Σενζέν: Η Κίνα επιδεικνύει την ισχύ της και ο Σι στήνει το δικό του γεωπολιτικό παιχνίδι

 
τραμπ-πουτιν και χι

Ενημερώθηκε: 18/11/26 - 21:31

Η Σενζέν, η πόλη που συμβολίζει τη θεαματική οικονομική και τεχνολογική άνοδο της Κίνας, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Το 1992, ο τότε ηγέτης της χώρας, Τενγκ Σιαοπίνγκ, την επέλεξε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτικής οικονομικού ανοίγματος και των μεταρρυθμίσεων που θα οδηγούσαν την Κίνα σε μια μακρά περίοδο ανάπτυξης, μετατρέποντάς την σε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές δυνάμεις του πλανήτη.

Τρεις δεκαετίες αργότερα, η άλλοτε μικρή και σχετικά άγνωστη πόλη της νότιας Κίνας έχει εξελιχθεί σε μια σύγχρονη μητρόπολη, με οικονομική και τεχνολογική επιρροή που ξεπερνά πλέον εκείνη του γειτονικού Χονγκ Κονγκ.

Στη Σενζέν βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα παραγωγής της Foxconn, βασικού συνεργάτη συναρμολόγησης της Apple, ενώ από εκεί συντονίζει η Walmart σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων της στην κινεζική αγορά.

Παράλληλα, αποτελεί έδρα ορισμένων από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας, όπως η Huawei, η BYD και η κατασκευάστρια εταιρεία drones DJI.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, υποδέχεται αυτή την εβδομάδα τους συμμετέχοντες στην περιφερειακή οικονομική σύνοδο κορυφής, επιδιώκοντας να προβάλει το μήνυμα ότι η κινεζική ανάπτυξη μπορεί να αποτελέσει πηγή ευημερίας και για τον υπόλοιπο κόσμο, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.

Η πόλη έχει προετοιμαστεί κατάλληλα για τη διοργάνωση, με δημόσιους χώρους και στάσεις λεωφορείων να έχουν διακοσμηθεί με συνθήματα υπέρ της περιφερειακής συνεργασίας, όπως το «Χτίζοντας μια κοινότητα Ασίας-Ειρηνικού για να ευημερήσουμε μαζί».

Ωστόσο, το αφήγημα που επιχειρεί να προωθήσει το Πεκίνο δεν βρίσκει απαραίτητα ανταπόκριση στους εμπορικούς του εταίρους. Για αρκετές χώρες, η Σενζέν συμβολίζει και τις πλευρές της κινεζικής οικονομικής ισχύος που προκαλούν ανησυχία: τις μαζικές εξαγωγές προϊόντων χαμηλού κόστους, την αυξανόμενη επιρροή των τεχνολογικών κολοσσών και τις ανησυχίες για ζητήματα εθνικής ασφάλειας.

Την ίδια στιγμή, το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική μεγαλύτερης οικονομικής ελευθερίας που χαρακτήριζε την εποχή του Τενγκ Σιαοπίνγκ, ενισχύοντας τον κρατικό έλεγχο στην οικονομία.

Το διεθνές ενδιαφέρον για τη σύνοδο επισκιάζεται, επίσης, από το σκάνδαλο κατασκοπείας που αφορά τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό Nvidia. Η υπόθεση έχει εντείνει την αντιπαράθεση Ουάσιγκτον και Πεκίνου και έχει οδηγήσει την αμερικανική κυβέρνηση στην περαιτέρω αυστηροποίηση των περιορισμών στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα μικροτσίπ.

Παράλληλα, στο διπλωματικό πεδίο αναμένεται η πρώτη συνάντηση του Σι Τζινπίνγκ με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν. Πρόκειται για επαφές με δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς ισορροπίες, ιδίως σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Επιπλέον, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συναντηθεί στην Κίνα και με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν.

Επίδειξη της τεχνολογικής ισχύος και των φιλοδοξιών της Κίνας

Η επιλογή της Σενζέν ως τόπου διεξαγωγής της συνόδου έχει και ιδιαίτερο συμβολισμό. Στην πόλη δραστηριοποιούνται επιχειρήσεις που η Ουάσιγκτον έχει χαρακτηρίσει απειλή για την εθνική της ασφάλεια, μεταξύ των οποίων η Huawei και η ZTE. Παράλληλα, εκεί αναπτύσσονται κινεζικά εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία επιδιώκουν να περιορίσουν την απόσταση που τα χωρίζει από τους αμερικανικούς ανταγωνιστές τους.

Αρκετές από αυτές τις εταιρείες έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με αμερικανικές κυρώσεις και περιορισμούς, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στη διοργάνωση.

Ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να αποδείξει ότι η Κίνα μπορεί να συνεχίσει την αναπτυξιακή της πορεία, παρά την αμερικανική πολιτική περιορισμού της τεχνολογικής της προόδου. Αυτή είναι η εκτίμηση του Μιντσίν Πέι, καθηγητή στο Claremont McKenna College, ο οποίος μελετά την κινεζική πολιτική ηγεσία.

Από το 2022, όταν η Ουάσιγκτον άρχισε να περιορίζει τις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ προς την Κίνα, το Πεκίνο προσπαθεί να αναδείξει τις δυνατότητες της εγχώριας τεχνολογικής βιομηχανίας. Οι επεξεργαστές της Huawei και τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της DeepSeek και άλλων κινεζικών εταιρειών προβάλλονται ως ενδείξεις ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί δεν έχουν καταφέρει να ανακόψουν την τεχνολογική ανάπτυξη της χώρας.

Ταυτόχρονα, η κινεζική ηγεσία επιχειρεί να εμφανιστεί ως αξιόπιστος τεχνολογικός εταίρος για τις υπόλοιπες χώρες, προσφέροντας συνεργασίες και τεχνογνωσία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να ανταγωνιστεί την αμερικανική στρατηγική για τη δημιουργία διεθνών τεχνολογικών συνεργασιών και αλυσίδων εφοδιασμού που θα λειτουργούν ανεξάρτητα από την Κίνα.

Το σκάνδαλο κατασκοπείας και οι επιπτώσεις στην Nvidia

Η υπόθεση κατασκοπείας που συνδέεται με την Nvidia απείλησε να μετατοπίσει το ενδιαφέρον από τη σύνοδο κορυφής. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τη διοργάνωση αποκαλύφθηκε ότι Κινέζα επιχειρηματίας, η οποία διατηρούσε στενές σχέσεις με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ, φέρεται να διαβίβαζε πληροφορίες στο Πεκίνο.

Τις επόμενες ημέρες, ο Χουάνγκ παραιτήθηκε, ενώ το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε έρευνα για την υπόθεση.

Οι καταγγελίες, τις οποίες η κινεζική πλευρά απορρίπτει, δημιούργησαν τον κίνδυνο να επηρεαστούν οι προγραμματισμένες συνομιλίες Σι-Τραμπ και να διαταραχθεί η εύθραυστη εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα, η δημοσιοποίηση μιας τόσο σοβαρής υπόθεσης κατασκοπείας αποτέλεσε πλήγμα για την εικόνα της Κίνας, τη στιγμή που επιχειρεί να προσελκύσει διεθνείς επιχειρηματικούς και πολιτικούς παράγοντες.

Παρά τις εξελίξεις, το Πεκίνο συνέχισε κανονικά την προετοιμασία της συνόδου. Η διαμάχη, άλλωστε, δεν οδήγησε στην ακύρωση της συνάντησης των δύο ηγετών, με τον Ντόναλντ Τραμπ να υποβαθμίζει τη σημασία της υπόθεσης και να δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να τη θέσει στις συνομιλίες του με τον Σι.

«Δεν νομίζω ότι θέλει κανείς να προσβάλει την Κίνα λίγο πριν φτάσει εκεί», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος τη Δευτέρα, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων έξω από τον Λευκό Οίκο σχετικά με τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησής του για την πολιτική απέναντι στο Πεκίνο.

Ωστόσο, οι συνέπειες της υπόθεσης έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές. Τη Δευτέρα, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε νέους περιορισμούς, αποκλείοντας τη δυνατότητα κινεζικών επιχειρήσεων να αποκτούν προηγμένα μικροτσίπ Nvidia μέσω κέντρων δεδομένων που λειτουργούν σε τρίτες χώρες. Παράλληλα, καθιέρωσε την υποχρέωση έκδοσης αδειών για εξαγωγές τσιπ προς εταιρείες στη Μαλαισία, τη Σιγκαπούρη, την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία και τη Βραζιλία.

Οι εμπορικές ανησυχίες και η προσπάθεια της Κίνας να διατηρήσει τις αγορές ανοιχτές

Η εξαγωγική μηχανή της Κίνας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα πλεονεκτήματα της οικονομίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το Πεκίνο, το εμπορικό πλεόνασμα της χώρας ξεπέρασε το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια κατά τους πρώτους δέκα μήνες του έτους, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέο ιστορικό ρεκόρ.

Ωστόσο, η μαζική παραγωγή φωτοβολταϊκών πάνελ, ηλεκτρικών αυτοκινήτων και άλλων καταναλωτικών προϊόντων έχει προκαλέσει αντιδράσεις όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σε πολλές ακόμη αγορές. Η Κίνα καλείται πλέον να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη αντίσταση των εμπορικών της εταίρων, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει μέτρα για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών προϊόντων.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Πεκίνο επιχειρεί να αξιοποιήσει τη σύνοδο της Σενζέν για να προωθήσει την ελεύθερη εμπορική συνεργασία στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού και να αντιταχθεί στις πολιτικές προστατευτισμού.

Υπάρχει, ωστόσο, μια αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική της κινεζικής ηγεσίας και στην οικονομική πολιτική που εφαρμόζει στο εσωτερικό της χώρας. Υπό τον Σι Τζινπίνγκ, το Πεκίνο έχει ενισχύσει την προσπάθεια υποκατάστασης ξένων τεχνολογιών, ηλεκτρονικών προϊόντων και αυτοκινητοβιομηχανιών από εγχώριες επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, το Κομμουνιστικό Κόμμα επιδιώκει να διευρύνει την παρουσία και την επιρροή του στις εταιρείες του διαδικτύου.

Ο Σεν Γουαϊζόνγκ, πρώην υπεύθυνος σχεδιασμού πολιτικής στο κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, περιγράφει αυτή την προσέγγιση ως «διαχειρίσιμο άνοιγμα», στο πλαίσιο του οποίου η εθνική ασφάλεια αντιμετωπίζεται ως παράγοντας εξίσου σημαντικός με την οικονομική ανάπτυξη.

Επιπλέον, η αξιοποίηση της εξάρτησης άλλων χωρών από τα κινεζικά προϊόντα ως μέσου άσκησης πολιτικής πίεσης έχει προκαλέσει δυσπιστία σε αρκετούς εμπορικούς εταίρους της Κίνας.

Το Πεκίνο έχει ήδη επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, ενώ πρόσφατα επέκτεινε τους ελέγχους και σε δεκάδες τεχνολογικούς τομείς. Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται τα drones, τα μοντέλα και οι αυτόνομοι «πράκτορες» τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και η τεχνογνωσία για την παραγωγή προηγμένων φαρμάκων και φωτοβολταϊκών συστημάτων.

Η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα μέτρα αποτελούν απάντηση στις αμερικανικές κυρώσεις και στους περιορισμούς που επιβάλλει η Ουάσιγκτον στις εξαγωγές τεχνολογίας προς την Κίνα.

Όπως επισημαίνει ο Γουέν Γουέν Ανγκ, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, η κινεζική ηγεσία έχει πλέον αποδεχθεί ότι η περίοδος της ανεμπόδιστης παγκοσμιοποίησης έχει παρέλθει και ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο αποτελεί τη νέα πραγματικότητα.

Στο επίκεντρο οι επαφές Σι, Τραμπ και Πούτιν – Ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Κιμ

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η επικείμενη συνάντηση του Σι Τζινπίνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία χαρακτηρίστηκε από το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ως εξέλιξη «πρωτόγνωρης σημασίας».

Για το Πεκίνο, η συγκεκριμένη διπλωματική συγκυρία αποτελεί ευκαιρία να προβάλει τον ρόλο του ως ισχυρής διεθνούς δύναμης, ικανής να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με τη Μόσχα.

Ο Σι επιδιώκει, σύμφωνα με τον Μιντσίν Πέι, να ενισχύσει την εικόνα της Κίνας ως χώρας με σημαντική διεθνή επιρροή και ισχυρή διαπραγματευτική θέση, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της.

Ο Τραμπ έχει ήδη δηλώσει ότι σκοπεύει να συζητήσει με τον Κινέζο πρόεδρο για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, το Πεκίνο εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς την ανάληψη πρωταγωνιστικού ρόλου στις ειρηνευτικές προσπάθειες.

Όπως εξήγησε ο Ζάο Λονγκ, ανώτερος ερευνητής στα Ινστιτούτα Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης, η κινεζική πλευρά δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να αποφασίζουν από κοινού για τα συμφέροντα τρίτων χωρών.

Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο συνάντησης με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, κατά την παραμονή του στην Κίνα.

«Ενδέχεται να συναντηθούμε και με τον Κιμ Γιονγκ Ουν. Αυτό θα ήταν καλό. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα και μπορούμε να πετύχουμε πολλά», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα, αναχωρώντας από τον Λευκό Οίκο.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκουό Τζιακούν, δήλωσε ότι δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη συμμετοχή του Βορειοκορεάτη ηγέτη στη διοργάνωση.

Την ίδια ώρα, ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, μετέδωσαν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε να συναντηθεί με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, εφόσον ο τελευταίος ταξιδέψει στην Κίνα.

Η σύνοδος της Σενζέν αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Πεκίνο επιχειρεί να συνδυάσει την προβολή της οικονομικής και τεχνολογικής του ισχύος με την ενίσχυση της διπλωματικής του επιρροής, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές αντιπαραθέσεις και ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν έντονοι.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ