Παρά τη δημόσια ρητορική περί «ολοκληρωτικού πολέμου», ένα στενό παράθυρο διπλωματίας φαίνεται να ανοίγει στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Al Jazeera, Αίγυπτος, Τουρκία και Πακιστάν έχουν συγκροτήσει ένα έμμεσο κανάλι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, την ίδια ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ κάνει λόγο για «παραγωγικές» συζητήσεις — ισχυρισμούς που η ιρανική ηγεσία απορρίπτει δημόσια ως «fake news» για τη συγκράτηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Το «ανατολίτικο παζάρι» και τα νέα δεδομένα
Η στρατηγική του Ιράν έχει σκληρύνει σημαντικά μετά την έναρξη του πολέμου (28 Φεβρουαρίου) και την απώλεια του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Η Τεχεράνη πλέον δεν επιδιώκει απλώς μια παύση πυρός, αλλά μια νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων:
Τα Στενά του Ορμούζ ως «όπλο»: Με τη ναυσιπλοΐα να έχει παραλύσει, το Ιράν εξετάζει την επιβολή «τελών διέλευσης», χρησιμοποιώντας τον έλεγχο των στενών ως το ισχυρότερο διαπραγματευτικό του χαρτί.
Πολιτική «οφθαλμόν αντί οφθαλμού»: Παρά τα πλήγματα που έχουν δεχθεί οι υποδομές του, το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί να πλήξει στρατηγικούς στόχους, όπως οι ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κατάρ και οι ισραηλινές πόλεις Αράντ και Ντιμόνα.
Υποχώρηση των ΗΠΑ: Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ουάσιγκτον φαίνεται να υπαναχωρεί από παλαιότερες απαιτήσεις, προτείνοντας πλέον στο Ιράν να διατηρήσει οπλοστάσιο 1.000 πυραύλων μέσου βεληνεκούς.
Οι «κόκκινες γραμμές» και ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Η τοποθέτηση του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκαντρί, πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), στο τιμόνι του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η Τεχεράνη προετοιμάζεται περισσότερο για μια «παρατεταμένη αντιπαράθεση» παρά για συμβιβασμό. Οι Ιρανοί ζητούν πλέον επίσημες πολεμικές αποζημιώσεις, εγγυήσεις μη επίθεσης και άρση των κυρώσεων.
Το ρίσκο της χερσαίας επέμβασης
Ενώ η διπλωματία βρίσκεται σε εξέλιξη, οι κινήσεις στο πεδίο δείχνουν το αντίθετο. Χιλιάδες Αμερικανοί πεζοναύτες (Marines) κατευθύνονται στην περιοχή, με τον Τραμπ να εξετάζει ανοιχτά το σενάριο κατάληψης της νήσου Χαρκ, από όπου εξάγεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι χώρες του Κόλπου δεν θα αποδεχθούν ποτέ τον μόνιμο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης για την «απελευθέρωση» της παγκόσμιας ενεργειακής οδού, αν οι συνομιλίες καταρρεύσουν.