Ριζική αναθεώρηση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Ευρώπη ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες από τις Βρυξέλλες, ανοίγοντας επίσημα τη συζήτηση για το μέλλον της Συμμαχίας.
Ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, κατά την τελευταία υπουργική σύνοδο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Άνκυρας, εξήγγειλε μια εξάμηνη διαδικασία επανεξέτασης των αμερικανικών δυνάμεων και βάσεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο, εισάγοντας τον όρο «ΝΑΤΟ 3.0».
Στόχος της Ουάσιγκτον είναι η δημιουργία μιας νέας ισορροπίας, όπου η Ευρώπη θα αναλάβει πλέον την ηγεσία και το κύριο βάρος της δικής της άμυνας, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική μετατόπιση των ΗΠΑ προς την Κίνα και τον Ινδο-Ειρηνικό.
Σφοδρές αιχμές και «καμπάνες» για τη στάση των συμμάχων
Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από μια ιδιαίτερα σκληρή ρητορική εκ μέρους του Αμερικανού υπουργού, ο οποίος εξαπέλυσε ευθείες βολές εναντίον των χωρών που δεν στήριξαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Ο κ. Χέγκσεθ χαρακτήρισε τη στάση τους «ντροπιαστική», κατηγορώντας τες ότι εγκλωβίστηκαν σε νομικές συζητήσεις και άσκησαν δημόσια κριτική αντί να συνδράμουν.
Στέλνοντας ένα αυστηρό μήνυμα για τη συνέχεια, προειδοποίησε ότι στην επερχόμενη αξιολόγηση ορισμένες χώρες θα αποτύχουν και άλλες θα αριστεύσουν, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα είναι απόλυτα ειλικρινής στις δημόσιες και ιδιωτικές της τοποθετήσεις.
Η πίεση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις πάγιες απαιτήσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών από τους Ευρωπαίους, με ορίζοντα το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, την ώρα που ο νέος αμερικανικός αμυντικός προϋπολογισμός αγγίζει το 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια.
Πυροσβεστικός ο ρόλος του Μαρκ Ρούτε
Απέναντι στο βαρύ κλίμα και τις ανησυχίες για ενδεχόμενη τιμωρητική διάθεση των ΗΠΑ, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιχείρησε να λειτουργήσει κατευναστικά.
Ο κ. Ρούτε υποστήριξε ότι η αμερικανική αναθεώρηση δεν έχει εκδικητικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύει στο να γίνουν τα αμυντικά σχέδια της Συμμαχίας πιο ρεαλιστικά και ισχυρά, ενώ διαβεβαίωσε ότι όλες οι αλλαγές θα γίνουν σε στενή διαβούλευση με τους συμμάχους.
Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ειλικρίνεια των αμερικανικών θέσεων και επαίνεσε την Ευρώπη και τον Καναδά για την ιστορική αύξηση των αμυντικών τους δαπανών κατά 139 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι γερμανικές επιφυλάξεις και η πρόωρη αποχώρηση Χέγκσεθ
Η προοπτική μείωσης των αμερικανικών στρατιωτικών μέσων, όπως βομβαρδιστικών και πολεμικών πλοίων στην Ευρώπη, έχει προκαλέσει νευρικότητα σε πρωτεύουσες όπως το Βερολίνο.
Ο Γερμανός Υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αναδιάταξη δυνάμεων πρέπει να διασφαλίζει ότι δεν θα δημιουργηθούν κενά στην αποτρεπτική ικανότητα της Συμμαχίας, με τον Μαρκ Ρούτε να απαντά αναδεικνύοντας τη Γερμανία ως θετικό παράδειγμα χώρας που αυξάνει ταχέως τις δαπάνες της.
Πάντως, αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Πιτ Χέγκσεθ παρέμεινε στη σύνοδο μόλις για μιάμιση ώρα, αποχωρώντας πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση για την Ουκρανία και την παρέμβαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μια κίνηση την οποία ο Γενικός Γραμματέας προσπάθησε να υποβαθμίσει, τονίζοντας ότι ο Αμερικανός αξιωματούχος πρόλαβε να ακούσει τις τοποθετήσεις και να αναγνωρίσει τη συνεισφορά των συμμάχων.