Μία από τις μεγαλύτερες διαρροές εμπιστευτικών τραπεζικών δεδομένων φέρνει στο φως σοβαρές καταγγελίες για τη λειτουργία της Deutsche Bank, αποκαλύπτοντας ύποπτες χρηματοοικονομικές συναλλαγές, ενδεχόμενες λογιστικές απάτες, υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος και επιχειρηματικές σχέσεις με αμφιλεγόμενα πρόσωπα. Περισσότερα από 15 εκατομμύρια ηλεκτρονικά μηνύματα και εσωτερικά έγγραφα της γερμανικής τράπεζας εξετάστηκαν στο πλαίσιο διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας, η οποία αποκαλύπτει επίσης πληροφορίες για τις συναλλαγές της με τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζέφρι Έπστιν και Ρώσους ολιγάρχες.
Η έρευνα, με τίτλο «Inside Deutsche Bank», βασίζεται σε τεράστιο όγκο εσωτερικών δεδομένων που διέρρευσαν από πληροφοριοδότες και περιλαμβάνουν ηλεκτρονική αλληλογραφία, εμπιστευτικές εκθέσεις, πρακτικά συνεδριάσεων, αρχεία συμμόρφωσης και καταγραφές συνομιλιών εργαζομένων.
Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, μεγάλο μέρος των εγγράφων προέρχεται από υπηρεσίες της τράπεζας που διαχειρίζονται προβληματικές συναλλαγές και πελάτες υψηλού κινδύνου, αξιολογώντας εάν πρέπει να εγκρίνονται, να συνεχίζονται ή να τερματίζονται συγκεκριμένες επιχειρηματικές σχέσεις.
Διεθνής έρευνα με τη συμμετοχή 200 δημοσιογράφων
Τα εμπιστευτικά δεδομένα παραδόθηκαν αρχικά, μέσω Αμερικανού δικηγόρου, στη Νοτιοαφρικανή δικηγόρο Καντιζά Σαρίφε και στην Ινδή δημοσιογράφο Τζόζι Τζόζεφ.
Στη συνέχεια διαμοιράστηκαν σε περίπου 50 μέσα ενημέρωσης διεθνώς, μεταξύ των οποίων το Der Spiegel και το γερμανικό δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο ZDF.
Στην έρευνα συμμετείχαν περίπου 200 δημοσιογράφοι, υπό τον συντονισμό του νοτιοαφρικανικού μη κερδοσκοπικού οργανισμού Barracuda Media και με την υποστήριξη του Κέντρου Δεδομένων και Έρευνας του Βερολίνου.
Τα ευρήματα σκιαγραφούν, σύμφωνα με τους ερευνητές, μια εικόνα επαναλαμβανόμενων προβλημάτων στους μηχανισμούς ελέγχου της Deutsche Bank, αλλά και εσωτερικών συγκρούσεων σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων συμμόρφωσης.
Στο επίκεντρο ο διευθύνων σύμβουλος Κρίστιαν Σούινγκ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα στοιχεία που αφορούν τον διευθύνοντα σύμβουλο της Deutsche Bank, Κρίστιαν Σούινγκ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία της με αποστολή, μεταξύ άλλων, να αποκαταστήσει τη φήμη της έπειτα από σειρά οικονομικών σκανδάλων.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, τα εσωτερικά έγγραφα δείχνουν ότι ο Σούινγκ ζητούσε μεγαλύτερη ανοχή στον επιχειρηματικό κίνδυνο και εξέφραζε επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για τις παρεμβάσεις των υπηρεσιών κανονιστικής συμμόρφωσης.
Η έρευνα υποστηρίζει ακόμη ότι απέκρυψε προβλήματα από τους μετόχους, ενώ αποκαλύπτει λογιστικούς χειρισμούς και οικονομικές καταστάσεις που, σύμφωνα με τους δημοσιογράφους, κινούνταν στα όρια της απάτης.
Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατούσε θεωρείται εσωτερικό ηλεκτρονικό μήνυμα του 2017, στο οποίο ο Σούινγκ φέρεται να διαμαρτυρόταν για τις συνέπειες των αυστηρών ελέγχων ταυτοποίησης πελατών.
«Η KYC σπάει τον λαιμό των εσόδων μας», έγραφε, αναφερόμενος στη διαδικασία Know Your Customer, μέσω της οποίας οι τράπεζες υποχρεούνται να επαληθεύουν την ταυτότητα και να αξιολογούν τους πελάτες τους.
Τραμπ και Έπστιν: Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα
Σημαντικό μέρος της έρευνας αφορά τις επιχειρηματικές σχέσεις της Deutsche Bank με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπστιν.
Στην περίπτωση του Τραμπ, τα έγγραφα περιγράφουν τις προσπάθειες της τράπεζας να τον προσελκύσει και να διατηρήσει τη συνεργασία μαζί του.
Παράλληλα, αποκαλύπτεται ότι το 2017 η Deutsche Bank απέστειλε κατά λάθος φορολογικές δηλώσεις του σε λάθος παραλήπτη, χωρίς να ενημερώσει τον ίδιο για το περιστατικό.
Ακόμη σοβαρότερα είναι τα ευρήματα που αφορούν τον Τζέφρι Έπστιν. Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα, η τράπεζα είχε εντοπίσει ύποπτες συναλλαγές συνολικού ύψους 600 εκατομμυρίων δολαρίων που συνδέονταν με τον Έπστιν, χωρίς να προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες.
Τα στοιχεία εγείρουν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των εσωτερικών ελέγχων και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν πελάτες υψηλού κινδύνου.
Υποθέσεις φοροδιαφυγής και ξέπλυμα εκατοντάδων εκατομμυρίων
Η διαρροή περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για την οικογένεια Aldi, με την έρευνα να υποστηρίζει ότι η Deutsche Bank συνέδραμε κληρονόμους της γνωστής επιχειρηματικής οικογένειας σε πρακτικές φοροδιαφυγής, οι οποίες εντοπίστηκαν αργότερα από τις φορολογικές αρχές.
Σε άλλη περίπτωση, εργαζόμενος της τράπεζας αποκάλυψε το 2020 την ύπαρξη ύποπτου δικτύου ξεπλύματος χρήματος, μέσω του οποίου εκτιμάται ότι είχαν ήδη διακινηθεί εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Παρότι τα συστήματα παρακολούθησης είχαν καταγράψει μεμονωμένες ύποπτες κινήσεις, δεν κατάφεραν να εντοπίσουν τη μεταξύ τους σύνδεση.
Σύμφωνα με τα έγγραφα, η τράπεζα αναγνώρισε το συνολικό μοτίβο μόλις τρία χρόνια αργότερα, με αρμόδιο διευθυντικό στέλεχος να παραδέχεται σε εσωτερικό σημείωμα: «Τα συστήματά μας απλώς δεν το ανίχνευσαν».
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και στην Κολομβία, όπου η Deutsche Bank φέρεται να επεξεργάστηκε χιλιάδες ύποπτες συναλλαγές χωρίς να υποβάλει στις γερμανικές αρχές τις προβλεπόμενες αναφορές για πιθανό ξέπλυμα χρήματος.
Ρώσοι ολιγάρχες, Κύπρος και συναλλαγές όπλων
Τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Deutsche Bank διατηρούσε επί χρόνια επιχειρηματικές σχέσεις με Ρώσους ολιγάρχες, καταδικασμένους εγκληματίες και πρόσωπα με ιστορικό οικονομικής απάτης, ακόμη και όταν υπήρχαν εσωτερικές προειδοποιήσεις για τους σχετικούς κινδύνους.
Το ZDF επισημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις Ρώσοι πελάτες χρησιμοποιούσαν την Κύπρο ως ενδιάμεσο δίαυλο πρόσβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, τα έγγραφα περιγράφουν τον ρόλο της τράπεζας στη διευκόλυνση συμφωνιών εμπορίας όπλων, ακόμη και σε περιπτώσεις πωλήσεων προς χώρες που χαρακτηρίζονταν προβληματικές.
Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ότι η Deutsche Bank συνέχιζε να διαχειρίζεται λογαριασμούς δωρεών προς το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), παρά τη δημόσια κριτική που ασκούσε η ηγεσία της στο συγκεκριμένο πολιτικό σχηματισμό.
Η απάντηση της Deutsche Bank: «Είμαστε διαφορετική τράπεζα σήμερα»
Απαντώντας στις αποκαλύψεις, η Deutsche Bank υποστήριξε ότι οι περισσότερες από τις υποθέσεις που εξετάζονται ανάγονται σε προηγούμενα χρόνια, ορισμένες ακόμη και δύο δεκαετίες πίσω.
Η διοίκησή της ανέφερε ότι σε πολλές περιπτώσεις έχει συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές για τη διευθέτηση των ζητημάτων που είχαν προκύψει.
«Είμαστε μια διαφορετική τράπεζα σήμερα. Έχουμε επενδύσει στον εσωτερικό έλεγχο, έχουμε ενισχύσει τη διαχείριση κινδύνου και έχουμε αλλάξει ριζικά την εταιρική μας κουλτούρα», σημειώνει στην επίσημη τοποθέτησή της.
Η τράπεζα επικαλείται τις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν την περίοδο 2019-2025, συνολικού κόστους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η αποτελεσματικότητά τους αποτυπώνεται και στα αυξημένα κέρδη των τελευταίων οικονομικών περιόδων.
Παράλληλα, αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένες παλαιότερες ή υφιστάμενες σχέσεις με πελάτες της.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της διοίκησης, η δημοσιοποίηση εκατομμυρίων εσωτερικών εγγράφων επαναφέρει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας, την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εποπτείας και τη διαχείριση χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων υψηλού κινδύνου.