για νέους ηλικίας κάτω των 30 ετών.
Η προτεινόμενη συμφωνία θα επιτρέπει σε νέους Βρετανούς και Ευρωπαίους να διαμένουν και να εργάζονται για περιορισμένο χρονικό διάστημα στην άλλη πλευρά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για μια προσπάθεια αποκατάστασης μέρους των δυνατοτήτων μετακίνησης που περιορίστηκαν μετά το Brexit, χωρίς να προβλέπεται πλήρης επαναφορά της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων.
Παράλληλα, στις διαπραγματεύσεις έχει τεθεί το ζήτημα της μείωσης των διδάκτρων που καταβάλλουν οι Ευρωπαίοι φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία για το συγκεκριμένο θέμα.
Συνεργασία για τις εκπομπές ρύπων με οικονομικό αντάλλαγμα
Το τρίτο πεδίο διαπραγματεύσεων αφορά τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων της Βρετανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να διευκολύνει τη συνεργασία των δύο πλευρών στην πολιτική για το κλίμα και να περιορίσει ορισμένες εμπορικές επιβαρύνσεις που συνδέονται με τις εκπομπές άνθρακα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους Times, η συμμετοχή της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό σύστημα ενδέχεται να συνοδεύεται από ξεχωριστή οικονομική συνεισφορά.
Επιπλέον, προσχέδιο κοινής δήλωσης φέρεται να προβλέπει πιθανές βρετανικές εισφορές στα ευρωπαϊκά ταμεία συνοχής, ως αντάλλαγμα για πρόσβαση σε επιλεγμένους τομείς της ενιαίας αγοράς.
Το ζήτημα των οικονομικών ανταλλαγμάτων αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των διαπραγματεύσεων.
Οικονομικό όφελος έως 17 δισ. λίρες εκτιμά η βρετανική κυβέρνηση
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ υποστηρίζει ότι η στενότερη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική ώθηση στην οικονομία της χώρας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται, η ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών δεσμών θα μπορούσε να αποφέρει έως 17 δισεκατομμύρια λίρες, αυξάνοντας το βρετανικό ΑΕΠ κατά 0,4%.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει τις νέες συμφωνίες για να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις του Brexit, χωρίς να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για πλήρη επανένταξη στην ΕΕ.
Κρίσιμη η Σύνοδος Κορυφής της 20ής Νοεμβρίου
Η προγραμματισμένη Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 20 Νοεμβρίου, αναμένεται να αποσαφηνίσει κατά πόσο οι δύο πλευρές μπορούν να καταλήξουν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Ο Άντι Μπέρναμ έχει αναγνωρίσει ότι η στάση της βρετανικής κοινής γνώμης απέναντι στο Brexit έχει μεταβληθεί τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, έχει διευκρινίσει ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε αποφάσεις για το μέλλον των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς την υποστήριξη των πολιτών.
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016, οι διαπραγματεύσεις αναδεικνύουν την προσπάθεια του Λονδίνου να διαμορφώσει μια πιο λειτουργική σχέση με την ευρωπαϊκή αγορά, διατηρώντας ταυτόχρονα το πλαίσιο της αποχώρησής του από την Ένωση.