Μια διαφορετική και ιδιαίτερα επικίνδυνη μορφή πολέμου εξελίσσεται στην ανατολική Ουκρανία, όπου Ουκρανοί στρατιώτες έχουν εγκατασταθεί εδώ και επτά μήνες στο εσωτερικό ενός παλιού σοβιετικού αγωγού φυσικού αερίου, στην περιοχή του Χαρκόβου.
Στόχος τους είναι να προστατευτούν από τη διαρκή απειλή των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους μακριά από τα βλέμματα των drones.
Το BBC εξασφάλισε πρόσβαση στο εσωτερικό του αγωγού, καταγράφοντας τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι Ουκρανοί στρατιώτες πραγματοποιούν μια ασυνήθιστη υπόγεια αποστολή. Πρόκειται για ένα στενό πέρασμα, με διάμετρο λίγο μεγαλύτερη από ένα μέτρο, που δεν επιτρέπει στους στρατιώτες να σταθούν όρθιοι. Για να μετακινηθούν, είναι αναγκασμένοι να σέρνονται, παραμένοντας για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε έναν ασφυκτικά περιορισμένο χώρο.
Παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, ο αγωγός προσφέρει ένα κρίσιμο πλεονέκτημα: τους προστατεύει από τα drones, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τις δυνάμεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
«Είναι ασφαλέστερο να πολεμάμε εδώ κάτω παρά στην επιφάνεια. Εκεί ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος. Τα drones δεν μπορούν να πετάξουν εδώ», αναφέρει ένας από τους στρατιώτες στο BBC.
Ο άνθρωπος που είχε την ιδέα για την οργάνωση της συγκεκριμένης επιχείρησης εκτιμά, μάλιστα, ότι η αξιοποίηση υπόγειων διαδρομών ενδέχεται να αποτελέσει βασικό στοιχείο των πολέμων του μέλλοντος. Όπως εξηγεί, όσο τα drones κυριαρχούν στον εναέριο χώρο και εντοπίζουν εύκολα τις κινήσεις των στρατιωτών, τόσο περισσότερες επιχειρήσεις θα μεταφέρονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.
Τα drones αλλάζουν τις στρατιωτικές τακτικές
Η εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχει μεταμορφώσει τις συνθήκες στο ουκρανικό μέτωπο, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα μετακίνησης και προέλασης των στρατευμάτων και από τις δύο πλευρές.
Η συνεχής επιτήρηση από αέρος έχει καταστήσει επικίνδυνη ακόμη και τη μεταφορά προσωπικού και εξοπλισμού, αναγκάζοντας τις στρατιωτικές δυνάμεις να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για την προστασία και την ανάπτυξή τους. Σε αυτό το περιβάλλον, οι υπόγειες υποδομές αποκτούν νέα επιχειρησιακή αξία.
Ο ανταποκριτής του BBC για αμυντικά θέματα, Τζόναθαν Μπιλ, επισκέφθηκε την περιοχή κοντά στο Κουπιάνσκ και εισήλθε στον αγωγό μαζί με μέλη της 13ης Επιχειρησιακής Ταξιαρχίας «Χαρτίγια» του ουκρανικού στρατού.
Η καταγραφή του βρετανικού δικτύου φέρνει στο φως μια λιγότερο ορατή πλευρά της σύγκρουσης: ένα υπόγειο μέτωπο, όπου οι στρατιώτες καλούνται να ζήσουν και να επιχειρούν σε ασφυκτικούς χώρους, αναζητώντας καταφύγιο από τα drones που έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο διεξαγωγής των σύγχρονων πολεμικών επιχειρήσεων.