Το Ισλάμ αναμένεται να ξεπεράσει τον Χριστιανισμό σε αριθμό πιστών έως το 2035 – Ο ρόλος της Αφρικής

 
μεκα

Ενημερώθηκε: 18/11/26 - 22:07

Σημαντικές αλλαγές στον παγκόσμιο θρησκευτικό χάρτη τις επόμενες δεκαετίες προδιαγράφουν οι νέες δημογραφικές προβλέψεις του ερευνητικού κέντρου Pew Research Center, σύμφωνα με τις οποίες το Ισλάμ ενδέχεται να ξεπεράσει τον Χριστιανισμό σε αριθμό πιστών έως το 2035.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή αναμένεται να διαδραματίσουν τα υψηλότερα ποσοστά γεννήσεων στις μουσουλμανικές κοινότητες, με την Αφρική και ιδιαίτερα την περιοχή νότια της Σαχάρας να βρίσκεται στο επίκεντρο της εξέλιξης.

Σύμφωνα με το Pew, οι δύο μεγαλύτερες θρησκείες του κόσμου εξακολουθούν να διευρύνουν τις κοινότητές τους, ωστόσο ο ρυθμός αύξησης του μουσουλμανικού πληθυσμού είναι αισθητά ταχύτερος. Η βασικότερη αιτία είναι η υψηλότερη γονιμότητα στις μουσουλμανικές οικογένειες, οι οποίες κατά μέσο όρο αποκτούν περισσότερα παιδιά σε σύγκριση με άλλες μεγάλες θρησκευτικές ομάδες.

«Είναι τα μωρά», σχολίασε χαρακτηριστικά ο ανώτερος δημογράφος του Pew, Κόνραντ Χάκετ, επισημαίνοντας ότι οι γεννήσεις αποτελούν τον κυριότερο παράγοντα πίσω από τη δημογραφική μεταβολή. Αντίθετα, οι αλλαγές θρησκευτικής ταυτότητας και οι μεταστροφές σε διαφορετικό δόγμα έχουν σαφώς μικρότερη επίδραση.

Την περίοδο 2020-2025, ο δείκτης γονιμότητας των μουσουλμάνων διαμορφώθηκε σε 3,1 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 2,5 για τις χριστιανές. Για τις γυναίκες των υπόλοιπων θρησκευτικών ομάδων, ο αντίστοιχος μέσος όρος περιορίστηκε στα 1,6 παιδιά, αρκετά χαμηλότερα από το 2,1 που απαιτείται για τη διατήρηση του πληθυσμού από γενιά σε γενιά.

Η δημογραφική ανατροπή έως το 2035

Με βάση τα στοιχεία του Pew, το 2020 ο χριστιανικός πληθυσμός παγκοσμίως ανερχόταν σε περίπου 2,27 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ενώ οι μουσουλμάνοι αριθμούσαν 2,02 δισεκατομμύρια. Οι νεότερες εκτιμήσεις, ωστόσο, δείχνουν ότι η μεταξύ τους απόσταση θα περιοριστεί σημαντικά μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ειδικότερα, έως το 2035 ο αριθμός των μουσουλμάνων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 2,57 δισεκατομμύρια, έναντι 2,52 δισεκατομμυρίων χριστιανών. Εφόσον διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις, μέχρι το 2070 οι μουσουλμάνοι ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 3,6 δισεκατομμύρια, ενώ οι χριστιανοί θα είναι λίγο λιγότεροι από 3 δισεκατομμύρια.

Οι προβλέψεις εντάσσονται σε ευρύτερη έρευνα του Pew για την εξέλιξη των μεγαλύτερων θρησκευτικών κοινοτήτων από το 2020 έως το 2070. Στην ανάλυση συνυπολογίζονται η ηλικιακή σύνθεση των πληθυσμών, οι γεννήσεις, οι μεταστροφές, αλλά και οι μεταναστευτικές τάσεις.

Η Αφρική στο επίκεντρο της παγκόσμιας αλλαγής

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 29% από το 2020 έως το 2070. Σύμφωνα με το Pew, οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι είναι οι δύο μεγάλες θρησκευτικές ομάδες που προβλέπεται να ακολουθήσουν αυτόν τον ρυθμό ή να τον ξεπεράσουν. Ο χριστιανικός πληθυσμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 30%, ενώ ο μουσουλμανικός κατά 80%.

Αντίθετα, οι Ινδουιστές και οι Εβραίοι αναμένεται να αυξηθούν αριθμητικά, αλλά να αντιπροσωπεύουν μικρότερο ποσοστό του συνολικού πληθυσμού. Για τους Βουδιστές προβλέπεται μείωση τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό, εξέλιξη που συνδέεται εν μέρει με τη δημογραφική συρρίκνωση στην Κίνα, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.

Η μεγαλύτερη πληθυσμιακή αύξηση των επόμενων δεκαετιών αναμένεται να καταγραφεί στην υποσαχάρια Αφρική, όπου κυριαρχούν ο Χριστιανισμός και το Ισλάμ. Η υψηλή γεννητικότητα, σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά τον αριθμό των πιστών και των δύο θρησκειών.

Μάλιστα, μέχρι το 2070 περισσότεροι από τους μισούς χριστιανούς παγκοσμίως αναμένεται να κατοικούν στην περιοχή. Το Κονγκό προβλέπεται να ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και να καταστεί η χώρα με τον μεγαλύτερο χριστιανικό πληθυσμό, ο οποίος εκτιμάται ότι θα τριπλασιαστεί, φτάνοντας τα 299 εκατομμύρια.

Μείωση του χριστιανικού πληθυσμού στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ

Διαφορετική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί στην Ευρώπη, όπου ο συνολικός πληθυσμός προβλέπεται να μειωθεί κατά 17% έως το 2070. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των χριστιανών εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κατά περίπου ένα τρίτο, από 505 εκατομμύρια το 2020 σε 324 εκατομμύρια.

Παράλληλα, το ποσοστό των μουσουλμάνων στον ευρωπαϊκό πληθυσμό αναμένεται να αυξηθεί από 6% σε 13%.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Pew προβλέπει επίσης υποχώρηση του χριστιανικού πληθυσμού, από περίπου 217 εκατομμύρια το 2020 σε 174 εκατομμύρια το 2070. Αρκετές παραδοσιακές προτεσταντικές κοινότητες καταγράφουν εδώ και χρόνια απώλειες μελών, αν και ο καθηγητής Θρησκευτικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σακραμέντο, Τζέφρι Μπροντ, εκτιμά ότι θα μπορούσε να υπάρξει κάποια ανάκαμψη.

Οι γεννήσεις καθορίζουν τις μελλοντικές ισορροπίες

Τα στοιχεία για τη γονιμότητα αποτυπώνουν με σαφήνεια τη διαφορά στους δημογραφικούς ρυθμούς των δύο θρησκειών. Κατά την περίοδο 2020-2025, οι μουσουλμάνες εκτιμάται ότι γέννησαν περίπου 252 εκατομμύρια παιδιά, ενώ οι χριστιανές περίπου 208 εκατομμύρια.

Το Ισλάμ είναι, σύμφωνα με τις προβολές του Pew, η μόνη μεγάλη θρησκευτική ομάδα για την οποία αναμένεται να αυξηθεί ο αριθμός των γεννήσεων τις επόμενες δεκαετίες. Για τις υπόλοιπες προβλέπεται σταθεροποίηση ή σταδιακή υποχώρηση.

Εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το Πακιστάν αναμένεται να διαθέτει τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό έως το 2070. Θα ακολουθούν η Ινδία, η Νιγηρία και η Ινδονησία, η οποία σήμερα βρίσκεται στην πρώτη θέση.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο σημαντική την κατανόηση των σχέσεων μεταξύ των δύο θρησκευτικών κοινοτήτων. Η Τζίνα Ζούρλο, ερευνήτρια στη Θεολογική Σχολή του Χάρβαρντ με ειδίκευση στη θρησκευτική δημογραφία, υπογραμμίζει ότι οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να εντείνουν τις εντάσεις, εάν αξιοποιηθούν μέσα από στερεότυπα και αφηγήσεις περί σύγκρουσης των πολιτισμών.

Όπως σημειώνει, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές παρανοήσεις τόσο στις χριστιανικές όσο και στις μουσουλμανικές κοινότητες, ενώ η προοπτική ανάδειξης του Ισλάμ ως της μεγαλύτερης θρησκείας στον κόσμο προκαλεί ανησυχία σε μερίδα χριστιανών. Η ίδια τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης της διαθρησκευτικής εκπαίδευσης και της προσωπικής επαφής μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Από την πλευρά του, ο Άλαν Κούπερμαν, διευθυντής της έρευνας για τη θρησκεία στο Pew, επισημαίνει ότι η αύξηση των μουσουλμάνων και των χριστιανών καταγράφεται κυρίως σε χώρες όπου οι δύο θρησκείες αποτελούν ήδη την πλειονότητα. Συνεπώς, δεν πρόκειται απαραίτητα για μια μεταβολή που πραγματοποιείται εις βάρος της μίας ή της άλλης κοινότητας.

Ο ίδιος προειδοποιεί ότι τα ευρήματα δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται μέσα από ένα πλαίσιο αντιπαράθεσης, σαν η δημογραφική άνοδος του Ισλάμ να συνιστά ήττα του Χριστιανισμού.

Αυξάνεται και ο πληθυσμός χωρίς θρησκευτική ταυτότητα

Παράλληλα με τις αλλαγές στις δύο μεγαλύτερες θρησκείες, αυξάνεται σε αρκετές χώρες και ο αριθμός των ανθρώπων που δηλώνουν άθεοι, αγνωστικιστές ή δεν ταυτίζονται με κάποια θρησκεία.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Pew, εάν εξαιρεθεί η Κίνα, όπου η συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα είναι ήδη ιδιαίτερα μεγάλη αλλά ο συνολικός πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί σημαντικά, οι άνθρωποι χωρίς θρησκευτική ταυτότητα θα αυξηθούν κατά περισσότερα από 180 εκατομμύρια έως το 2070.

Ήδη αποτελούν την πλειονότητα σε δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Τσεχία, η Ιαπωνία, η Ολλανδία, η Νέα Ζηλανδία, η Ουρουγουάη και το Βιετνάμ. Στην ίδια κατηγορία εκτιμάται ότι θα ενταχθούν έως το 2070 η Νότια Κορέα, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ